બિહારમાં નવા યુગનો પ્રારંભ: નીતીશ કુમારની વિદાય અને સમ્રાટ ચૌધરીના શાસનની તૈયારી
બિહારના રાજકીય ફલક પર આજે એક અત્યંત મહત્વનો અને ઐતિહાસિક વળાંક આવવા જઈ રહ્યો છે. છેલ્લા બે દાયકાથી બિહારની સત્તાના કેન્દ્રસ્થાને રહેલા મુખ્યમંત્રી નીતીશ કુમાર આજે પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી રહ્યા છે. આ સાથે જ રાજ્યમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ના નેતૃત્વવાળી સરકાર બનવાનો માર્ગ મોકળો થયો છે. અત્યાર સુધીના રાજકીય સમીકરણો અને ગતિવિધિઓ જોતા એ સ્પષ્ટ જણાય છે કે ભાજપના દિગ્ગજ નેતા અને વર્તમાન ડેપ્યુટી સીએમ સમ્રાટ ચૌધરી બિહારના નવા મુખ્યમંત્રી તરીકેની કમાન સંભાળશે.
સત્તા પરિવર્તનની તૈયારીઓ અને પટનામાં હલચલ
મંગળવારે પટનામાં ભાજપના ધારાસભ્ય દળની એક મહત્વની બેઠક બોલાવવામાં આવી છે. આ બેઠક કેન્દ્રીય નિરીક્ષક શિવરાજ સિંહ ચૌહાણની દેખરેખ હેઠળ યોજાશે, જેમાં વિધિવત રીતે નવા નેતાની પસંદગી કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ એનડીએ (NDA) ના તમામ ધારાસભ્યો આ નામને સમર્થન આપશે, જે બિહારના આગામી મુખ્યમંત્રીના નામ પર સત્તાવાર મહોર મારશે.
નીતીશ કુમારનો છેલ્લો દિવસ: સામાન્ય દિનચર્યા અને આત્મચિંતન
રાજ્યમાં જ્યારે સરકાર બદલવાની આટલી મોટી પ્રક્રિયા ચાલી રહી હતી, ત્યારે પણ નીતીશ કુમારે સોમવારે તેમનો દિવસ અત્યંત સાદગી અને કામ પ્રત્યેની નિષ્ઠા સાથે વિતાવ્યો હતો. તેમણે સારણ જિલ્લામાં બાકપુર-માણિકપુર ફોર-લેન રોડ અને પટનામાં જેપી સેતુને સમાંતર બની રહેલા બ્રિજનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું. આ એવા પ્રોજેક્ટ્સ છે જે નીતીશ કુમારની વિકાસલક્ષી રાજનીતિના પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
પોતાના સત્તાવાર નિવાસસ્થાનેથી વિદાય લેતા પહેલા તેમણે 7, સર્ક્યુલર રોડ સ્થિત નવા નિવાસસ્થાનની પણ મુલાકાત લીધી હતી. મંગળવારે યોજાનારી તેમની છેલ્લી કેબિનેટ બેઠક માત્ર ઔપચારિક રહેશે, જેમાં સાથી મંત્રીઓ બિહારની ‘પરિવર્તનકારી સફર’ માં તેમના યોગદાન બદલ આભાર વ્યક્ત કરશે.
પડદા પાછળની ગતિવિધિઓ અને નવા સમીકરણો
એક તરફ નીતીશ કુમાર વિદાયની તૈયારી કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ જનતા દળ (યુનાઈટેડ) અને ભાજપ વચ્ચે નવી સરકારના માળખાને લઈને સઘન ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. સંજય ઝા અને લાલન સિંહ જેવા વરિષ્ઠ નેતાઓ સતત સમ્રાટ ચૌધરી સાથે બેઠકો કરી રહ્યા છે. જેડીયુના કાર્યાલય પરથી ‘2025 થી 2030 ફરીથી નીતીશ’ ના જૂના પોસ્ટરો હટાવી દેવામાં આવ્યા છે, જે સૂચવે છે કે બિહારમાં હવે ‘નીતીશ યુગ’ નો અંત આવ્યો છે.
