PM મોદીની ફ્રાન્સ-સ્લોવાકિયા મુલાકાત: ભારત હવે બનશે વિશ્વનું નવું ‘ગ્રોથ એન્જિન’!
એક ઐતિહાસિક પ્રવાસ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ફ્રાન્સ અને સ્લોવાકિયાની મુલાકાત ભારતની વિદેશ નીતિ અને વૈશ્વિક રાજદ્વારી મંચ પર તેના વધતા કદને રેખાંકિત કરે છે. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોનના આમંત્રણ પર પીએમ મોદી 16 અને 17 જૂન, 2026 દરમિયાન એવિયન (Evian) ખાતે યોજાનારી 52મી G7 સમિટમાં ભાગ લેશે. આ મુલાકાત માત્ર એક પ્રભાવશાળી જૂથમાં ભારતની ભાગીદારી પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારો દ્વારા ભારત પર મૂકવામાં આવેલા અતૂટ વિશ્વાસનું પ્રતીક છે.
G7 માં ભારતની સતત હાજરી અને તેનું મહત્વ ભારત માટે આ સતત 8મું વર્ષ છે જ્યારે તેને G7 સમિટમાં આમંત્રિત કરવામાં આવ્યું છે, જે સાબિત કરે છે કે વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની ભૂમિકા હવે અનિવાર્ય બની ગઈ છે. G7 જૂથમાં વિશ્વની સાત અદ્યતન અર્થવ્યવસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં કેનેડા, ફ્રાન્સ, જર્મની, ઇટાલી, જાપાન, યુનાઇટેડ કિંગડમ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સામેલ છે. ભારત આ જૂથનો કાયમી સભ્ય ન હોવા છતાં, તેની સતત હાજરી તેને આ જૂથના એક અઘોષિત કાયમી સભ્ય તરીકે સ્થાપિત કરે છે. વડાપ્રધાન મોદીના જણાવ્યા મુજબ, આ સતત હાજરી ભારતની વધતી જતી વૈશ્વિક પ્રોફાઇલ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારોના આત્મવિશ્વાસને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
ગ્લોબલ સાઉથનું નેતૃત્વ અને ભારતની જવાબદારી ભારત આ સમિટમાં માત્ર પોતાના હિતોની જ રજૂઆત નહીં કરે, પરંતુ તે ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ (વિકાસશીલ અને અલ્પવિકસિત દેશો) ની આકાંક્ષાઓને પણ વાચા આપશે. એશિયા, આફ્રિકા અને લેટિન અમેરિકાના દેશો કે જેઓ ઘણીવાર વૈશ્વિક નિર્ણયોમાં પાછળ રહી જાય છે, તેમના માટે ભારત એક મજબૂત અવાજ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. ભારતની આ વ્યૂહરચના હેઠળ જ તેણે G20 ની અધ્યક્ષતા દરમિયાન આફ્રિકન યુનિયનને કાયમી સભ્યપદ અપાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. ભારતનું માનવું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકીય માળખામાં સુધારાની જરૂર છે જેથી વિકાસશીલ દેશોના વિચારોને યોગ્ય સ્થાન મળી શકે.
તકનીકી અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI): માનવ-કેન્દ્રીય અભિગમ વડાપ્રધાન મોદીએ તેમના સંબોધનમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે 21મી સદી એ ટેકનોલોજીની સદી છે અને ટેકનોલોજી સર્વસમાવેશક હોવી જોઈએ. ભારતનો અભિગમ ટેકનોલોજીના એકાધિકારને બદલે તેના લોકશાહીકરણ પર છે જેથી તેના ફાયદા સમાજના દરેક વર્ગ સુધી પહોંચી શકે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના ક્ષેત્રમાં ભારત ‘AI for All’ (બધા માટે AI) ના મંત્ર સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. ભારતે રાષ્ટ્રીય AI મિશન શરૂ કર્યું છે અને તે ગ્લોબલ પાર્ટનરશિપ ફોર AI (GPAI) ના સ્થાપક સભ્ય તરીકે પારદર્શક, ન્યાયી અને સુરક્ષિત AI શાસન માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
પર્યાવરણ અને ઊર્જા: ગ્રીન ઇરા તરફના કદમ પર્યાવરણના રક્ષણ માટે ભારતે મિશન LiFE (Lifestyle For Environment) શરૂ કર્યું છે, જે પર્યાવરણને અનુકૂળ જીવનશૈલી અપનાવવા પર ભાર મૂકે છે. વડાપ્રધાને 2070 સુધીમાં નેટ ઝીરોનું લક્ષ્ય હાંસલ કરવાની ભારતની કટિબદ્ધતા દોહરાવી છે. તાજેતરમાં તેમણે શરૂ કરેલું ‘એક પેડ મા કે નામ’ અભિયાન પર્યાવરણ પ્રત્યેની વ્યક્તિગત જવાબદારી અને વૈશ્વિક જાગૃતિનું મિશ્રણ છે. આ ઉપરાંત, ઇન્ટરનેશનલ સોલર એલાયન્સ અને ગ્લોબલ બાયોફ્યુઅલ એલાયન્સ દ્વારા ભારત વિશ્વને સ્વચ્છ ઉર્જા તરફ દોરી રહ્યું છે.
આર્થિક વિકાસ અને વસ્તીવિષયક ફાયદો ભારતની અર્થવ્યવસ્થા G7 દેશોની તુલનામાં ઝડપથી વિકાસ પામી રહી છે. 2021 થી 2024 દરમિયાન ભારતનો સરેરાશ વાસ્તવિક જીડીપી વૃદ્ધિ દર 8% થી વધુ રહ્યો છે, જે તમામ G7 સભ્યો કરતા વધારે છે. ભારતનો G7 દેશો સાથેનો વેપાર 61% વધીને 248 અબજ ડોલર સુધી પહોંચ્યો છે. ભારત પાસે 68% વસ્તી કામકાજની ઉંમરની (15-64 વર્ષ) છે, જે તેની ઉત્પાદકતા અને ઈનોવેશન માટે એક મોટું બળ છે. બીજી તરફ, G7 દેશો વૃદ્ધ વસ્તી અને ઘટતા શ્રમબળની સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા છે, જે ભારતને વૈશ્વિક વૃદ્ધિના એન્જિન તરીકે સ્થાપિત કરે છે.
ફ્રાન્સ અને સ્લોવાકિયા સાથેના વ્યૂહાત્મક સંબંધો સમિટ પહેલા વડાપ્રધાન મોદી ફ્રાન્સના નીસ (Nice) ખાતે રાષ્ટ્રપતિ મેક્રોન સાથે દ્વિપક્ષીય મંત્રણા કરશે અને ‘ભારત ઇનોવેટ્સ’ (Bharat Innovates) પ્લેટફોર્મનું ઉદ્ઘાટન કરશે. આ મંચ ભારત અને ફ્રાન્સના સ્ટાર્ટઅપ્સ અને રોકાણકારોને જોડશે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રે રાફેલ ફાઇટર એરક્રાફ્ટ અને ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ હેઠળના સહયોગ પર પણ ચર્ચા થશે. આ ઉપરાંત, સ્લોવાકિયાની મુલાકાત ઐતિહાસિક છે કારણ કે 1993 માં તેની સ્વતંત્રતા પછી કોઈ ભારતીય વડાપ્રધાનની આ પ્રથમ મુલાકાત છે, જે મધ્ય યુરોપ સાથે ભારતના સંબંધોને નવી ગતિ આપશે
