ક્રૂડ ઓઇલ મોંઘું થવા છતાં દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ કેમ સ્થિર છે?
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઉર્જા ક્ષેત્રે મોટી હલચલ જોવા મળી રહી છે. વૈશ્વિક સ્તરે કાચા તેલ (Crude Oil) ના ભાવ છેલ્લા છ મહિનાના સૌથી ઊંચા સ્તરે પહોંચી ગયા છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ ૩.૩૦ ટકાના વધારા સાથે પ્રતિ બેરલ ૧૧૬.૯૧ ડૉલર પર પહોંચી ગયા છે, જે ગત ૨૯ એપ્રિલ પછીનું સૌથી ઉચ્ચું સ્તર સાબિત થયું છે.
આ સાથે જ યુએસ વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) ક્રૂડ ઓઇલ પણ ૩.૯૯ ટકા વધીને ૧૦૩.४૪ ડૉલર પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ કરી રહ્યું છે. વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલના ભાવ ૧૧૬ ડૉલરની સપાટી વટાવી ચૂક્યા હોવા છતાં, ભારતીય ગ્રાહકો માટે હાલ રાહતના સમાચાર છે કારણ કે સ્થાનિક બજારમાં સરકારી તેલ કંપનીઓ દ્વારા પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવ મોટાભાગે સ્થિર રાખવામાં આવ્યા છે.
ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધવાનું મુખ્ય કારણ: પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં અચાનક આવેલા આ તીવ્ર ઉછાળા પાછળનું મુખ્ય કારણ પશ્ચિમ એશિયા (Middle East) માં સતત વધી રહેલો ભૂ-રાજકીય તણાવ છે. વૈશ્વિક રોકાણકારો અને ઉર્જા વિશ્લેષકોમાં એ વાતનો ગંભીર ડર સતાવી રહ્યો છે કે આગામી દિવસો કે સપ્તાહોમાં અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર કોઈ મોટો લશ્કરી હુમલો કરવામાં આવી શકે છે.
આ સંભવિત યુદ્ધ અને ભયના વાતાવરણને કારણે માત્ર એક જ સપ્તાહમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં ૬.૨ ટકાનો જંગી વધારો નોંધાયો છે, જ્યારે ડબ્લ્યુટીઆઈ ક્રૂડ પણ ૨ ટકા ચઢ્યું છે. છેલ્લા ત્રણ અઠવાડિયાથી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સતત ઉપર તરફ જઈ રહ્યા છે, જેના કારણે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર ફરી એકવાર મોંઘવારીનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.
દેશના વિવિધ શહેરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના પ્રવર્તમાન ભાવ
દેશની સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) દરરોજ સવારે ૬ વાગ્યે પેટ્રોલ અને ડીઝલના નવા છૂટક દરો જાહેર કરે છે. રાષ્ટ્રીય રાજધાની નવી દિલ્હીમાં આજે પેટ્રોલનો ભાવ ₹૧૦૨.૧૨ અને ડીઝલનો ભાવ ₹૯૫.૨૦ પ્રતિ લિટર પર અંકિત છે. દિલ્હીમાં પ્રીમિયમ ઇંધણ ગણાતું XP95 પેટ્રોલ ₹૧૦૯.૨૪ અને હાઇ-ઓકટેન XP100 પેટ્રોલ ₹૧૬૭.૩૫ પ્રતિ લિટરના ભાવે ઉપલબ્ધ છે.
એનસીઆરના અન્ય વિસ્તારોની વાત કરીએ તો, નોઈડામાં પેટ્રોલ ₹૧૦૨.૧૨ અને ડીઝલ ₹૯૫.૫૬ છે, જ્યારે પ્રીમિયમ XP95 ની કિંમત ₹૧૧૦.૬૮ પ્રતિ લિટર છે. આસપાસના શહેરોમાં ફરીદાબાદ ખાતે પેટ્રોલ ₹૧૦૩.૨૮ અને ડીઝલ ₹૯૫.૯૪ પ્રતિ લિટર તથા ગુરુગ્રામમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૨.૯૭ અને ડીઝલ ₹૯૫.૬૪ પ્રતિ લિટર વેચાઈ રહ્યું છે.
અન્ય રાજ્યો અને મુખ્ય શહેરોની સ્થિતિ
દેશના અન્ય રાજ્યોના મુખ્ય શહેરોમાં પણ ઈંધણના ભાવમાં થોડી ભિન્નતા જોવા મળે છે. મધ્યપ્રદેશની રાજધાની ભોપાલમાં ટેક્સ માળખાને કારણે પેટ્રોલ ₹૧૧૪.૫૭ અને ડીઝલ ₹૯૯.૬૪ પ્રતિ લિટર છે, જ્યારે ત્યાં XP95 ની કિંમત ₹૧૨૩.૮૮ પ્રતિ લિટર સુધી પહોંચે છે.
બિહારના પટનામાં પેટ્રોલ ₹૧૧૩.૩૭ અને ડીઝલ ₹૯૯.૩૬ પ્રતિ લિટર છે. રાજસ્થાનના જયપુરમાં પેટ્રોલ ₹૧૧૨.૬૯ અને ડીઝલ ₹૯૭.૭૮ પ્રતિ લિટર નોંધાયું છે. આ ઉપરાંત, ઝારખંડના રાંચીમાં પેટ્રોલ ₹૧૦૫.૨૬ અને ડીઝલ ₹૧૦૦.૪૯ પ્રતિ લિટર છે, જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશના લખનૌમાં ગ્રાહકોને પેટ્રોલ ₹૧૦૧.૮૯ અને ડીઝલ ₹૯૫.૩૬ પ્રતિ લિટરના ભાવે મળી રહ્યું છે. વૈશ્વિક સ્તરે કાચા તેલના ભાવો ભલે ઊંચા હોય, પરંતુ ભારતમાં હાલ સ્થાનિક સ્તરે રાહત જળવાઈ રહી છે.
