ભારતીય શેરબજારમાં નવો ઇતિહાસ: NSE IPO માં આજથી રોકાણ કરવાની તક, એક શેરનો ભાવ ₹૧,૭૮૫ નક્કી
ભારતીય શેરબજારના ઇતિહાસમાં એક નવો અધ્યાય ઉમેરાવા જઈ રહ્યો છે. દેશના સૌથી મોટા અને અગ્રણી સ્ટોક એક્સચેન્જ, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) નો બહુપ્રતિક્ષિત આઇપીઓ (IPO) આજે, ૧૭ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ સવારે ૧૦:૦૦ વાગ્યે જાહેર સબ્સ્ક્રિપ્શન માટે સત્તાવાર રીતે ખુલી ગયો છે. આશરે ₹૨૨,૫૬૧ કરોડના મૂલ્યનો આ જાહેર ઇશ્યૂ દેશનો બીજો સૌથી મોટો IPO બની રહ્યો છે. રોકાણકારો માટે આ IPO માં ૨૧ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધી અરજી કરવાની તક રહેશે.
NSE દ્વારા આ પબ્લિક ઇશ્યૂ માટે શેરદીઠ ₹૧,૭૦૦ થી ₹૧,૭૮૫ ની પ્રાઇસ બેન્ડ નક્કી કરવામાં આવી છે. સફળ અરજદારોને ૨૨ સપ્ટેમ્બરના રોજ શેરની ફાળવણી (Allotment) થવાની અને ૨૪ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ શેરબજાર પર લિસ્ટિંગ થવાની પ્રબળ શંકા છે.
ઓફર ફોર સેલ (OFS) અને એન્કર રોકાણકારોનો ઉત્સાહ
આ IPO સંપૂર્ણપણે ‘ઓફર ફોર સેલ’ (OFS) સ્વરૂપે લવાયો છે. આનો અર્થ એ થાય છે કે NSE આ પ્રક્રિયા દ્વારા કોઈ નવા શેર જારી કરી રહ્યું નથી, પરંતુ તેના હાલના શેરધારકો તેમના પાસે રહેલા આશરે ૧૨૬.૪ મિલિયન (૧૨.૬૪ કરોડ) શેર વેચી રહ્યા છે. આ IPO માંથી એકત્ર થનારી તમામ રકમ આ વેચનાર શેરધારકો પાસે જશે. પ્રાઇસ બેન્ડની અપર લિમિટ ₹૧,૭૮૫ ના આધારે NSE નું કુલ મૂલ્યાંકન આશરે ₹૪.૪૨ લાખ કરોડ આંકવામાં આવ્યું છે.
આ જાહેર ઇશ્યૂ સામાન્ય રોકાણકારો માટે ખુલ્યો તે પહેલાં જ સંસ્થાકીય અને એન્કર રોકાણકારો તરફથી અભૂતપૂર્વ પ્રતિસાદ સાંપડ્યો હતો. એન્કર બુકિંગ દ્વારા NSE એ વિવિધ મોહરા સમાન નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી રૂ. ૬,૭૪૬ કરોડનું ભંડોળ એકત્ર કરી લીધું છે. આ એન્કર રોકાણકારોમાં લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (LIC), ફિડેલિટી, અબુ ધાબી ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ઓથોરિટી (ADIA), ગવર્નમેન્ટ પેન્શન ફંડ ગ્લોબલ, મોનેટરી ઓથોરિટી ઓફ સિંગાપોર, નિપ્પોન લાઈફ અને HDFC લાઈફ જેવા દેશ-વિદેશના દિગ્ગજ નામો સામેલ છે, જેમાં LIC સૌથી મોટું એન્કર રોકાણકાર બનીને ઊભરી આવ્યું છે.
ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ (GMP) અને રિટેલ રોકાણકારો માટે ગણતરી
IPO ખુલતા પહેલા જ ગ્રે માર્કેટમાં NSE ના શેર માટે ભારે ધમધમાટ જોવા મળ્યો છે. અનઓફિશિયલ બજારમાં આ શેર માટે અલગ-અલગ પ્લેટફોર્મ પર ૯% થી ૧૧% સુધીનું ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ (GMP) બોલાઈ રહ્યું છે. વિવિધ ટ્રેકર્સના અહેવાલો મુજબ, ગ્રે માર્કેટમાં શેરદીઠ ₹૧૬૨ થી ₹૨૦૨ સુધીનું પ્રીમિયમ જોવા મળ્યું છે. જોકે, બજારના નિષ્ણાતો હંમેશા ચેતવણી આપે છે કે GMP એ માત્ર એક અનુમાન છે અને તે સત્તાવાર લિસ્ટિંગ પ્રાઇસની ગેરંટી આપતું નથી.
છૂટક (રિટેલ) રોકાણકારો માટે આ IPO માં ઓછામાં ઓછો ૮ શેરનો એક લોટ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. જો તમે ₹૧,૭૮૫ ના ઉપલા ભાવ બેન્ડ પર અરજી કરો છો, તો એક લોટ માટે તમારે ઓછામાં ઓછા ₹૧૪,૨૮૦ નું રોકાણ કરવું પડશે.
NSE ની મજબૂત સ્થિતિ અને સંભવિત જોખમો
ભારતીય નાણાકીય ઇકોસિસ્ટમમાં NSE ની પકડ અત્યંત મજબૂત છે. કેશ માર્કેટમાં આશરે ૯૩% અને ઇક્વિટી ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં લગભગ ૯૯.૮% નો માર્કેટ શેર ધરાવતું NSE એકચક્રી શાસન જેવી સ્થિતિ ધરાવે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા સુધીમાં NSE પર લિસ્ટેડ કંપનીઓની સંખ્યા ૩,૦૦૫ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જેમનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન ₹૪૭૪ લાખ કરોડથી પણ વધુ છે. આ ઉપરાંત, નિફ્ટી-લિંક્ડ પેસિવ AUM પણ ₹૯ લાખ કરોડના આંકડાને સ્પર્શી ગયું છે, જે એક્સચેન્જની મુખ્ય શક્તિ છે.
જોકે, રોકાણકારો માટે કેટલાક જોખમો પણ રહેલા છે. NSE ની મુખ્ય આવક શેરબજારના ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ, ખાસ કરીને ડેરિવેટિવ્ઝ અને ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગ પર ખૂબ જ નિર્ભર છે. ભવિષ્યમાં જો સેબી (SEBI) દ્વારા કોઈ કડક નિયમનકારી ફેરફારો કરવામાં આવે અથવા બજારની મંદીને કારણે ટ્રેડિંગ એક્ટિવિટી ઘટે, તો તેની સીધી અસર NSE ની આવક અને નફાકારકતા પર પડી શકે છે.
શું આ IPO માં રોકાણ કરવું જોઈએ? બ્રોકરેજીસનો મત
NSE IPO અંગે દલાલી મંડળો અને સંશોધન સંસ્થાઓમાં એકંદરે હકારાત્મક માહોલ દેખાઈ રહ્યો છે. ચોઇસ ઇક્વિટી બ્રોકિંગ, કાંતિલાલ છગનલાલ સિક્યોરિટીઝ, સુશીલ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસીસ, સ્વસ્તિક ઇન્વેસ્ટમાર્ટ અને વેન્ચુરા સિક્યોરિટીઝે આ IPO માં “સબ્સ્ક્રાઇબ” (અરજી કરવા) ની સ્પષ્ટ સલાહ આપી છે. જ્યારે મૂડી બજારે “અરજી કરી શકો છો” નો સંતુલિત અભિપ્રાય આપ્યો છે. બીજી તરફ જેએમ ફાઇનાન્શિયલ, મોતીલાલ ઓસ્વાલ અને SBICAP સિક્યોરિટીઝે હાલ પૂરતું કોઈ ચોક્કસ રેટિંગ આપ્યું નથી.
સૂચિબદ્ધ એન્ટિટીઝની વિશાળ સંખ્યા, ટેકનોલોજીકલ પ્રભુત્વ અને ભારતીય અર્થતંત્રના વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને મોટાભાગના વિશ્લેષકો આ IPO ને લાંબા ગાળા માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ ગણાવી રહ્યા છે.
