પીએમ કિસાનનો ૨૨મો હપ્તો નથી મળ્યો? આ ૩ કારણો હોઈ શકે છે જવાબદાર, તરત જ કરો આ કામ.
પીએમ કિસાન સન્માન નિધિ યોજના એ ભારતના કરોડો ખેડૂતો માટે આર્થિક આધાર સમાન છે. તાજેતરમાં જ ૧૩ માર્ચના રોજ સરકારે ૨૨માં હપ્તાની રકમ ખેડૂતોના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરી છે. મોટાભાગના ખેડૂતોના ખાતામાં ૨૦૦૦ રૂપિયા જમા થઈ ગયા છે, પરંતુ ઘણા ખેડૂતો એવા પણ છે જેઓ બધું જ અપડેટ હોવા છતાં આ લાભથી વંચિત રહી ગયા છે. જો તમે પણ ઈ-કેવાયસી (e-KYC) પૂર્ણ કર્યું હોય, ખેડૂત આઈડી (Farmer ID) પણ અપડેટ હોય અને છતાં પૈસા ન મળ્યા હોય, તો આ લેખ તમારા માટે છે. અહીં આપણે વિગતે સમજીશું કે કયા કારણોસર હપ્તો અટકી શકે છે અને તમારે ક્યાં ફરિયાદ કરવી જોઈએ.
શા માટે અટકી શકે છે તમારો હપ્તો? સંભવિત કારણો
ઘણીવાર ખેડૂતોને લાગે છે કે માત્ર ઈ-કેવાયસી કરાવી લેવાથી કામ પૂરું થઈ જાય છે, પરંતુ પીએમ કિસાન યોજનાના નિયમો ઘણા કડક છે. જો તમારા ખાતામાં પૈસા નથી આવ્યા, તો તેનું સૌથી મોટું કારણ ‘બેંક ખાતાની વિગતોમાં ભૂલ’ હોઈ શકે છે. તમારા આધાર કાર્ડ મુજબનું નામ અને બેંક પાસબુકમાં લખેલું નામ અલગ હોય તો પણ ટ્રાન્ઝેક્શન ફેલ થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, જો તમારું બેંક ખાતું આધાર સાથે લિંક (Aadhaar Seeding) ન હોય અથવા તેમાં DBT (ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર)ની સુવિધા સક્રિય ન હોય, તો સરકાર તરફથી મોકલેલા પૈસા તમારા સુધી પહોંચતા નથી.
બીજું મહત્વનું પાસું છે ‘લેન્ડ સીડિંગ’ અથવા ભૂ-સત્તાપન. સરકારે હવે જમીનના રેકોર્ડને ડિજિટલી લિંક કરવાનું ફરજિયાત બનાવ્યું છે. જો પટવારી કે મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા તમારી જમીનનું વેરિફિકેશન બાકી હોય અથવા રેકોર્ડમાં કોઈ ભૂલ હોય, તો તમારી પાત્રતા હોવા છતાં હપ્તો અટકી જાય છે. ઘણીવાર ટેકનિકલ ખામીને કારણે સ્ટેટસમાં ‘Land Seeding: No’ બતાવે છે, જે સુધારવું ખૂબ જ જરૂરી છે.
પાત્રતાના માપદંડોમાં ફેરફાર અને ઇનકમ ટેક્સનો પ્રભાવ
પીએમ કિસાન યોજના માત્ર ગરીબ અને નાના ખેડૂતો માટે છે. સમય જતાં ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ બદલાય છે અને તેની અસર યોજનાના લાભ પર પડે છે. જો તમે છેલ્લા એક વર્ષમાં ઇનકમ ટેક્સ (આવકવેરો) ભરવાનું શરૂ કર્યું હોય અથવા તમે ટેક્સના દાયરામાં આવી ગયા હોવ, તો સિસ્ટમ ઓટોમેટિકલી તમને આ યોજનામાંથી બહાર કરી દે છે. ભારત સરકારનો ડેટાબેઝ એટલો મજબૂત છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ સરકારી નોકરી મેળવે છે અથવા ખાનગી ક્ષેત્રમાં ઊંચા પગારવાળી નોકરી કરે છે, તો તેને આ લાભ મળતો બંધ થઈ જાય છે.
