વાહનચાલકો માટે મોટા સમાચાર: પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધારાના સમાચાર સાચા કે ખોટા? મંત્રાલયે આપ્યો સણસણતો જવાબ
દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધારાને લઈને છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોશિયલ મીડિયા અને મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં ચાલી રહેલી અફવાઓ પર આખરે સરકારે પૂર્ણવિરામ મૂક્યું છે. સામાન્ય જનતામાં ફેલાયેલા ડરને દૂર કરતા ભારત સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઇંધણના ભાવમાં ધરખમ વધારો કરવાની કોઈ જ યોજના અત્યારે વિચારાધીન નથી.
સરકારની સ્પષ્ટતા: ભાવ વધારાના સમાચાર તદ્દન ખોટા
પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે સત્તાવાર રીતે ટ્વિટ કરીને આ મામલે સ્પષ્ટતા કરી છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમતોમાં ૨૮ રૂપિયા સુધીનો વધારો થવાની વાતો માત્ર અફવા છે અને આવી ખબરોમાં કોઈ તથ્ય નથી. સરકારનો આરોપ છે કે કેટલાક તત્વો નાગરિકોમાં ગભરાટ અને અશાંતિ ફેલાવવા માટે જાણીજોઈને ભ્રામક માહિતી પ્રસારિત કરી રહ્યા છે. સરકારે નાગરિકોને આવી કોઈ પણ અફવાઓથી દૂર રહેવા અને તેના પર વિશ્વાસ ન કરવા અપીલ કરી છે.
ભારત: અન્ય દેશોની સરખામણીએ સ્થિર કિંમતો
સરકારે આ તકે એક ગર્વ લેવા જેવી બાબત પણ રજૂ કરી છે. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા ૪ વર્ષમાં ભારત દુનિયાનો એકમાત્ર એવો દેશ છે જ્યાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ મોટો વધારો જોવા મળ્યો નથી. જ્યારે સમગ્ર વિશ્વમાં મોંઘવારી અને ઈંધણના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે, ત્યારે ભારત સરકાર અને સરકારી તેલ કંપનીઓએ (PSUs) સામાન્ય જનતાને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની વધઘટથી સુરક્ષિત રાખવા માટે સતત પગલાં લીધા છે.
શું હતો કોટક ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇક્વિટીઝનો રિપોર્ટ?
આ આખા વિવાદનું મૂળ કોટક ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇક્વિટીઝનો એક રિપોર્ટ હતો. આ રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (Crude Oil) ની કિંમતો ૧૨૦ ડોલર પ્રતિ બેરલની આસપાસ હોવાથી તેલ કંપનીઓ પર ભારે નાણાકીય દબાણ છે. રિપોર્ટ મુજબ, સરકારી તેલ કંપનીઓને દર મહિને અંદાજે ૨૭,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે, જે લાંબા ગાળે સહન કરી શકાય તેમ નથી. તેથી, આર્થિક સમતુલા જાળવવા માટે લિટર દીઠ ૨૫ થી ૨૮ રૂપિયાનો વધારો જરૂરી બની શકે છે. જોકે, ભારત સરકારે આ તમામ આર્થિક તર્ક અને દાવાઓને નકારી કાઢ્યા છે.
કાચા તેલના ભાવ અને વૈશ્વિક તણાવની અસર
રિપોર્ટમાં વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને ખાસ કરીને ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Strait of Hormuz) માં અવરોધોને કારણે તેલના પુરવઠા પર અસર પડી છે. આ સંજોગોમાં ભારતનો તેલ આયાત બિલ દરરોજ ૧૯૦ થી ૨૧૦ મિલિયન ડોલર જેટલું વધી ગયું છે. ભલે ભારતે કાચા તેલની આયાતના જથ્થામાં ૧૩ થી ૧૫ ટકાનો ઘટાડો કર્યો હોય, પરંતુ ઊંચા ભાવને કારણે આર્થિક બોજ વધી રહ્યો છે.
સરકારના રાહતકારી પગલાં
સરકારે અગાઉ એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં લિટર દીઠ ૧૦ રૂપિયાનો ઘટાડો કરીને જનતાને મોટી રાહત આપી હતી. આ ઉપરાંત, વિન્ડફોલ ટેક્સ જેવા પગલાં દ્વારા પણ આવક અને જાવકનું સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. કોટકનો રિપોર્ટ આ પગલાંને કામચલાઉ ગણાવતો હતો, પરંતુ સરકારનું માનવું છે કે જનતાના હિતમાં તેઓ કિંમતોને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે મક્કમ છે.
