ભારત-મલેશિયા સંબંધોની નવી સવાર: પીએમ મોદીની ઐતિહાસિક મુલાકાતથી ‘વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી’ મજબૂત થશે
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 7-8 ફેબ્રુઆરી, 2026 દરમિયાન મલેશિયાની તેમની બે દિવસીય સત્તાવાર મુલાકાતે છે. આ મુલાકાત બંને દેશો વચ્ચેની ‘વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી’ (Comprehensive Strategic Partnership) ને નવી દિશા આપવા માટે અત્યંત મહત્વની માનવામાં આવે છે. ઓગસ્ટ 2024માં સંબંધો અપગ્રેડ થયા પછી આ પ્રથમ ઉચ્ચ સ્તરીય મુલાકાત છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય સંરક્ષણ, ડિજિટલ અર્થતંત્ર અને સેમિકન્ડક્ટર જેવા ક્ષેત્રોમાં સહયોગને ગાઢ બનાવવાનો છે.
મુલાકાતના મુખ્ય આકર્ષણો અને સમજૂતીઓ:
- ડિજિટલ પેમેન્ટ અને ફિનટેક: ભારતનું નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) અને મલેશિયાનું PayNet એક મહત્વપૂર્ણ સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કરવા માટે તૈયાર છે. આનાથી બંને દેશો વચ્ચે સરહદ પાર (Cross-border) ચુકવણી પ્રક્રિયાઓ સરળ અને મજબૂત બનવાની અપેક્ષા છે.
- સેમિકન્ડક્ટર હબ તરીકે સહયોગ: વૈશ્વિક સેમિકન્ડક્ટર એસેમ્બલી, ટેસ્ટિંગ અને પેકેજિંગ માર્કેટમાં મલેશિયા 13% હિસ્સો ધરાવે છે. ભારત અને મલેશિયા એક બહુસ્તરીય સહયોગ વ્યવસ્થા સ્થાપિત કરી રહ્યા છે, જેમાં ચિપ ડિઝાઇન, સંશોધન અને વિકાસ (R&D) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે.
- સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સંબંધો: સંરક્ષણ ક્ષેત્ર એક મુખ્ય સ્તંભ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. ભારતે મલેશિયાને ડોર્નિયર વિમાનનું વેચાણ અને સ્કોર્પિન સબમરીનના અપગ્રેડેશન માટે સહયોગની ઓફર કરી છે. આ ઉપરાંત, બંને દેશો રશિયન મૂળના Su-30 લડાયક વિમાનોની જાળવણી અને આધુનિકીકરણ પર પણ ગહન ચર્ચા કરશે.
- ભારતીય પ્રવાસી સમુદાય સાથે સંવાદ: મલેશિયામાં લગભગ 29 લાખ ભારતીય મૂળના લોકો રહે છે, જે વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો ભારતીય સમુદાય છે. પીએમ મોદી કુઆલાલમ્પુરના MINES ઇન્ટરનેશનલ એક્ઝિબિશન સેન્ટર ખાતે અંદાજે 15,000 પ્રવાસીઓને સંબોધિત કરશે.
વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક મહત્વ
આસિયાન (ASEAN) ક્ષેત્રમાં મલેશિયા ભારતનું ત્રીજું સૌથી મોટું વેપારી ભાગીદાર છે, જેની સાથે દ્વિપક્ષીય વેપાર લગભગ 20 બિલિયન ડોલર છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, બંને પક્ષો 2026 સુધીમાં આ વેપારને 25 બિલિયન ડોલર સુધી લઈ જવાનું લક્ષ્ય રાખી શકે છે. આ મુલાકાત ભારતની ‘એક્ટ ઈસ્ટ’ (Act East) નીતિ માટે પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
પડકારો અને રાજદ્વારી ચર્ચા
સંબંધોમાં ઉષ્મા હોવા છતાં, કેટલાક સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પણ ચર્ચાની ટેબલ પર હોઈ શકે છે. ભારત દ્વારા વિવાદિત પ્રચારક ઝાકિર નાઈકના પ્રત્યાર્પણનો મામલો ફરીથી ઉઠાવવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. આ ઉપરાંત, વેપાર સંતુલન સુધારવા માટે ભારત-આસિયાન વેપાર કરારની સમીક્ષા પર પણ ચર્ચા થશે.
આ મુલાકાત માત્ર આર્થિક અને તકનીકી સમજૂતીઓ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે ઉભરતી એશિયન વ્યવસ્થામાં ભારત અને મલેશિયાની બદલાતી અને મજબૂત થતી ભૂમિકાનું પણ પ્રતીક છે.
