ગુજરાત કોંગ્રેસના ઈતિહાસનો સૌથી મોટો કાળો અધ્યાય: શક્તિસિંહ ગોહિલની નિવૃત્તિ બાદ રાજ્યસભામાં સ્લેટ થઈ જશે ‘શૂન્ય’!
ગુજરાતના રાજકીય ઈતિહાસમાં આગામી જૂન મહિનો એક એવો વળાંક લઈને આવી રહ્યો છે, જેની કલ્પના કદાચ કોંગ્રેસના જૂના જોગીઓએ ક્યારેય નહીં કરી હોય. રાજ્યમાં ધીમે ધીમે નબળી પડતી જતી અને જનસમર્થન ગુમાવતી જતી કોંગ્રેસ પાર્ટીને હવે દેશના ઉપલા ગૃહ એટલે કે રાજ્યસભામાં સૌથી મોટો આંચકો લાગવા જઈ રહ્યો છે. ગુજરાતમાંથી કોંગ્રેસના એકમાત્ર અને મજબૂત અવાજ સમાન રાજ્યસભા સાંસદ શક્તિસિંહ ગોહિલનો કાર્યકાળ આગામી ૨૧ જૂને પૂર્ણ થઈ રહ્યો છે. તેમની નિવૃત્તિ સાથે જ આઝાદી પછીના ઈતિહાસમાં પહેલીવાર એવું બનશે કે દેશની સંસદના ઉપલા ગૃહ (રાજ્યસભા) માં ગુજરાતમાંથી કોંગ્રેસ પક્ષના સભ્યોની સંખ્યા ‘શૂન્ય’ એટલે કે સાવ સાફ થઈ જશે. આ ઘટનાક્રમ ગુજરાત કોંગ્રેસ માટે માત્ર ચિંતાનો વિષય નથી, પરંતુ એક મોટો રાજકીય શૂન્યાવકાશ સર્જનારો સાબિત થશે.
વિધાનસભાનું ગણિત અને ભાજપની પ્રચંડ બહુમતી
ગુજરાતમાંથી રાજ્યસભાની ખાલી પડી રહેલી કુલ ચાર બેઠકો માટે આગામી ૧૮ જૂને ચૂંટણી યોજાવા જઈ રહી છે. પરંતુ આ ચૂંટણી માત્ર ઔપચારિકતા બની રહેશે તેવું વર્તમાન ગણિત કહી રહ્યું છે. ૧૮૨ સભ્યોની ગુજરાત વિધાનસભામાં સત્તાધારી ભાજપ પાસે હાલમાં ૧૬૨ ધારાસભ્યોનું પ્રચંડ અને અભેદ સંખ્યાબળ છે. તેની સામે મુખ્ય વિરોધ પક્ષ ગણાતી કોંગ્રેસ પાસે માત્ર ૧૨ ધારાસભ્યો બચ્યા છે, જ્યારે આમ આદમી પાર્ટી (AAP) પાસે ૫ બેઠકો છે. આ સિવાય બે અપક્ષ અને એક સમાજવાદી પાર્ટીના ધારાસભ્ય છે. રાજ્યસભાની એક બેઠક જીતવા માટે જરૂરી ધારાસભ્યોના મતોનું ગણિત જોતાં, કોંગ્રેસ પોતાના દમ પર એક પણ ઉમેદવાર જીતાડી શકે તેમ નથી. પરિણામે, ખાલી પડી રહેલી ચારેય બેઠકો પર ભાજપનો વિજય સો ટકા નિશ્ચિત માનવામાં આવે છે.
