સોનાના આસમાની ભાવ વચ્ચે ગોલ્ડ લોન માર્કેટમાં મોટો ઉલટફેર, બેંકો હવે લોન આપતા પહેલા રાખશે આ ખાસ ધ્યાન
પીરામલ ફાઇનાન્સના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને સીઈઓ જયરામ શ્રીધરનના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતીય ગોલ્ડ લોન માર્કેટ અત્યારે એક મોટા પરિવર્તનમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. હોમ લોન પછી હવે ગોલ્ડ લોન એ દેશનું સૌથી મોટું ધિરાણ ક્ષેત્ર બની ગયું છે, પરંતુ આ ઝડપી વૃદ્ધિની સાથે કેટલાક ગંભીર જોખમો પણ સામે આવ્યા છે. ખાસ કરીને ₹2.5 લાખથી વધુની લોન લેનારા ગ્રાહકો માટે હવે બેંકો અને NBFC (નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓ) વધુ કડક વલણ અપનાવી શકે છે.
મોટી ગોલ્ડ લોન અને વધતું ક્રેડિટ જોખમ
જયરામ શ્રીધરને ખુલાસો કર્યો છે કે ₹2.5 લાખથી વધુની ગોલ્ડ લોનમાં ક્રેડિટ જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી રહ્યું છે. ઘણા લોકો વ્યાપારિક હેતુઓ માટે સોના પર મોટી રકમની લોન લે છે, પરંતુ જો ધંધામાં નુકસાન થાય, તો તેઓ આ લોન ચૂકવવામાં નિષ્ફળ જાય છે. આ પરિસ્થિતિને જોતા, નાણાકીય સંસ્થાઓ હવે મોટા મૂલ્યની ગોલ્ડ લોન આપતા પહેલા ગ્રાહકની લોન ચૂકવવાની ક્ષમતાની વધુ ઊંડી તપાસ કરી રહી છે.
પીરામલ ફાઇનાન્સના કડક નિયમો અને ‘હાઈ-રિસ્ક’ સેક્ટર્સ
બજારની અસ્થિરતાને ધ્યાનમાં રાખીને પીરામલ ફાઇનાન્સે લોન આપવાની પ્રક્રિયામાં અનેક સુરક્ષાત્મક પગલાં લીધા છે. કંપનીએ ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતા ક્ષેત્રોમાં અંદાજે 1.5% થી 2% જેટલી નવી લોન આપવાનું બંધ કર્યું છે.
-
નિરીક્ષણ હેઠળના ક્ષેત્રો: પરિવહન (Transport), કુરિયર અને ફૂડ ઇન્ડસ્ટ્રી જેવા નાના વ્યવસાયો પર ખાસ નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
-
બાહ્ય પરિબળોની અસર: મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં નિકાસ કરતી કંપનીઓ અને ઇંધણના ભાવથી સીધી અસર પામતા ટાઇલ્સ તથા સિરામિક ઉદ્યોગોને લોન આપતી વખતે કંપની વધારાની સાવચેતી રાખી રહી છે. જે ગ્રાહકો પર પહેલેથી જ દેવાનો બોજ વધુ છે, તેમને નવી લોન આપવામાં કાપ મુકવામાં આવી રહ્યો છે.
કંપનીની શાનદાર નાણાકીય સફળતા
કડક નિયમો છતાં, ગત નાણાકીય વર્ષ પીરામલ ફાઇનાન્સ માટે ઐતિહાસિક રહ્યું છે. કંપનીએ ₹1 લાખ કરોડની એસેટ અન્ડર મેનેજમેન્ટ (AUM) નો આંકડો પાર કર્યો છે. આ દરમિયાન કંપનીનો નફો ત્રણ ગણો વધીને ₹1,500 કરોડ સુધી પહોંચી ગયો છે. નાણાકીય વર્ષ 2026 માં કંપનીની ક્રેડિટ રેટિંગ પણ AA થી વધીને AA+ થઈ ગઈ છે, જે કંપનીની મજબૂત નાણાકીય સ્થિતિ દર્શાવે છે.
સોનાના ભાવમાં ભડકો અને લોનની માંગમાં ઉછાળો
ભારતમાં ગોલ્ડ લોન લેવાનું ચલણ વધવા પાછળનું સૌથી મોટું કારણ સોનાના ભાવમાં થયેલો વિક્રમી વધારો છે.
-
ભાવમાં વૃદ્ધિ: વર્ષ 2025 માં સોનાનો ભાવ ₹1.32 લાખ (પ્રતિ 10 ગ્રામ) હતો, જે ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીમાં વધીને ₹1.55 લાખ સુધી પહોંચી ગયો છે.
-
વધતી લોન વેલ્યુ: સોનાના ભાવ વધવાને કારણે ગ્રાહકોને તેમના દાગીના સામે મળતી લોનની રકમ (Loan Value) પણ વધી ગઈ છે, જેનાથી આ એક શક્તિશાળી નાણાકીય સાધન બની ગયું છે.
RBI ના આંકડા મુજબ, ગોલ્ડ લોન સેક્ટરમાં વાર્ષિક 123% નો જંગી વધારો નોંધાયો છે અને કુલ બેંક ધિરાણ ₹4.6 લાખ કરોડને પાર કરી ગયું છે.
સામાન્ય જનતા અને નાના વેપારીઓની પસંદગી
આર્થિક અનિશ્ચિતતા અને મોંઘવારીના સમયમાં લોકો હવે સુરક્ષિત લોન (Secured Loans) પર વધુ ભરોસો કરી રહ્યા છે. ગોલ્ડ લોન તેની સરળ પ્રક્રિયા, ઝડપી મંજૂરી અને અનસિક્યોર્ડ લોન (જેમ કે પર્સનલ લોન) ની સરખામણીએ ઓછા વ્યાજ દરને કારણે મધ્યમ વર્ગ અને નાના વેપારીઓની પ્રથમ પસંદગી બની ગઈ છે. નોકરીઓની ચિંતા અને તાત્કાલિક રોકડની જરૂરિયાત સમયે ગોલ્ડ લોન અત્યારે ભારતીય ક્રેડિટ માર્કેટનો સૌથી ઝડપથી વિકસતો સેગમેન્ટ બની રહ્યો છે.
