આત્મા પ્રોજેક્ટ અને પ્રાકૃતિક કૃષિ વિકાસ બોર્ડના સંયુક્ત આયોજનથી વાલોડ તાલુકામાં કૃષિ જાગૃતિ અભિયાન
તાપી જિલ્લાના વાલોડ તાલુકાના અલગટ ગામ ખાતે આત્મા પ્રોજેક્ટ અને ગુજરાત પ્રાકૃતિક કૃષિ વિકાસ બોર્ડના સંયુક્ત ઉપક્રમે એક વિશેષ તાલીમ કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. આ કાર્યક્રમમાં જિલ્લાના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી ૧૩૪ જેટલા સ્વયંપ્રેરિત ખેડૂતોએ ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો હતો. આ તાલીમનું આયોજન સીધું મોડેલ ફાર્મ પર કરવામાં આવ્યું હતું, જેથી ખેડૂતોને માત્ર પુસ્તકીયું જ્ઞાન નહીં પણ પ્રત્યક્ષ અનુભવ મળી શકે. આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ ખેડૂતોને રાસાયણિક ખેતીના નુકસાનથી બચાવીને કુદરતી ખેતી તરફ વાળવાનો અને ખેતી ખર્ચમાં ઘટાડો કરવાનો છે.
નિષ્ણાતો દ્વારા પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ આયામોનું સચોટ માર્ગદર્શન
તાલીમ દરમિયાન ગુજરાત નેચરલ ફાર્મિંગ સાયન્સ યુનિવર્સિટીના કુલપતિ શ્રી સી. કે. ટીમ્બાડિયાએ ટેલિફોનિક માધ્યમથી ખેડૂતોને સંબોધન કર્યું હતું. તેમણે ખાસ કરીને કિચન ગાર્ડન અને મોડેલ ફાર્મ કેવી રીતે વિકસાવવા તે અંગે પાયાની માહિતી આપી હતી. આ સાથે યુનિવર્સિટીના માસ્ટર ટ્રેનર દર્શનાબેન ચૌધરીએ દેશી ગાયના મહત્વ વિશે સમજ આપીને પ્રાકૃતિક કૃષિના પાંચ મુખ્ય આયામો – જીવામૃત, બીજામૃત, આચ્છાદન, વાપ્સા અને જૈવિક વિવિધતા વિશે ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરી હતી, જે જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવા માટે અનિવાર્ય છે.
અગ્નિઅસ્ત્રનું જીવંત નિદર્શન અને પાંચ સ્તરીય મોડેલની સમજ
ખેડૂતોને ખેતીમાં પડતી જીવાતોની સમસ્યાના ઉકેલ માટે ‘અગ્નિઅસ્ત્ર’ બનાવવાનું જીવંત નિદર્શન કરાવવામાં આવ્યું હતું. આ કુદરતી કીટનાશક દ્વારા પાકને નુકસાન પહોંચાડ્યા વગર ઝેરી જંતુનાશકોનો ખર્ચ બચાવી શકાય છે. આ ઉપરાંત, આત્મા પ્રોજેક્ટના કર્મચારીઓએ ખેડૂતોને પાંચ સ્તરીય ખેતી મોડેલ અને બી.આર.સી. યુનિટ વિશે વિગતવાર સમજ આપી હતી. આ પદ્ધતિમાં એક જ જમીન પર અલગ-અલગ ઉંચાઈના પાકો લઈને ઓછી જગ્યામાં વધુ ઉત્પાદન કેવી રીતે મેળવવું તેનું પ્રાયોગિક જ્ઞાન પૂરું પાડવામાં આવ્યું હતું.
ટકાઉ ખેતી અને આર્થિક સધ્ધરતા તરફ ખેડૂતોનું પ્રયાણ
આ તાલીમનો મુખ્ય આશય ખેડૂતોમાં પ્રાકૃતિક કૃષિ પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવાનો અને તેમને રાસાયણિક મુક્ત ખેતી માટે પ્રેરણા આપવાનો છે. મોડેલ ફાર્મની મુલાકાત દરમિયાન ખેડૂતોએ કુદરતી રીતે પાકનું રક્ષણ કરવાની વિવિધ પદ્ધતિઓ નિહાળી હતી. આ પ્રકારના કાર્યક્રમોથી ખેડૂતોને સમજાયું છે કે પ્રાકૃતિક ખેતી એ માત્ર પર્યાવરણ માટે જ નહીં, પણ ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવા માટે પણ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. તાપી જિલ્લાના ખેડૂતો હવે આ પદ્ધતિ અપનાવીને સ્વાસ્થ્યપ્રદ અનાજ પકવવા માટે મક્કમ બન્યા છે.