ગુજરાતની ૧૧ રાજ્યસભા બેઠકોનું વર્તમાન અને ભવિષ્યનું ચિત્ર
| રાજ્યસભા સાંસદનું નામ | પક્ષ / રાજકીય સંલગ્નતા | કાર્યકાળ પૂર્ણ થવાની તારીખ | ચૂંટણી પછીની અંદાજિત સ્થિતિ (૨૦૨૬) |
| શક્તિસિંહ ગોહિલ | કોંગ્રેસ (INC) | ૨૧ જૂન, ૨૦૨૬ | બેઠક ખાલી થશે, ઓછા સંખ્યાબળને કારણે કોંગ્રેસ બેઠક ગુમાવશે. |
| નરહરિ અમીન | ભાજપ (BJP) | ૨૧ જૂન, ૨૦૨૬ | પ્રચંડ બહુમતીના કારણે ભાજપ આ બેઠક જાળવી રાખશે. |
| રમીલા બેન બારા | ભાજપ (BJP) | ૨૧ જૂન, ૨૦૨૬ | આદિવાસી ચહેરો, ભાજપ તરફથી ફરી મજબૂત દાવેદારી. |
| રામભાઈ મોકરિયા | ભાજપ (BJP) | ૨૧ જૂન, ૨૦૨૬ | સૌરાષ્ટ્રના અગ્રણી નેતા, ભાજપ આ બેઠક સરળતાથી જીતશે. |
| બાકીની ૭ બેઠકો | ભાજપ (BJP) | — | તમામ ૭ બેઠકો ઓલરેડી ભાજપ હસ્તક સુરક્ષિત છે. |
૧ જૂનથી શરૂ થશે ચૂંટણી પ્રક્રિયાનો પ્રારંભ
ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI) દ્વારા જારી કરાયેલા સત્તાવાર સમયપત્રક મુજબ, આ ચાર બેઠકોની ચૂંટણી માટેનું સત્તાવાર જાહેરનામું ૧ જૂને બહાર પાડવામાં આવશે. ઉમેદવારી પત્રો ભરવાની છેલ્લી તારીખ ૮ જૂન નક્કી કરવામાં આવી છે, જ્યારે ૯ જૂને ફોર્મની ચકાસણી થશે. જો કોઈ ઉમેદવાર ફોર્મ પાછું ખેંચવા માંગે તો ૧૧ જૂન સુધીનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. જો જરૂર પડશે, તો ૧૮ જૂને ગાંધીનગર ખાતે આવેલા ગુજરાત વિધાનસભા સંકુલમાં સવારે ૯ થી સાંજના ૪ વાગ્યા સુધી મતદાન પ્રક્રિયા હાથ ધરાશે અને તે જ દિવસે સાંજે ૫ વાગ્યે મતગણતરી કરીને પરિણામ જાહેર કરી દેવાશે. આ આખી પ્રક્રિયા ૨૦ જૂન સુધીમાં પૂર્ણ કરી લેવાની રહેશે.
દિલ્હીના દરબારમાં ગુજરાત કોંગ્રેસનો અવાજ રૂંધાશે
ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની કુલ ૧૧ બેઠકો આવેલી છે. અત્યાર સુધી શક્તિસિંહ ગોહિલ એકલા હાથે ગૃહમાં ગુજરાતના સ્થાનિક મુદ્દાઓ પર કોંગ્રેસ પક્ષ વતી અવાજ ઉઠાવતા હતા. બાકીની ૧૦ બેઠકો પહેલેથી જ ભાજપના કબજામાં છે. ૨૧ જૂન પછી જ્યારે બાકીના ત્રણ ભાજપના સાંસદો (નરહરિ અમીન, રમીલા બારા અને રામ મોકરિયા) ની સાથે કોંગ્રેસની આ એકમાત્ર બેઠક પણ ભાજપના ફાળે જશે, ત્યારે રાજ્યની તમામ ૧૧ એ ૧૧ બેઠકો પર ભાજપનો એકચક્રી શાસન સ્થપાશે. અહમદ પટેલ જેવા દિગ્ગજ નેતાઓના ગઢ ગણાતા ગુજરાતમાં કોંગ્રેસનું આ સ્તરે ધોવાણ થવું એ પાયાના કાર્યકરોનું મનોબળ તોડી નાખનારું સાબિત થશે.
સંસદના ઉપલા ગૃહમાં પ્રતિનિધિત્વ શૂન્ય થઈ જવું એ ગુજરાત કોંગ્રેસ માટે માત્ર એક ચૂંટણી હારવા પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે પક્ષની દયનીય સ્થિતિ અને નેતૃત્વની નિષ્ફળતાની ચાડી ખાય છે. હવે જો કોંગ્રેસે આગામી સમયમાં પુનરાગમન કરવું હશે, તો માત્ર સોશિયલ મીડિયા કે નિવેદનોબાજી છોડીને ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર જનતાની વચ્ચે જઈને નવેસરથી સંગઠન બેઠું કરવું પડશે, નહીં તો ગુજરાતના નકશા પરથી વિપક્ષનું અસ્તિત્વ કાયમ માટે ભુસાઈ જશે તેવા સ્પષ્ટ સંકેતો મળી રહ્યા છે.