આ દરમિયાન નીતીશ કુમારના પુત્ર નિશાંત કુમારને લઈને પણ ચર્ચાઓ તેજ બની છે, જોકે મળતી માહિતી મુજબ તેઓ રાજકારણમાં સક્રિય થવા માટે ખાસ ઉત્સુક નથી.
વિપક્ષનો પ્રહાર: તેજસ્વી યાદવે ગણાવ્યો વિશ્વાસઘાત
બિહારમાં થઈ રહેલા આ ફેરફારને વિપક્ષી નેતા તેજસ્વી યાદવે આડે હાથે લીધો છે. તેમણે નીતીશ કુમારના રાજીનામાને ‘બળજબરીપૂર્વક લેવાયેલો નિર્ણય’ ગણાવ્યો છે. તેજસ્વીએ આક્ષેપ કર્યો છે કે આ જનતાના જનાદેશ સાથેનો દ્રોહ છે અને ભાજપે સત્તા મેળવવા માટે નીતીશ કુમારને મજબૂર કર્યા છે.
સમ્રાટ ચૌધરી જ કેમ? મજબૂત દાવેદારીના કારણો
જોકે ભાજપે હજુ સત્તાવાર જાહેરાત નથી કરી, પણ સમ્રાટ ચૌધરીનું નામ મોખરે હોવાના અનેક કારણો છે:
- વહીવટી તંત્રની નિકટતા: છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી મુખ્યમંત્રીના મુખ્ય સચિવ અને રાજ્યપાલના સચિવ સહિતના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સતત સમ્રાટ ચૌધરીના નિવાસસ્થાને મુલાકાત લઈ રહ્યા છે.
- પાર્ટીમાં વધતું કદ: બિહાર ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકે અને ડેપ્યુટી સીએમ તરીકે તેમણે પોતાની કાર્યક્ષમતા સાબિત કરી છે.
- સામાજિક સમીકરણ: ઓબીસી મતો પર તેમની મજબૂત પકડ ભાજપ માટે આવનારી ચૂંટણીઓમાં ટ્રમ્પ કાર્ડ સાબિત થઈ શકે છે.
જોકે નીત્યાનંદ રાય અને વિજય કુમાર સિંહા જેવા નામો પણ ચર્ચામાં હતા, પરંતુ હાલમાં તમામ સંજોગો ચૌધરીની તરફેણમાં દેખાઈ રહ્યા છે.
બિહારમાં પ્રથમવાર ભાજપનું પૂર્ણકાલીન નેતૃત્વ
નીતીશ કુમારનું રાજ્યસભામાં જવું અને મુખ્યમંત્રી પદ છોડવું એ બિહારના રાજકારણમાં એક મોટા માળખાકીય પરિવર્તનનો સંકેત છે. રાજ્યની રચના પછી આ પ્રથમ વખત બનશે કે ભાજપ પોતાના દમ પર અથવા મોટા ભાઈ તરીકે ગઠબંધનનું નેતૃત્વ કરશે. 243 સભ્યોની વિધાનસભામાં એનડીએ પાસે બહુમતી હોવાથી સત્તા હસ્તાંતરણની પ્રક્રિયા સરળતાથી પાર પડશે તેવી અપેક્ષા છે.
શપથ ગ્રહણ સમારોહની તૈયારીઓ
નવા મુખ્યમંત્રી અને તેમના મંત્રીમંડળનો શપથ ગ્રહણ સમારોહ 15 એપ્રિલના રોજ પટનાના લોક ભવનમાં યોજાય તેવી શક્યતા છે. આ ઐતિહાસિક ક્ષણના સાક્ષી બનવા માટે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પણ પટના પહોંચી શકે છે.
બિહારના લોકો અત્યારે આશા અને આતુરતાની નજરે આ ફેરફારને જોઈ રહ્યા છે. વર્ષો સુધી નીતીશ કુમારના ‘સુશાસન’ ને જોયા પછી, હવે ભાજપના નેતૃત્વ હેઠળ બિહાર વિકાસના કયા નવા શિખરો સર કરે છે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.
