ભારતના ‘જેમ્સ બોન્ડ’ ડોભાલે કેનેડાને સેટ કર્યું, વેપાર પહેલાં સુરક્ષા સોદો કર્યો! જાણો વિગતો
ભારત અને કેનેડા વચ્ચે છેલ્લા બે વર્ષથી ચાલી રહેલા તણાવપૂર્ણ સંબંધોમાં હવે એક નવો વળાંક આવ્યો છે. ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ અને કેનેડાના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ગુપ્તચર સલાહકાર નથાલી ડ્રોઈન વચ્ચે ઓટાવા ખાતે એક અત્યંત ગુપ્ત અને મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં બંને દેશો રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને કાયદા અમલીકરણ મુદ્દાઓ પર પરસ્પર સહયોગ કરવા માટે એક સામાન્ય યોજના (Joint Action Plan) પર સંમત થયા છે.
સુરક્ષા કરાર: સૌથી મોટું હથિયાર
આ બેઠકનો સૌથી મહત્વનો મુદ્દો એ રહ્યો કે ભારતે વેપાર કે આર્થિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરતા પહેલા સુરક્ષા સોદા પર ભાર મૂક્યો હતો. બંને દેશોએ નક્કી કર્યું છે કે તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત નેટવર્ક અને ગેરકાયદેસર ડ્રગ હેરફેરનો સામનો કરવા માટે ખાસ ‘સંપર્ક અધિકારીઓ’ (Liaison Officers) ની નિમણૂક કરશે. આ અધિકારીઓ બંને દેશોની એજન્સીઓ વચ્ચે માહિતીની સમયસર વહેંચણી સુનિશ્ચિત કરશે, જેથી ગુનેગારો એક દેશમાં ગુનો કરીને બીજા દેશમાં આશરો ન લઈ શકે.
નિજ્જર વિવાદ બાદનો પ્રથમ મોટો વળાંક
૨૦૨૩ માં ખાલિસ્તાની અલગતાવાદી હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્યા બાદ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો તળિયે પહોંચી ગયા હતા. કેનેડાના વડાપ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડોએ ભારતીય એજન્સીઓ પર આક્ષેપો કર્યા હતા, જેને ભારતે સખત રીતે નકારી કાઢ્યા હતા. જોકે, હવે કેનેડામાં સત્તા પરિવર્તનના સંકેતો અને નવા વડાપ્રધાન તરીકે માર્ક કાર્નીની સંભવિત ભારત મુલાકાત પહેલાં, ભારત આ મામલે પોતાનો પક્ષ મજબૂત કરી રહ્યું છે. અજિત ડોભાલની આ મુલાકાત સ્પષ્ટ કરે છે કે ભારત હવે કેનેડાની ધરતી પરથી ચાલતી ભારત વિરોધી પ્રવૃત્તિઓ પર કડક નિયંત્રણ ઈચ્છે છે.
કરારના મુખ્ય મુદ્દાઓ
વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી વિગતો મુજબ, આ સમજૂતીમાં નીચેના મુદ્દાઓ પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે:
ડ્રગ અને ક્રાઈમ કંટ્રોલ: આંતરરાષ્ટ્રીય સિન્ડિકેટ્સને તોડવા માટે એજન્સીઓ વચ્ચે સીધો સંપર્ક.
સાયબર સુરક્ષા: બંને દેશો સાયબર હુમલા અને ડિજિટલ ફ્રોડ સામે એકબીજાને ટેકનિકલ સહયોગ આપશે.
ઇમિગ્રેશન અને ફ્રોડ: નકલી દસ્તાવેજો દ્વારા કેનેડા જતા લોકો અને ઇમિગ્રેશન છેતરપિંડી પર ચર્ચા ચાલુ રાખવા સંમતિ.
નાગરિક સુરક્ષા: બંને દેશોમાં વસતા ભારતીય અને કેનેડિયન નાગરિકોની સુરક્ષા માટે નવી પહેલ.
માર્ક કાર્નીની ભારત મુલાકાત પર નજર
કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્ની આવતા મહિનાની શરૂઆતમાં ભારતની મુલાકાતે આવે તેવી અપેક્ષા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ડોભાલની આ મુલાકાતે કાર્નીની મુલાકાત માટેનો પાયો તૈયાર કરી દીધો છે. જો સુરક્ષા મુદ્દે કેનેડા ભારતને ખાતરી આપે છે, તો આવનારા સમયમાં બંને દેશો વચ્ચે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) પર ફરીથી ચર્ચા શરૂ થઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે?
રાજદ્વારી નિષ્ણાતો માને છે કે અજિત ડોભાલની વ્યૂહરચના હંમેશા ‘રાષ્ટ્ર પ્રથમ’ રહી છે. કેનેડા સાથેની આ બેઠકમાં ભારતની એજન્સીઓને કેનેડામાં ચાલી રહેલા ભારત વિરોધી તત્વો પર નજર રાખવા માટે કાનૂની માળખું મળી શકે છે. આ માત્ર એક સુરક્ષા સોદો નથી, પણ કેનેડા માટે એક સ્પષ્ટ સંકેત છે કે જો તેણે ભારત સાથે આર્થિક સંબંધો સુધારવા હોય, તો તેણે ભારતની સુરક્ષા ચિંતાઓને ગંભીરતાથી લેવી જ પડશે.
અજિત ડોભાલની ઓટાવા મુલાકાત ભારત-કેનેડા સંબંધોમાં એક નવો અધ્યાય લખવા જઈ રહી છે. ‘જેમ્સ બોન્ડ’ શૈલીમાં થયેલી આ સમજૂતીથી દેશવિરોધી તત્વોમાં ચોક્કસપણે ગભરાટ ફેલાશે અને બંને દેશો વચ્ચે સહયોગનો નવો માર્ગ ખુલશે.
