પ્રેગ્નન્સીમાં પેરાસીટામોલ સુરક્ષિત: નવી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્ટડીએ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો ‘ઓટિઝમ’ વાળો દાવો ફગાવ્યો
ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન પેરાસીટામોલ (જેને એસિટામિનોફેન અથવા ટાઈલેનોલ પણ કહેવામાં આવે છે) ના ઉપયોગ અંગે ચાલી રહેલી લાંબી ચર્ચા પર હવે એક મોટો વૈજ્ઞાનિક નિર્ણય સામે આવ્યો છે. પ્રતિષ્ઠિત મેડિકલ જર્નલ ‘ધ લેન્સેટ’ (The Lancet) માં પ્રકાશિત એક વ્યાપક સમીક્ષા અનુસાર, ગર્ભાવસ્થામાં પેરાસીટામોલ લેવાથી બાળકોમાં ઓટિઝમ (Autism), ADHD અથવા બૌદ્ધિક અક્ષમતાનું જોખમ વધતું નથી. આ સંશોધન ગયા વર્ષે અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા કરવામાં આવેલા તે દાવાઓને સીધી રીતે નકારે છે જેમાં તેમણે આ દવાને ઓટિઝમ માટે જવાબદાર ગણાવી હતી.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો વિવાદાસ્પદ દાવો અને વૈજ્ઞાનિક પ્રતિક્રિયા
ગયા વર્ષે ૨૨ સપ્ટેમ્બરના રોજ એક જાહેરાત દરમિયાન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સગર્ભા મહિલાઓને ‘ટાઈલેનોલ’ ન લેવાની અપીલ કરી હતી, અને દાવો કર્યો હતો કે તેનાથી બાળકોમાં ઓટિઝમનું જોખમ વધી શકે છે. તેમણે તેના વિકલ્પ તરીકે ફોલિનિક એસિડને ઓટિઝમના ‘ઈલાજ’ તરીકે રજૂ કર્યું હતું. જોકે, નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ફોલિનિક એસિડ અંગેના પુરાવા અત્યંત મર્યાદિત અને પ્રારંભિક છે અને તેને ‘ઈલાજ’ તરીકે પ્રચારિત કરવું ખોટું છે. નિષ્ણાતોએ ટ્રમ્પના આ નિવેદનને “બિનજવાબદાર” ગણાવ્યું હતું, કારણ કે તેનાથી સગર્ભા મહિલાઓમાં બિનજરૂરી ડર પેદા થયો હતો.
શું કહે છે નવું રિસર્ચ?
લંડનની ‘સિટી સેન્ટ જ્યોર્જ યુનિવર્સિટી’ ના સંશોધકોએ ૪૩ ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા અભ્યાસોનું વિશ્લેષણ કર્યું. આ સંશોધનની સૌથી મોટી વિશેષતા ‘સહોદર સરખામણી’ (Sibling Comparison) હતી. તેમાં એક જ માતાના તે બે બાળકોની તુલના કરવામાં આવી હતી, જેમાંથી એક ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન પેરાસીટામોલના સંપર્કમાં હતું અને બીજું નહીં.
- આ અભ્યાસમાં ઓટિઝમ માટે ૨,૬૨,૮૫૨ બાળકો અને ADHD માટે ૩,૩૫,૨૫૫ બાળકોના ડેટાની તપાસ કરવામાં આવી હતી.
- વૈજ્ઞાનિકોએ શોધી કાઢ્યું કે ઓટિઝમ અને દવા વચ્ચે દેખાતો કોઈ પણ અગાઉનો સંબંધ ખરેખર આનુવંશિક પરિબળો અથવા માતાને થતા તાવ/દુખાવાને કારણે હતો, નહીં કે પેરાસીટામોલના કારણે.
તાવની સારવાર ન કરવી વધુ જોખમી હોઈ શકે છે
વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) અને અન્ય અગ્રણી મેડિકલ સંસ્થાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ગર્ભાવસ્થામાં સારવાર વગરનો તાવ (Fever) બાળ માટે ગંભીર જોખમ ઊભું કરી શકે છે, જેમાં ગર્ભપાત અથવા વિકાસલક્ષી સમસ્યાઓનો સમાવેશ થાય છે. પેરાસીટામોલને આજે પણ ગર્ભાવસ્થામાં દુખાવો અને તાવ માટે “પ્રથમ પસંદગી” ની દવા માનવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત, અન્ય પેઈન કિલર દવાઓ જેવી કે NSAIDs (આઈબુપ્રોફેન, એસ્પિરિન વગેરે) ગર્ભાવસ્થાના ત્રીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં વધુ જોખમી હોય છે, કારણ કે તે બાળકના હૃદયની ધમનીઓને સમય પહેલા બંધ કરી શકે છે.
સગર્ભા મહિલાઓ માટે નિષ્ણાતોની સલાહ:
વૈજ્ઞાનિકો અને ડોક્ટરોએ પેરાસીટામોલના સુરક્ષિત ઉપયોગ માટે નીચે મુજબની માર્ગદર્શિકા આપી છે:
- દવાનો ઉપયોગ ત્યારે જ કરો જ્યારે તે તબીબી રીતે આવશ્યક હોય.
- હંમેશા સૌથી ઓછો અસરકારક ડોઝ (Lowest effective dose) લો.
- તેનો ન્યૂનતમ શક્ય સમય માટે ઉપયોગ કરો.
- કોઈપણ દવા લેતા પહેલા તમારા ડોક્ટર અથવા મિડવાઈફની સલાહ જરૂર લો.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે પેરાસીટામોલ એક સુરક્ષિત વિકલ્પ બની રહી છે. ‘ધ લેન્સેટ’ ની આ સમીક્ષાએ તે ભ્રામક સમાચારો પર વિરામ લગાવી દીધો છે જે વૈજ્ઞાનિક તથ્યોને બદલે રાજકીય નિવેદનો પર આધારિત હતા. આરોગ્ય સંસ્થાઓ માને છે કે મહિલાઓને પુરાવા-આધારિત માહિતી મળવી જોઈએ જેથી તેઓ પોતાના અને પોતાના બાળકના સ્વાસ્થ્ય વિશે યોગ્ય નિર્ણય લઈ શકે.
