સોનિયા ગાંધી અને દિલ્હી પોલીસને નોટિસ: નાગરિકતા વિના મતદાર યાદીમાં નામ હોવા પર કાર્યવાહી
દિલ્હીની રાઉઝ એવન્યુ કોર્ટે ભૂતપૂર્વ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધી વિરુદ્ધ મતદાર યાદી (Voter List) માં કથિત ગેરરીતિના કેસમાં નોટિસ જારી કરી છે. આ મામલો સોનિયા ગાંધીએ ભારતીય નાગરિકતા વિના મતદાર યાદીમાં પોતાનું નામ સામેલ કરાવ્યું હોવાના આક્ષેપો સાથે જોડાયેલો છે. કોર્ટે આ મામલે દિલ્હી પોલીસને પણ જવાબ દાખલ કરવા આદેશ આપ્યો છે. આ કેસની આગામી સુનાવણી 6 જાન્યુઆરી 2026 ના રોજ થશે.
કેસ અને ફરિયાદીના આક્ષેપો
આ કેસ એક ખાનગી ફરિયાદ પર આધારિત છે, જે ફરિયાદી બલદેવ સિંહ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી હતી. ફરિયાદીનો મુખ્ય આક્ષેપ એ છે કે સોનિયા ગાંધીએ ભારતની નાગરિકતા પ્રાપ્ત કર્યા વિના નવી દિલ્હીની મતદાર યાદીમાં પોતાનું નામ ગેરકાયદેસર રીતે નોંધાવ્યું હતું અને આ માટે તેમણે કથિત રીતે ખોટા દસ્તાવેજો રજૂ કર્યા હતા.
ફરિયાદમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સોનિયા ગાંધી મૂળરૂપે ઇટાલિયન નાગરિક છે. તેમનું નામ મતદાર યાદીમાં સામેલ હોવાથી તેઓ ચૂંટણી લડવા અને મતદાન કરવા માટે હકદાર બન્યા છે, જે ભારતીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન છે.
ફરિયાદીએ આ મામલે કોર્ટને વિનંતી કરી છે કે સોનિયા ગાંધી વિરુદ્ધ લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, 1950 અને ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની સંબંધિત કલમો હેઠળ કેસ દાખલ કરવા અને તપાસનો આદેશ આપવામાં આવે. ફરિયાદીએ મુખ્યત્વે છેતરપિંડી, ખોટા દસ્તાવેજો રજૂ કરવા અને જાલસાજીના આક્ષેપો કર્યા છે.
કોર્ટનો આદેશ અને આગામી પગલાં
રાઉઝ એવન્યુ કોર્ટના મેટ્રોપોલિટન મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા આ મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં લેવામાં આવી હતી. કોર્ટે ફરિયાદની પ્રાથમિક સુનાવણી કર્યા બાદ નીચે મુજબના આદેશો જારી કર્યા છે:
- સોનિયા ગાંધીને નોટિસ: કોર્ટે સોનિયા ગાંધીને નોટિસ પાઠવીને આ મામલે તેમનો પક્ષ રજૂ કરવા આદેશ આપ્યો છે.
- દિલ્હી પોલીસને નોટિસ: કોર્ટે દિલ્હી પોલીસને પણ નોટિસ જારી કરી છે. પોલીસને આ મામલે સ્ટેટસ રિપોર્ટ દાખલ કરવા અને આક્ષેપોની સત્યતા ચકાસવા માટે નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
દિલ્હી પોલીસે 6 જાન્યુઆરી 2026ની આગામી સુનાવણી પહેલા કોર્ટ સમક્ષ પોતાનો રિપોર્ટ રજૂ કરવો પડશે, જેમાં ફરિયાદીના આક્ષેપોની પ્રારંભિક તપાસના તારણોનો સમાવેશ થશે.
નાગરિકતા કાયદા અને મતદાર અધિકાર
આ કેસનો મુખ્ય મુદ્દો ભારતીય નાગરિકતા કાયદો સાથે જોડાયેલો છે. ભારતના કાયદા મુજબ, ભારતીય નાગરિક ન હોય તેવી વ્યક્તિને દેશમાં મતદાન કરવાનો કે ચૂંટણી લડવાનો અધિકાર નથી.
સોનિયા ગાંધીની નાગરિકતા અંગે અગાઉ પણ વિવાદો ઊભા થયા છે. સોનિયા ગાંધીએ 1968માં રાજીવ ગાંધી સાથે લગ્ન કર્યા અને તેઓ લાંબા સમય સુધી ભારતમાં રહ્યા. જોકે, તેમણે 1983માં ભારતીય નાગરિકતા પ્રાપ્ત કરી હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ ફરિયાદ એવા સમયગાળાને લક્ષ્ય બનાવે છે જ્યારે તેમનું નામ મતદાર યાદીમાં દાખલ કરવામાં આવ્યું હતું.
ફરિયાદીનો દાવો છે કે 1983 પહેલા જ તેમના નામનો ઉપયોગ કરીને ગેરરીતિ આચરવામાં આવી હતી. જો કોર્ટ પોલીસ રિપોર્ટના આધારે અથવા અન્ય પુરાવાઓના આધારે એવું માને છે કે આ આક્ષેપોમાં પ્રાથમિક દ્રષ્ટિએ સત્યતા છે, તો તે સોનિયા ગાંધી વિરુદ્ધ કાયદેસર કાર્યવાહી માટે માર્ગ ખોલી શકે છે.
રાજકીય પરિપ્રેક્ષ્ય
સોનિયા ગાંધી ભારતના સૌથી જૂના રાજકીય પક્ષ કોંગ્રેસના ભૂતપૂર્વ અધ્યક્ષ છે અને હાલમાં પણ રાજકારણમાં સક્રિય છે. આવા ગંભીર આક્ષેપો પર કોર્ટની નોટિસ રાજકીય વર્તુળોમાં ગરમાવો લાવી શકે છે. વિપક્ષ આ મુદ્દાને ઉઠાવીને કોંગ્રેસ પર પ્રહારો કરવા માટે તેનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
6 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ થનારી આગામી સુનાવણી પર સૌની નજર રહેશે, જ્યારે દિલ્હી પોલીસ કોર્ટમાં પોતાનો સ્ટેટસ રિપોર્ટ રજૂ કરશે. કોર્ટનો અંતિમ નિર્ણય ભારતના રાજકીય ઇતિહાસ અને કાયદાકીય માળખા પર દૂરગામી અસર કરી શકે છે.
