૧,૭૦૦ પોઈન્ટના ઘટાડા સાથે સેન્સેક્સમાં વર્ષનો સૌથી મોટો કડાકો
બુધવારનો દિવસ ભારતીય શેરબજારના ઇતિહાસમાં એક કાળા દિવસ તરીકે નોંધાઈ ગયો છે. મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા-ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે શરૂ થયેલા પૂર્ણ કક્ષાના યુદ્ધની માઠી અસર ભારતીય શેરબજાર પર જોવા મળી છે. સવારના સત્રમાં બજાર ખુલતાની સાથે જ વેચવાલીનું એવું તોફાન આવ્યું કે BSE સેન્સેક્સ ૧,૭૧૦ પોઈન્ટ તૂટીને ૭૮,૫૨૯ ની સપાટીએ પહોંચી ગયો. આ એપ્રિલ ૨૦૨૫ પછીનું સૌથી નીચું સ્તર છે. બીજી તરફ, NSE નિફ્ટી પણ ૪૭૭ પોઈન્ટના ગાબડા સાથે ૨૪,૩૮૯ પર બંધ રહ્યો, જે છેલ્લા સાત મહિનામાં પ્રથમવાર ૨૪,૪૦૦ ની મહત્વની સપાટીની નીચે સરક્યો છે.
રોકાણકારોની સંપત્તિનું ધોવાણ
બજારમાં આવેલા આ સુનામીમાં રોકાણકારોની અંદાજે ₹૮,૦૦,૦૦૦ કરોડ (૮ લાખ કરોડ) ની સંપત્તિ ધોવાઈ ગઈ છે. BSE માં લિસ્ટેડ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન ઘટીને ₹૪૪૯ લાખ કરોડ પર આવી ગયું છે. બજારમાં ફેલાયેલા આ ગભરાટને કારણે નાના રોકાણકારોથી લઈને મોટા પોર્ટફોલિયો મેનેજરો સુધી સૌ કોઈ સ્તબ્ધ છે.
બજાર તૂટવાના ૪ મુખ્ય કારણો
૧. મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધની જ્વાળાઓ: બજારમાં ઘટાડાનું સૌથી મોટું અને તત્કાલિન કારણ અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન પર કરવામાં આવેલી સૈન્ય કાર્યવાહી છે. ઈરાને વળતો પ્રહાર કરતા ગલ્ફ દેશોમાં અસ્થિરતા વધી છે. આ યુદ્ધ માત્ર બે દેશો પૂરતું મર્યાદિત ન રહીને વૈશ્વિક સંઘર્ષમાં ફેરવાય તેવા ડરે રોકાણકારોમાં ફફડાટ ફેલાવ્યો છે.
૨. ક્રૂડ ઓઇલનો ઉછાળો: વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો ૨૦% ભાગ જ્યાંથી પસાર થાય છે તે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ થવાના ભયે બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ પ્રતિ બેરલ $૮૨ ને વટાવી ગયા છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું ૮૫% તેલ આયાત કરતું હોવાથી મોંઘા તેલની અસર સીધી ભારતીય અર્થતંત્ર અને ફુગાવા (Inflation) પર પડશે.
૩. રૂપિયાનું ઐતિહાસિક પતન: યુદ્ધ અને તેલના વધતા ભાવને કારણે અમેરિકન ડોલરની માંગ વધી છે, જેના પરિણામે ભારતીય રૂપિયો ૯૨.૦૫ ની ઐતિહાસિક નીચી સપાટીએ ગગડી ગયો છે. નબળો રૂપિયો વિદેશી રોકાણકારોને ભારતમાંથી નાણાં ખેંચવા માટે મજબૂર કરી રહ્યો છે.
૪. FII ની આડેધડ વેચવાલી: વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) એ બજારમાં મોટી વેચવાલી કરી છે. જોકે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII) એ બજારને ટેકો આપવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ વૈશ્વિક નકારાત્મકતા એટલી પ્રબળ હતી કે બજાર સ્થિર થઈ શક્યું નહીં.
કયા સેક્ટરમાં સૌથી વધુ નુકસાન?
આજના કડાકામાં બેન્કિંગ, ઓટો, રિયલ એસ્ટેટ અને આઈટી સેક્ટરના શેરોમાં સૌથી વધુ વેચવાલી જોવા મળી છે. ખાસ કરીને ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓના શેરોમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી હતી. નિષ્ણાતોના મતે, માર્કેટ વોલેટિલિટી ઇન્ડેક્સ (VIX) માં થયેલો વધારો સૂચવે છે કે આગામી દિવસોમાં પણ બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ ચાલુ રહેશે.
નિષ્ણાતોની સલાહ: હવે શું કરવું?
બજારના વિશ્લેષકો રોકાણકારોને અત્યારે ઉતાવળમાં કોઈ પણ મોટો નિર્ણય ન લેવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. જો આ યુદ્ધ લાંબુ ચાલશે, તો બજાર હજુ પણ નીચલા સ્તરે જઈ શકે છે. રોકાણકારોએ અત્યારે ‘વેઈટ એન્ડ વોચ’ ની નીતિ અપનાવવી જોઈએ અને માત્ર ફંડામેન્ટલી મજબૂત શેરોમાં જ ટકી રહેવું જોઈએ.
૪ માર્ચ ૨૦૨૬ નો દિવસ રોકાણકારો માટે કસોટીનો રહ્યો છે. હોળીના પર્વ પર બજારમાં આવેલો આ કડાકો એ વાતની સાબિતી છે કે વૈશ્વિક ભૂ-રાજકીય ઘટનાઓ ભારતના સામાન્ય રોકાણકારના ખિસ્સા પર કેવી ગંભીર અસર કરી શકે છે.
