હવે પૈસાની અછત નહીં અટકાવે ઉચ્ચ અભ્યાસ, સરકાર આપશે લાખોની કોલેજ લોન
ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવું એ આજના સમયમાં દરેક યુવાનનું સ્વપ્ન હોય છે, પરંતુ ઘણીવાર નાણાકીય ભીડ કે આર્થિક કમજોરીના કારણે યોગ્ય વિદ્યાર્થીઓએ પોતાનો અભ્યાસ અધવચ્ચે જ અટકાવવો પડે છે. આવા હોંશિયાર વિદ્યાર્થીઓના સપનાઓને પાંખો આપવા અને તેમને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવવા માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા એક અત્યંત શાનદાર પહેલ કરવામાં આવી છે, જેનું નામ PM વિદ્યાલક્ષ્મી યોજના (PM Vidyalaxmi Scheme) છે. આ યોજના હેઠળ દેશના ગરજવાન અને જરૂરિયાતમંદ વિદ્યાર્થીઓને કોઈપણ પ્રકારની ગેરંટી અને કોઈ પણ સંપત્તિ ગિરવે મૂક્યા વિના સરળતાથી એજ્યુકેશન લોન મળી જાય છે.
જો તમે અથવા તમારા પરિવારમાં કોઈ વિદ્યાર્થી ઉચ્ચ શિક્ષણની તૈયારી કરી રહ્યો છે, તો આ યોજના વિશે વિગતવાર જાણવું ખૂબ જ જરૂરી છે. આવો જાણીએ કે આ યોજનાના શું ફાયદા છે, તેના માટે કોણ પાત્ર છે અને કેવી રીતે અરજી કરી શકાય છે.
શું છે PM વિદ્યાલક્ષ્મી યોજના?
પ્રધાનમંત્રી વિદ્યાલક્ષ્મી યોજના એ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા એક મહત્વાકાંક્ષી શિક્ષણ લોન પહેલ છે, જે રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) 2020 ના ઉદ્દેશ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને શરૂ કરવામાં આવી છે. તેનો મુખ્ય ધ્યેય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે કોઈ પણ પ્રતિભાશાળી વિદ્યાર્થીનું ઉચ્ચ શિક્ષણ ફક્ત ભંડોળના અભાવે અથવા નાણાકીય મુશ્કેલીને કારણે અવરોધાય નહીં.
આ યોજના હેઠળ દેશના માન્યતા પ્રાપ્ત ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં પ્રવેશ મેળવનાર વિદ્યાર્થીઓને અભ્યાસ માટે નાણાકીય સહાય આપવામાં આવે છે. સંપૂર્ણ અરજી પ્રક્રિયાને અત્યંત પારદર્શક અને ડિજિટલ રાખવામાં આવી છે, જેથી વિદ્યાર્થીઓને બેંકના ધક્કા ન ખાવા પડે અને તેઓ એક જ સિંગલ પોર્ટલના માધ્યમથી દેશની અલગ-અલગ બેંકોમાં લોન માટે સરળતાથી અરજી કરી શકે.
ગેરંટી વગર અને ગિરવે મૂક્યા વગર મળે છે લોન
સામાન્ય રીતે બેંક પાસેથી મોટી લોન લેવા માટે કોઈ જામીનદાર (Guarantor) ની અથવા તો જમીન, મકાન જેવી સંપત્તિને ગિરવે (Collateral) મૂકવાની જરૂર પડતી હોય છે, જે ગરીબ પરિવારો માટે સૌથી મોટો પડકાર હોય છે. પરંતુ PM વિદ્યાલક્ષ્મી યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેમાં વિદ્યાર્થીઓને કોઈપણ પ્રકારની ગેરંટી અને કોઈપણ સંપત્તિને ગિરવે રાખ્યા વગર એજ્યુકેશન લોન ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે.
આ ઉપરાંત, સરકાર લોનના સુરક્ષિત સંચાલન માટે બેંકોને ક્રેડિટ ગેરંટી પણ આપે છે. ઉદાહરણ તરીકે, 7.5 લાખ રૂપિયા સુધીની એજ્યુકેશન લોન પર કેન્દ્ર સરકાર 75 ટકા સુધીની ક્રેડિટ ગેરંટી આપે છે. આનો અર્થ એ છે કે જો ભવિષ્યમાં કોઈ કારણસર વિદ્યાર્થી લોન ચૂકવવામાં અસમર્થ રહે છે, તો સરકાર નક્કી કરેલા નિયમો અનુસાર બેંકના જોખમનો મોટો હિસ્સો ઉઠાવે છે. જેનાથી બેંકોનો વિશ્વાસ વધે છે અને તેઓ કોઈપણ મુશ્કેલી વગર વિદ્યાર્થીઓને સરળતાથી લોન આપી શકે છે.
કયા વિદ્યાર્થીઓને મળે છે વ્યાજમાં છૂટ?
