જાણો ગોલ્ડ-સિલ્વર રેશિયો શું આપી રહ્યો છે સંકેત
દેશભરમાં રોશની અને ઉજાસના પવિત્ર તહેવાર દિવાળી તેમજ ધનતેરસની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. આ શુભ અવસરો પર ભારતીય પરિવારોમાં સોના અને ચાંદીની ખરીદી કરવાની પરંપરા વર્ષોથી ચાલી આવે છે. જો કે, આ વર્ષે ધનતેરસ પર સોનાની ખરીદી કરનારા ગ્રાહકો માટે રાહતભર્યા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. બજારના આર્થિક સંકેતો દર્શાવી રહ્યા છે કે આગામી દિવસોમાં સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. બજારમાં પ્રવર્તી રહેલો સોના અને ચાંદીનો ગુણોત્તર (Gold-Silver Ratio) આ તરફ સ્પષ્ટ ઈશારો કરી રહ્યો છે.
શું છે સોના-ચાંદીનો ગુણોત્તર (Gold-Silver Ratio)?
સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો, સોના-ચાંદીનો ગુણોત્તર એટલે કે એક ઔંસ સોનું ખરીદવા માટે કેટલા ઔંસ ચાંદીની જરૂર પડે છે તેનું પ્રમાણ. જ્યારે આ ગુણોત્તર વધે છે, ત્યારે સામાન્ય રીતે એવું મનાય છે કે સોનું ચાંદીની સરખામણીમાં વધુ મોંઘું થઈ રહ્યું છે. વિપરીત પરિસ્થિતિમાં, જ્યારે આ ગુણોત્તર ઘટે છે ત્યારે ચાંદી સોનાની તુલનામાં મજબૂત બનતી હોવાનું આંકડા દર્શાવે છે.
વર્તમાન સમયમાં આ ગુણોત્તર વધીને આશરે ૭૬ ના સ્તરે પહોંચી ગયો છે. તેનો અર્થ એ થાય છે કે હાલમાં એક ઔંસ સોનું ખરીદવા માટે લગભગ ૭૬ ઔંસ ચાંદી ચૂકવવી પડે છે. આ વર્તમાન આંકડો તેની લાંબા ગાળાની ઐતિહાસિક સરેરાશ ૬૫ થી ૭૦ કરતા ઘણો વધારે છે, જે સ્પષ્ટ કરે છે કે સોનાની સાપેક્ષમાં ચાંદીનું મૂલ્ય ઓછું આંકવામાં આવ્યું છે અને સોનાના ભાવમાં કરેક્શન કે ઘટાડો થવાની સંભાવના નકારી શકાય તેમ નથી.
વર્ષ ૨૦૨૬ માં સોના-ચાંદીની બજારની ચાલ
ચાલુ વર્ષ ૨૦૨૬ દરમિયાન કિંમતી ધાતુઓની બજારમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળ્યા છે. વર્ષની શરૂઆતના તબક્કામાં ચાંદીના ભાવ પ્રતિ ઔંસ ૧૨૧.૬ ડોલરની અત્યાર સુધીની રેકોર્ડ સપાટીને સ્પર્શ્યા હતા. તે સમયગાળા દરમિયાન સોના-ચાંદીનો ગુણોત્તર ઘટીને તળિયે એટલે કે આશરે ૪૩.૬ ની આસપાસ પહોંચી ગયો હતો.
જો કે, ત્યારબાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જ્યારે તેની સરખામણીમાં સોનાના ભાવમાં પ્રમાણમાં ખૂબ જ ઓછો ઘટાડો જોવા મળ્યો. પરિણામે, બંને કિંમતી ધાતુઓ વચ્ચેના ભાવનો તફાવત ફરીથી વિસ્તર્યો છે અને આ ગુણોત્તર ઉપર તરફ ગયો છે.
રોકાણકારો માટે બજારના નિષ્ણાતોની સલાહ
નાણાકીય બજારના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે રોકાણકારોએ માત્ર સોના-ચાંદીના આ ગુણોત્તરને જ ખરીદી કે વેચાણના એકમાત્ર માપદંડ તરીકે ન જોવો જોઈએ. આ સંકેતનો ઉપયોગ રોકાણના યોગ્ય આયોજન માટે કરી શકાય છે. જો આ ગુણોત્તર ૮૦ ના સ્તરથી ઉપર જાય, તો રોકાણકારો માટે ચાંદીમાં ક્રમશઃ રોકાણ વધારવાની ઉત્તમ તક ઊભી થાય છે. બીજી બાજુ, જ્યારે આ ગુણોત્તર ૫૦ ની નીચે આવે, ત્યારે સોનામાં રોકાણ કરવું વધુ ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, માર્ચ ૨૦૨૦ માં કોરોના મહામારીની શરૂઆત વખતે આ ગુણોત્તર ઉછળીને ૧૨૬ સુધી પહોંચી ગયો હતો, અને ત્યારબાદના પાંચ જ મહિનામાં ચાંદીના ભાવમાં આશરે ૧૪૦ ટકાનો જંગી ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. આ ઐતિહાસિક ઉદાહરણ સાબિત કરે છે કે જ્યારે ગુણોત્તર ખૂબ ઊંચો હોય ત્યારે ચાંદીમાં સુધારાની પ્રબળ શક્યતા રહે છે, જો કે ભૂતકાળનું પ્રદર્શન ભવિષ્યમાં પણ તદ્દન આવું જ થશે તેની કોઈ ચોક્કસ ખાતરી આપતું નથી.
સ્માર્ટ રોકાણ માટેના મહત્વપૂર્ણ સૂચનો
તહેવારોની મોસમમાં સોના કે ચાંદીમાં નાણાં રોકતા પહેલાં રોકાણકારોએ પોતાના પોર્ટફોલિયોનું સંતુલન પહેલેથી નક્કી કરી લેવું જોઈએ. બજારની વર્તમાન સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને એકસાથે મોટી રકમનું રોકાણ કરવાને બદલે તબક્કાવાર (SIP પદ્ધતિથી) રોકાણ કરવું વધુ સમજદારીભર્યું રહે છે. માત્ર એક જ આર્થિક સંકેતના ભરોસે ખરીદીનો નિર્ણય લેવો જોખમી બની શકે છે.
ધનતેરસ અને દિવાળી પર ખરીદી કરતી વખતે બજારના આ રેટ્સની સાથે પોતાની વ્યક્તિગત આર્થિક ક્ષમતા અને બજેટનું ધ્યાન રાખવું અનિવાર્ય છે.
(અસ્વીકરણ: આ અહેવાલમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર સામાન્ય જાણકારી અને જાગૃતિ માટે છે. બજારમાં કોઈપણ પ્રકારનું રોકાણ આર્થિક જોખમોને આધીન હોય છે, તેથી રોકાણ કરતા પહેલાં તમારા નાણાકીય સલાહકારની ચર્ચા અવશ્ય કરવી.)
