શું ૧ નવેમ્બરે મોંઘા થશે ગેસ સિલિન્ડર? જાણો આજના તમામ મહત્વપૂર્ણ અપડેટ્સ
ઓક્ટોબર મહિનો આજે પૂર્ણ થઈ રહ્યો છે અને આવતીકાલથી ૧ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના નવા મહિનાની શરૂઆત થવા જઈ રહી છે. નવા મહિનાની સાથે જ દેશભરમાં સામાન્ય નાગરિકો, પેન્શનરો, કરદાતાઓ અને વ્યવસાયકારોના દૈનિક જીવનને સીધી અસર કરતા અનેક મહત્વપૂર્ણ નિયમો અને નાણાકીય અપડેટ્સ અમલમાં આવી રહ્યા છે. રસોડામાં વપરાતા એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવથી લઈને બેંકિંગ સેવાઓ, ટેક્સ ઓડિટની સમયમર્યાદા અને ટેલિકોમ ક્ષેત્ર સુધીના આ ફેરફારો વિશે દરેક નાગરિકે અગાઉથી માહિતગાર રહેવું અત્યંત આવશ્યક છે. આવો નવેમ્બર મહિનાથી બદલાજાનાક આ છ મુખ્ય ફેરફારો પર એક નજર કરીએ.
૧. એલપીજી (LPG) સિલિન્ડરના ભાવમાં સમીક્ષા
દેશની તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દર મહિનાની પહેલી તારીખે નિયમિતપણે એલપીજી (LPG) ગેસ સિલિન્ડરના ભાવોની સમીક્ષા કરતી હોય છે. પરિણામે, ઘરેલુ અને વાણિજ્યિક (કોમર્શિયલ) ગેસ સિલિન્ડર માટેના નવા દરો ૧ નવેમ્બરે જાહેર થઈ શકે છે. જો આ સમીક્ષામાં ભાવ વધારો થાય તો સામાન્ય પરિવારોના માસિક રસોડાના બજેટ પર સીધો બોજ વધી શકે છે.
તે જ રીતે, વાણિજ્યિક સિલિન્ડરના ભાવોમાં થતી વધઘટ હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને નાના વ્યવસાયોના ઓપરેશનલ ખર્ચને પ્રભાવિત કરે છે. ભાવમાં વધારો થશે કે રાહત મળશે, તેની સત્તાવાર પુષ્ટિ તેલ કંપનીઓની જાહેરાત બાદ જ થશે.
૨. પેન્શનરો માટે જીવન પ્રમાણપત્ર સબમિટ કરવાની મુદત
સરકારી પેન્શન મેળવતા વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે નવેમ્બર મહિનો ખૂબ જ નિર્ણાયક રહે છે. એવા પેન્શનરો કે જેમની ઉંમર ૮૦ વર્ષથી ઓછી છે, તેઓ ૧ નવેમ્બરથી ૩૦ નવેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં પોતાનું ‘જીવન પ્રમાણપત્ર’ (Life Certificate) અચૂક સબમિટ કરવાનું રહેશે.
જ્યારે ૮૦ વર્ષ કે તેથી વધુ વયના વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે આ પ્રક્રિયા અગાઉ ૧ ઓક્ટોબરથી શરૂ થઈ ચૂકી છે. આ પ્રમાણપત્ર એ વાતની ખાતરી આપે છે કે પેન્શન મેળવનાર વ્યક્તિ હયાત છે. આ પ્રક્રિયા બેંક શાખામાં રૂબરૂ જઈને અથવા ‘જીવન પ્રમાણ’ જેવી ડિજિટલ સે્વાઓ દ્વારા પૂર્ણ કરી શકાય છે. જો સમયસર આ પ્રમાણપત્ર જમા ન થાય, તો આગામી પેન્શનની ચુકવણીમાં અસ્થાયી વિલંબ થઈ શકે છે.
૩. ટેક્સ ઓડિટ કરનારાઓ માટે ITR ફાઇલ કરવાની નવી સમયમર્યાદા
આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવા અંગે કરદાતાઓ માટે એક રાહતરૂપ અપડેટ પણ છે. જે વ્યવસાયો અને પ્રોફેશનલ્સના ખાતાઓ માટે ટેક્સ ઓડિટ ફરજિયાત છે, તેવા કરદાતાઓ માટે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ (આકારણી વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭) ના આઈટીઆર ફાઇલ કરવાની અંતિમ તારીખ ૩૧ ઓક્ટોબરથી લંબાવીને ૨૧ નવેમ્બર ૨૦૨૬ કરવામાં આવી છે.
