“કાગળ પર નહીં, જમીન પર બદલાવ લાવો”, NEET મામલે NTA અને કેન્દ્ર સરકારને ફટકાર
NEET-UG પેપર લીક અને રાષ્ટ્રીય પરીક્ષાઓમાં થઈ રહેલી ગડબડોને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર અને નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) ને કડક ચેતવણી આપી છે. કેન્દ્ર સરકારની એ દલીલ કે NEET પરીક્ષાની સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે ‘ફૂલપ્રૂફ’ છે, તેના પર દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે કહ્યું કે કાગળ પરના દાવાઓના બદલે જમીન પર નક્કર ફેરફારો દેખાવા જોઈએ. કોર્ટે NTA ને યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (UPSC) ની તર્જ પર પોતાની પરીક્ષા પ્રણાલીને પારદર્શક અને મજબૂત બનાવવાની સલાહ આપી છે.
જસ્ટિસ પી.એસ. નરસિંહા અને જસ્ટિસ આલોક અરાધેની પીઠે સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપ્યો કે પરીક્ષાઓમાં વારંવાર થઈ રહેલી ગડબડીઓને રોકવા માટે કોઈ અસ્થાયી વ્યવસ્થા કામ નહીં આવે, પરંતુ એક સ્થાયી અને સુરક્ષિત માળખું તૈયાર કરવું પડશે. અદાલતે સરકારને ત્રણ સપ્તાહની અંદર નવું સોગંદનામું (Affidavit) દાખલ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
‘UPSC પાસેથી શીખો’: સુપ્રીમ કોર્ટની NTAને મહત્ત્વની સલાહ
સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે યુપીએસસીની શાખ અને તેની કોઈ પણ વિવાદ વગર આયોજિત થતી પરીક્ષા પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ આપ્યું. પીઠે કહ્યું:
“તમે UPSC ની કાર્યપ્રણાલી જુઓ, જ્યાં કોઈ વિવાદ કે સમસ્યા વગર લાખો ઉમેદવારોની પરીક્ષાઓ આયોજિત થાય છે. NTA એ પણ આ જ મોડેલ અપનાવવું પડશે. આ માટે એવા નિષ્ણાત અધિકારીઓની નિમણૂક કરો જે બદલાતી ટેકનોલોજી અને સાયબર સુરક્ષાને ઊંડાણપૂર્વક સમજતા હોય.”
અદાલતે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે માત્ર નિયમો બનાવી દેવા પૂરતા નથી, પરંતુ તેને જમીની સ્તર પર યોગ્ય રીતે લાગુ કરવા એ સાચો પડકાર છે.
અરજદારોની ચિંતા: ‘લાખો વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય દાવ પર’
અરજદારો વતી અદાલતમાં તર્ક આપવામાં આવ્યો કે પેપર લીક અને ટેકનિકલ ખામીઓના કારણે દેશના લાખો તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય અધ્ધરતાલ થઈ જાય છે. મહિનાઓની મહેનત એક ક્ષણમાં નકામી થઈ જાય છે. તેથી, જ્યાં સુધી પરીક્ષા પ્રણાલીને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય બનાવવામાં ન આવે, ત્યાં સુધી વિદ્યાર્થીઓનો વિશ્વાસ પાછો મેળવી શકાશે નહીં.
કેન્દ્ર સરકારનો પક્ષ: નીલેકણી અને રાધાકૃષ્ણન સમિતિની ભલામણો લાગુ
કેન્દ્ર સરકાર વતી રજૂ થયેલા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ અદાલતને ખાતરી આપી કે સરકાર આ મામલે સંપૂર્ણ ગંભીર છે. તેમણે જણાવ્યું કે:
સુરક્ષાના ઉપાયો: ઇસરોના પૂર્વ પ્રમુખ ડો. કે. રાધાકૃષ્ણન સમિતિ અને નંદન નીલેકણી ટાસ્ક ફોર્સની ભલામણોને ઝડપથી લાગુ કરવામાં આવી રહી છે.
ટેકનિકલ દેખરેખ: પ્રશ્નપત્રોના પ્રિન્ટિંગ, પેકિંગથી લઈને પરીક્ષા કેન્દ્રો સુધી પહોંચાડવાની સમગ્ર પ્રક્રિયામાં જીપીએસ (GPS) ટ્રેકિંગ અને અત્યાધુનિક ડિજિટલ સુરક્ષા તકનીકોનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
સિસ્ટમ ફૂલપ્રૂફ: સરકારનો દાવો છે કે વર્તમાન NEET પ્રણાલી અત્યંત સુરક્ષિત છે અને તેમાં કોઈ ગડબડ કરવી લગભગ અશક્ય છે.
શું JEEની જેમ બે તબક્કામાં લેવાશે NEET પરીક્ષા?
શું JEEની જેમ બે તબક્કામાં લેવાશે NEET પરીક્ષા?સરકારે કોર્ટને એ પણ જાણકારી આપી કે ભવિષ્યમાં પરીક્ષાને સંપૂર્ણપણે કમ્પ્યુટર બેઝ્ડ ટેસ્ટ (CBT) મોડમાં ટ્રાન્સફર કરવા અને ડેટા સુરક્ષા કડક કરવા પર કામ ચાલી રહ્યું છે.
એટલું જ નહીં, જેઈઈ (JEE) ની તર્જ પર NEET-UG ને પણ બે તબક્કામાં (Prelims & Mains) આયોજિત કરવાના વિકલ્પ પર વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
આ સૂચન પર સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે જો પરીક્ષાને ઓનલાઈન એટલે કે CBT મોડમાં લઈ જવામાં આવે છે, તો સાયબર સિક્યોરિટી, ડિજિટલ એન્ક્રિપ્શન અને એન્ડ-ટુ-એન્ડ ડેટા સુરક્ષા સૌથી પહેલી પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ, જેથી હેકિંગ કે ડિજિટલ ગડબડીની કોઈ ક્ષતિ ન રહે.
આગળ શું? કોર્ટ પોતે કરશે દેખરેખ
સુનાવણીના અંતિમ તબક્કામાં સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે તે સુધારાની સમગ્ર પ્રક્રિયા પર પોતે નજર રાખશે જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ પણ પરીક્ષાર્થી સાથે અન્યાય ન થાય. કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર અને NTA ને આગામી ત્રણ સપ્તાહની અંદર એક વિગતવાર અને નવું સોગંદનામું દાખલ કરીને એ જણાવવા કહ્યું છે કે ભલામણોને લાગુ કરવામાં અત્યાર સુધી શું પ્રગતિ થઈ છે. આ મામલે આગામી સુનાવણી ત્રણ સપ્તાહ પછી થશે.
