ગુણવત્તા અને ઈમાનદારીનું ઉદાહરણ બનેલી માઢી ગામની ભગત નર્સરી
વિજાપુર તાલુકાના માઢી ગામમાં સ્થિત ભગત નર્સરી આજે એક સામાન્ય નર્સરી નહીં પરંતુ ખેડૂતો માટે વિશ્વાસ અને ગુણવત્તાનું પ્રતિક બની ચૂકી છે. આશરે 35 વર્ષ પહેલા નાથાભાઈ અમથાભાઈ પટેલે શરૂ કરેલી આ પ્રવૃત્તિ આજે આધુનિકતા અને પ્રમાણિકતાના ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી છે. શરૂઆતમાં નાના પાયે શરૂ થયેલો વ્યવસાય સમય સાથે સતત વિકાસ પામતો ગયો. આજે આ નર્સરી 20 વીઘા વિસ્તારમાં ફેલાયેલી છે અને આધુનિક ખેતી વ્યવસાયનું જીવંત ઉદાહરણ બની છે.
નાનકડી શરૂઆતથી વિશાળ વિકાસ સુધીની યાત્રા
માઢી ગામમાં નર્સરી વ્યવસાય શરૂ કરનાર પ્રથમ વ્યક્તિ તરીકે નાથાભાઈ પટેલનું નામ ઓળખાય છે. શરૂઆતના સમયમાં મર્યાદિત સાધનો અને ઓછા રોપાઓ સાથે કાર્ય શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. સમય જતાં ખેતી ક્ષેત્રમાં બદલાતી જરૂરિયાતોને સમજીને ટેકનિકલ જ્ઞાન અપનાવવામાં આવ્યું. વૈજ્ઞાનિક માર્ગદર્શન અને સતત મહેનતના કારણે નર્સરીનો વ્યાપ સતત વધતો ગયો. આજે આ વ્યવસાય ગામની શાન બની ગયો છે.
નવી પેઢીના સંચાલનમાં આગળ વધતી નર્સરી
હાલમાં ભગત નર્સરીનું સંચાલન પટેલ રામકૃષ્ણ કરસનભાઈ અને તેમના પુત્ર પટેલ કૌશિકભાઈ કરી રહ્યા છે. બંને પિતા-પુત્ર નવીન વિચારધારા અને ઈમાનદાર વ્યવસાયિક અભિગમથી નર્સરીને આગળ લઈ જઈ રહ્યા છે. આધુનિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને ખેડૂતોની માંગ મુજબ રોપા તૈયાર કરવામાં આવે છે. તેમની દૃષ્ટિએ ગુણવત્તા અને વિશ્વાસ જ વ્યવસાયની સૌથી મોટી મૂડી છે.
સીઝન અનુસાર વિવિધ પાકોના રોપાની તૈયારી
નર્સરીમાં વર્ષભર વિવિધ ઋતુઓ મુજબ શાકભાજી અને ફળોના રોપા તૈયાર થાય છે. ટામેટાં, મરચાં, રીંગણ, ભટ્ટા, કોબીજ, ફુલાવર, તરબૂચ, ટેટી અને પપૈયા જેવા પાકોનો સમાવેશ થાય છે. ખેડૂતો જે બિયારણ આપે છે, તે જ જાતિના રોપા તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા પાકની શુદ્ધતા જાળવવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થાય છે.
ગુજરાત સહિત પડોશી રાજ્યોમાં પણ વિશ્વસનીયતા
ભગત નર્સરીમાંથી માત્ર મહેસાણા જિલ્લો નહીં પરંતુ સમગ્ર ગુજરાતના ખેડૂતો રોપા લેવા આવે છે. મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને મહારાષ્ટ્ર જેવા રાજ્યોમાંથી પણ ખેડૂતો અહીં વિશ્વાસપૂર્વક ખરીદી કરે છે. નેશનલ હોર્ટીકલ્ચર બોર્ડ સાથે જોડાયેલ અને પ્રમાણિત નર્સરી હોવાને કારણે ખેડૂતોને સબસીડીનો લાભ પણ મળે છે. આ કારણોસર નર્સરીની માંગ સતત વધી રહી છે.
કરોડો રૂપિયાનો વ્યવસાય અને મજબૂત નફાકારકતા
નર્સરી સંચાલક રામકૃષ્ણભાઈ જણાવે છે કે દર વર્ષે અંદાજે 1.5થી 2 કરોડ રૂપિયાનાં રોપાનું વેચાણ થાય છે. દરેક રોપામાં સરેરાશ 10થી 15 ટકાનો નફો મળે છે. ખેતી આધારિત વ્યવસાય હોવા છતાં આ નર્સરી આર્થિક રીતે મજબૂત બની છે. ખેડૂતોનો વિશ્વાસ અને સતત ગુણવત્તા જ આ સફળતાનું મુખ્ય કારણ છે.
ચીટિંગ વગરની કામગીરીથી ખેડૂતોનો અડગ વિશ્વાસ
અહીં રોપા ખરીદવા આવનાર ખેડૂતોનું મુખ્ય કારણ છે સંપૂર્ણ ઈમાનદારી. દરેક રોપો સ્વસ્થ હાલતમાં અને જરૂરી ટ્રીટમેન્ટ સાથે આપવામાં આવે છે. રોપા નિષ્ફળ જવાની શક્યતા ખૂબ જ ઓછી રહે છે. આ વિશ્વસનીયતાને કારણે ખેડૂતો વર્ષોથી સતત ભગત નર્સરી સાથે જોડાયેલા રહ્યા છે.
ગામમાં જ રોજગારી આપતી એક મજબૂત વ્યવસ્થા
ભગત નર્સરી રોજગાર સર્જનમાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. વર્ષ દરમિયાન સરેરાશ 55થી 65 લોકો અહીં નિયમિત રીતે કામ કરે છે. 365 દિવસ રોજગારી મળતી હોવાથી સ્થાનિક પરિવારોને સ્થિર આવક મળે છે. પરિણામે ગામમાંથી મજૂરી માટે અન્ય સ્થળે જવું પડતું નથી.
કામદારોના જીવનમાં આવ્યો સકારાત્મક બદલાવ
નર્સરીમાં લાંબા સમયથી કામ કરતા પ્રકાશભાઈ દેવીપુજક જણાવે છે કે નજીકમાં જ રોજગારી મળવાથી પરિવારનું જીવન સરળ બન્યું છે. બાળકોના ભણતર અને ઘરખર્ચ સરળતાથી પૂરા થઈ રહ્યા છે. લગ્ન અને સામાજિક પ્રસંગોમાં પણ હવે કોઈ આર્થિક તણાવ નથી. નર્સરીએ તેમના જીવનમાં સ્થિરતા લાવી છે.
બાગાયત ખાતાની સહાયથી સતત આગળ વધતો વિકાસ
રામકૃષ્ણભાઈ કહે છે કે નર્સરીના વિકાસમાં બાગાયત ખાતાનું માર્ગદર્શન મહત્વપૂર્ણ રહ્યું છે. સમયાંતરે મળતી ટેકનિકલ માહિતી અને સહયોગે વ્યવસાયને મજબૂત બનાવ્યો છે. આજે ભગત નર્સરી કરોડોનો વ્યવસાય કરતી એક ઓળખ બની ગઈ છે. ગામનું નામ રાજ્ય અને દેશભરમાં ઉજાગર થયું છે.