આ યોજના હેઠળ સરકાર માત્ર લોન જ ઉપલબ્ધ કરાવતી નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓની આર્થિક સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વ્યાજમાં પણ ભારે છૂટ (Subsidy) પ્રદાન કરે છે:
-
8 લાખ સુધીની આવક ધરાવતા પરિવારો: જે પરિવારોની વાર્ષિક આવક 8 લાખ રૂપિયા સુધી છે, તેમને 10 લાખ રૂપિયા સુધીની એજ્યુકેશન લોન પર 3 ટકાની વ્યાજ સબસિડી આપવામાં આવે છે.
-
4.5 લાખ રૂપિયાથી ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારો: જે પરિવારોની વાર્ષિક આવક 4.5 લાખ રૂપિયા કે તેથી ઓછી છે, તેમને સરકારના નિયમો અનુસાર સંપૂર્ણ વ્યાજ સબસિડીનો લાભ મળે છે, જેનાથી તેમની લોનનો બોજ ઘણો ઓછો થઈ જાય છે.
કોણ ઉઠાવી શકે છે આ યોજનાનો લાભ? (પાત્રતા)
આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે વિદ્યાર્થીઓએ કેટલાક નિશ્ચિત માપદંડોને પૂર્ણ કરવા પડે છે:
-
વિદ્યાર્થીને નેશનલ ઇન્સ્ટીટ્યુશનલ રેન્કિંગ ફ્રેમવર્ક (NIRF) હેઠળ આવતી દેશની ટોચની અને પસંદગીની ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં મેરિટના આધારે પ્રવેશ મળવો જોઈએ.
-
તેમાં દેશના ટોચના એનઆરઆઈએફ રેન્કવાળા સંસ્થાઓ, સરકારી સંસ્થાઓ અને કેન્દ્ર સરકાર હેઠળ આવતી કોલેજો તથા યુનિવર્સિટીઓ સામેલ છે.
-
સૌથી સારી વાત એ છે કે એજ્યુકેશન લોન લેવા માટે પરિવારની આવકની કોઈ ઉપલી મર્યાદા નથી, એટલે કે દરેક વર્ગનો વિદ્યાર્થી તેના માટે અરજી કરી શકે છે. હા, શરત એ છે કે વ્યાજ સબસિડીનો લાભ માત્ર ચોક્કસ આવક મર્યાદા (જેમ કે 8 લાખ રૂપિયા સુધી) વાળા પરિવારોને જ મળશે.
PM વિદ્યાલક્ષ્મી યોજના માટે અરજી કેવી રીતે કરવી?
જો તમે આ યોજના હેઠળ એજ્યુકેશન લોન માટે અરજી કરવા માંગતા હો, તો તેની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા ઓનલાઈન છે. તમે નીચે મુજબના સ્ટેપ્સ ફોલો કરી શકો છો:
-
સ્ટેપ 1: સૌથી પહેલા PM વિદ્યાલક્ષ્મી યોજનાના સત્તાવાર (Official) પોર્ટલ પર જાઓ.
-
સ્ટેપ 2: પોર્ટલના હોમપેજ પર આપેલા ‘ન્યૂ રજિસ્ટ્રેશન’ (New Registration) ના વિકલ્પ પર ક્લિક કરીને તમારી બેઝિક માહિતી દાખલ કરો અને તમારું એકાઉન્ટ બનાવો.
-
સ્ટેપ 3: રજિસ્ટ્રેશન પૂરું થયા પછી પોર્ટલ પર લોગિન કરો અને ‘કોમન એજ્યુકેશન લોન એપ્લિકેશન ફોર્મ’ (Common Education Loan Application Form) ને ધ્યાનપૂર્વક ભરો.
-
સ્ટેપ 4: ફોર્મમાં તમારી શૈક્ષણિક લાયકાત અને કોલેજની માહિતી આપ્યા પછી તમારી પસંદગીની બેંકની પસંદગી કરો અને અરજી સબમિટ કરો.
-
સ્ટેપ 5: ત્યારબાદ બેંક તમારા દસ્તાવેજો અને અરજીની ચકાસણી કરશે. સંપૂર્ણ પ્રક્રિયાનું અપડેટ તમને ઓનલાઈન પોર્ટલ પર જ મળતું રહેશે, અને તમે ઘર બેઠા તમારી એપ્લિકેશનનું સ્ટેટસ ટ્રેક કરી શકો છો.
PM વિદ્યાલક્ષ્મી યોજના દેશના તે તમામ ગરીબ અને મધ્યમવર્ગીય પરિવારો માટે એક વરદાન સાબિત થઈ રહી છે, જેમના બાળકો ડૉક્ટર, ઇજનેર કે વૈજ્ઞાનિક બનવાનું સપનું તો જોવે છે, પરંતુ પૈસાની અછતના કારણે પાછળ રહી જાય છે. ગેરંટી વગર મળતી લોન અને વ્યાજ પર મળતી છૂટ આ યોજનાને વિદ્યાર્થીઓ માટે અત્યંત મદદરૂપ બનાવે છે. જો તમે પણ તમારા ઉચ્ચ શિક્ષણને આગળ વધારવા માંગતા હો, તો આ યોજનાનો લાભ ચોક્કસ લો.