નોંધનીય છે કે આ વિશેષ રાહત તમામ કરદાતાઓ માટે નથી; સામાન્ય પગારદાર કર્મચારીઓએ અગાઉની નિર્ધારિત મુદત મુજબ જ કાર્યવાહી પૂર્ણ કરી લીધી હોય છે. આ નવી સમયમર્યાદા માત્ર પાત્ર ઓડિટ કેસ ધરાવતા કરદાતાઓને જ લાગુ પડે છે.
૪. જીએસટી (GST) ના નવા નિયમોનો અમલ
૧ નવેમ્બરથી ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) ની કેટલીક નવી જોગવાઈઓ અને પ્રક્રિયાઓ અમલી બનશે. આ નવા નિયમો મુખ્યત્વે વેચાણ પછીના ડિસ્કાઉન્ટ, ક્રેડિટ નોટ્સ ઇશ્યુ કરવા અને ટેક્સ રિફંડ મેળવવાની પ્રક્રિયાઓ સાથે જોડાયેલા છે.
આ ફેરફારોથી વેપારીઓ અને ઉદ્યોગો માટે કરની ગણતરી કરવાનું વધુ સરળ બનશે તેમજ ચોક્કસ માપદંડો હેઠળ રિફંડ મેળવવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બનશે. ખાસ કરીને ઇન્વર્ટેડ ડ્યુટી સ્ટ્રક્ચર અને નિકાસ (Export) સાથે જોડાયેલી કેટલીક બાબતોમાં કરવામાં આવેલા સુધારાથી પાત્ર વ્યવસાયો અને નિકાસકારોને મોટો આર્થિક લાભ મળી શકે છે.
૫. બેંકિંગ અને એફડી (FD) ના વ્યાજ દરો પર નજર
નવેમ્બર મહિનાની શરૂઆત સાથે બેંક ગ્રાહકોએ પોતાની ફિક્સ્ડ ડિપોઝીટ (FD) અને બચત ખાતાના વ્યાજ દરોનું નિરીક્ષણ કરી લેવું જોઈએ. દેશની વિવિધ બેંકો પોતાની તરલતાની જરૂરિયાતો અને બજારની નાણાકીય સ્થિતિના આધારે વિવિધ મુદતની એફડી પરના વ્યાજ દરોમાં સમયાંતરે ફેરફાર કરતી હોય છે.
જોકે, ૧ નવેમ્બરથી તમામ બેંકો માટે એફડીના દરો બદલવાનો કોઈ એકસમાન કે ફરજિયાત નિયમ નથી, પરંતુ કેટલીક બેંકો નવા દરો લાગુ કરી શકે છે. તેથી કોઈપણ બેંકમાં નવું રોકાણ કરતા પહેલાં તેમની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને લેટેસ્ટ રેટ્સ ચોક્કસ તપાસી લેવા હિતાવહ છે.
૬. મોબાઈલ પર કૉલ કરનારનું નામ દર્શાવવાની ટેલિકોમ સિસ્ટમ (CNAP)
અજાણ્યા નંબરોથી આવતા સ્પામ કૉલ્સ અને ફ્રોડ સામે નાગરિકોને રક્ષણ આપવા માટે ‘કૉલિંગ નેમ પ્રેઝન્ટેશન’ (CNAP) સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ અપડેટ પણ ચર્ચામાં છે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ, જ્યારે 4G અને 5G નેટવર્ક પર કોઈ અજાણ્યા ઘરેલુ નંબરથી કૉલ આવશે, ત્યારે ટેલિકોમ ઓપરેટરના સત્તાવાર રેકોર્ડમાં નોંધાયેલું કૉલ કરનારનું સાચું નામ સ્ક્રીન પર પ્રદર્શિત થઈ શકશે.
આ ફીચરના કારણે કૉલ કરનાર વ્યક્તિને ઓળખવામાં ઘણી સરળતા રહેશે. જો કે, માત્ર નામ દેખાઈ જવાથી કૉલ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે તેમ માની લેવું નહીં; સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ કોઈપણ અજાણ્યા કૉલર સાથે ક્યારેય OTP, બેંકિંગ પાસવર્ડ કે UPI પિન શેર ન કરવો જોઈએ.
આમ, નવેમ્બર મહિનાના પ્રારંભ સાથે અમલમાં આવતા આ છ ફેરફારો તમારા નાણાકીય આયોજનને સીધી અસર કરી શકે છે, તેથી સંબંધિત બેંકો કે સરકારી વિભાગોના સંપર્કમાં રહીને દરેક અપડેટથી માહિતગાર રહેવું સમજદારીભર્યું છે.