આ ઉપરાંત, જે ખેડૂતોને અન્ય કોઈ સરકારી પેન્શન યોજના હેઠળ દર મહિને ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાથી વધુ પેન્શન મળે છે, તેઓ પણ આ હપ્તા માટે પાત્ર રહેતા નથી. જો પરિવારનો કોઈ સભ્ય ભૂતપૂર્વ કે વર્તમાન મંત્રી, સાંસદ કે ધારાસભ્ય હોય અથવા ડોક્ટર, એન્જિનિયર કે વકીલ જેવા વ્યાવસાયિક પદો પર હોય, તો તેમને પણ ખેતી હોવા છતાં આ યોજનાનો લાભ મળતો નથી. જો આમાંથી કોઈ પણ કારણ તમને લાગુ પડતું હોય, તો તમારું નામ લિસ્ટમાંથી કાઢી નાખવામાં આવ્યું હોઈ શકે છે.
જો બધું બરાબર હોય તો ક્યાં અને કેવી રીતે કરવી ફરિયાદ?
જો તમે ખાતરીપૂર્વક જાણતા હોવ કે તમે પાત્ર છો, તમારી પાસે કોઈ સરકારી નોકરી નથી, તમે ટેક્સ નથી ભરતા અને તમારા બધા દસ્તાવેજો સાચા છે, તો તમારે ચૂપ બેસી રહેવાની જરૂર નથી. સરકાર દ્વારા ખેડૂતોની મદદ માટે ખાસ હેલ્પલાઈન નંબરો અને ઈમેલ આઈડી જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.
સૌથી પહેલા તમે પીએમ કિસાનના સત્તાવાર હેલ્પલાઈન નંબર ૧૫૫૨૬૧ અથવા ૧૮૦૦૧૧૫૫૨૬ (ટોલ ફ્રી) પર કોલ કરી શકો છો. આ સિવાય જો તમારે દિલ્હી હેડ ઓફિસમાં વાત કરવી હોય તો ૦૧૧-૨૩૩૮૧૦૯૨ અથવા ૦૧૧-૨૪૩૦૦૬૦૬ નંબર પર સંપર્ક કરી શકાય છે. જો તમને ફોન પર યોગ્ય પ્રતિસાદ ન મળે, તો તમે તમારી ફરિયાદ [email protected] પર ઈમેલ કરી શકો છો. ઈમેલ લખતી વખતે તમારો રજીસ્ટ્રેશન નંબર, મોબાઈલ નંબર અને જે સમસ્યા છે તેનો પૂરો ઉલ્લેખ કરવો હિતાવહ છે.
ઓનલાઈન સ્ટેટસ ચેક કરવાની રીત
તમારો હપ્તો કેમ નથી આવ્યો તે જાણવા માટે ક્યાંય જવાની જરૂર નથી, તમે ઘરે બેઠા તમારા મોબાઈલથી તે જાણી શકો છો. પીએમ કિસાનની વેબસાઈટ પર ‘Know Your Status’ નામના ઓપ્શનમાં જઈને તમારો રજીસ્ટ્રેશન નંબર દાખલ કરો. ત્યાં તમને સ્પષ્ટ દેખાશે કે તમારું e-KYC પૂર્ણ છે કે નહીં, લેન્ડ સીડિંગ ‘Yes’ છે કે ‘No’, અને તમારું આધાર બેંક સાથે લિંક છે કે નહીં. જો ત્યાં કોઈ જગ્યાએ ‘No’ લખેલું હોય, તો તમારે સંબંધિત ઓફિસ (જેમ કે બેંક કે તલાટી પાસે) જઈને તેને સુધારવું પડશે.
ઘણીવાર એવું પણ બને છે કે રાજ્ય સરકાર દ્વારા તમારી માહિતી કેન્દ્ર સરકારને મોકલવામાં વિલંબ થયો હોય. આવી સ્થિતિમાં તમે જિલ્લા કૃષિ અધિકારીનો સંપર્ક કરીને તમારી અરજીનું સ્ટેટસ જાણી શકો છો. યાદ રાખો, આ યોજના ડિજિટલ છે, તેથી તમારી માહિતીમાં એક નાની ભૂલ પણ તમને ૨૦૦૦ રૂપિયાના હપ્તાથી વંચિત રાખી શકે છે.
