યુપી વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા સપામાં મંથન, હવે કોણ બનશે અખિલેશના નવા રણનીતિકાર?
ઉત્તર પ્રદેશમાં ૨૦૨૭ની વિધાનસભા ચૂંટણીના રણશિંગા ફૂંકાય તે પહેલાં જ સમાજવાદી પાર્ટીના છાવણીમાંથી અત્યંત ચોંકાવનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. સપા સુપ્રીમો અખિલેશ યાદવે દેશની સૌથી પ્રખ્યાત ચૂંટણી રણનીતિકાર કંપની આઈ-પેક (I-PAC) સાથેનો કરાર રદ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણય પાછળ પશ્ચિમ બંગાળ અને તમિલનાડુમાં પક્ષોની મળેલી કારમી હાર અને આઈ-પેક પર કસાયેલો તપાસ એજન્સીઓનો સકંજો મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે.
બંગાળ અને તમિલનાડુના પરિણામોનો ફાળકો
તાજેતરમાં પશ્ચિમ બંગાળ અને તમિલનાડુમાં યોજાયેલી વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામોએ સમગ્ર દેશના રાજકારણને હચમચાવી દીધું છે. આઈ-પેક આ બંને રાજ્યોમાં અનુક્રમે ટીએમસી (TMC) અને ડીએમકે (DMK) ના પ્રચાર અને રણનીતિનું સંચાલન કરતી હતી. જોકે, આશ્ચર્યજનક રીતે મમતા બેનર્જી અને એમ.કે. સ્ટાલિન બંને પોતપોતાના મતવિસ્તારમાંથી ચૂંટણી હારી ગયા છે અને તેમના પક્ષોનો પણ સફાયો થયો છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, અખિલેશ યાદવે પશ્ચિમ બંગાળના તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીની સલાહ પર આઈ-પેક સાથે હાથ મિલાવ્યા હતા. પરંતુ જે રણનીતિ બંગાળમાં ફેલ ગઈ, તે યુપીમાં ભાજપ જેવી મજબૂત મશીનરી સામે કેવી રીતે ટકી શકશે? તે પ્રશ્ન અખિલેશને સતાવી રહ્યો છે. ૨૦૨૭ માં કોઈ પણ પ્રકારનું જોખમ લેવાને બદલે અખિલેશે હવે ‘દેશી રણનીતિ’ પર ભાર મૂકવાનું નક્કી કર્યું હોય તેમ જણાય છે.
ઈડીના દરોડા અને રોકાણકારની ધરપકડ
માત્ર ચૂંટણી હાર જ નહીં, પરંતુ આઈ-પેકની વિશ્વસનીયતા પર કાયદાકીય પ્રશ્નો પણ ઊભા થયા છે. ગત મહિને એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ બંગાળ કોલસા તસ્કરી કેસમાં કથિત નાણાકીય ગેરરીતિઓના આધારે આઈ-પેકના રોકાણકાર વિનેશ ચંદેલની ધરપકડ કરી હતી. આ ધરપકડ બાદ કંપનીની ઓફિસો પર થયેલા દરોડાએ રાજકીય પક્ષોમાં ભયનો માહોલ પેદા કર્યો છે. અખિલેશ યાદવ કોઈ પણ એવા વિવાદમાં ફસાવા નથી માંગતા જે તપાસ એજન્સીઓને સમાજવાદી પાર્ટીના દ્વાર સુધી ખેંચી લાવે.
શું રણનીતિકાર બદલવાથી નસીબ બદલાશે?
૨૦૨૪ ની લોકસભા ચૂંટણીમાં સમાજવાદી પાર્ટીએ ઉત્તર પ્રદેશમાં જે પ્રદર્શન કર્યું હતું, તેને ૨૦૨૭ માં જાળવી રાખવું એ અખિલેશ માટે મોટો પડકાર છે. આઈ-પેક સામાન્ય રીતે ડેટા એનાલિસિસ અને ડિજિટલ પ્રચાર પર ધ્યાન આપે છે, જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશની રાજનીતિ જમીની સ્તરે જાતિગત સમીકરણો અને કેડર બેઝ કામગીરી પર વધુ આધારિત છે. અખિલેશ હવે પોતાના જૂના અને વફાદાર રણનીતિકારો પર વધુ ભરોસો કરી રહ્યા છે.
સમાજવાદી પાર્ટીનું આગામી પગલું
કરાર રદ થયા બાદ હવે એવી ચર્ચા છે કે સપા પોતાની ઇન-હાઉસ સોશિયલ મીડિયા અને પ્રચાર ટીમ મજબૂત કરશે. પશ્ચિમ બંગાળમાં ‘જનાદેશની લૂંટ’ ના આક્ષેપો વચ્ચે મમતા બેનર્જી જે રીતે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે, તે જોઈને અખિલેશ યાદવ પણ સાવચેત થઈ ગયા છે. ૨૦૨૭ ની ચૂંટણી સપા માટે ‘કરો અથવા મરો’ જેવી સ્થિતિ છે, ત્યારે આઈ-પેક સાથેનો છેડો ફાડવો એ એક મોટો જુગાર સાબિત થઈ શકે છે.
