સોના-ચાંદીના ખરીદદારોને મોટો ઝટકો; સરકારે આયાત ભાવ વધારતા કિંમતો આસમાને
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને સરકારી નીતિઓમાં આવેલા તાજેતરના મોટા ફેરફારોને કારણે ભારતીય બુલિયન માર્કેટ એટલે કે સોના-ચાંદીના બજારમાં એક નવો આંચકો લાગ્યો છે. લગ્નની સીઝન અને તહેવારો પહેલા કિંમતી ધાતુઓની ખરીદી કરવા ઈચ્છતા ગ્રાહકો માટે ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સોના અને ચાંદીના મૂળ આયાત ભાવમાં (બેઝ ઇમ્પોર્ટ પ્રાઇસ) ફરી એકવાર વધારો ઝીંકી દેવામાં આવ્યો છે, જેની સીધી અસર સ્થાનિક બજારના ભાવો પર જોવા મળી રહી છે
આજે ૧૬ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ સોના અને ચાંદીના રોકાણકારો તેમજ સામાન્ય ગ્રાહકો માટે બજારમાંથી નકારાત્મક સંકેતો મળી રહ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો અને આર્થિક સમીક્ષા બાદ સરકારે સોનાના મૂળ આયાત ભાવમાં પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ૫ ડોલરનો વધારો કર્યો છે, જેના કારણે નવો મૂળ આયાત ભાવ ૧,૩૪૮ ડોલર પર પહોંચી ગયો છે. તેવી જ રીતે, ચાંદીના મૂળ આયાત ભાવમાં પણ પ્રતિ કિલોગ્રામ ૮૩ ડોલરનો મોટો વધારો કરવામાં આવતા નવો ભાવ ૨,૧૭૫ ડોલર પ્રતિ કિલોગ્રામ થઈ ગયો છે. નોંધનીય બાબત એ છે કે માત્ર ત્રણ દિવસ પહેલા જ સરકારે સોનામાં ૮૦ ડોલર અને ચાંદીમાં ૨૬ ડોલરનો ઘટાડો કરીને ગ્રાહકોને રાહત આપી હતી, પરંતુ આ રાહત લાંબી ટકી શકી નથી.
દેશના મુખ્ય શહેરોમાં આજના સોનાના ભાવ
સરકારના આ નિર્ણય બાદ ભારતના જુદા જુદા શહેરોમાં સોનાના ભાવો સ્થાનિક ટેક્સ અને ઓક્ટ્રોયને કારણે અલગ-અલગ સ્તરે પહોંચ્યા છે.
-
અમદાવાદ: ગુજરાતના મુખ્ય બજાર અમદાવાદમાં આજે ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ૧,૫૧,૫૮૦ રૂપિયા છે. જ્યારે દાગીના બનાવવા માટે વપરાતા ૨૨ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૩૮,૯૫૦ રૂપિયા અને ૧૮ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૧૩,૭૦૦ રૂપિયા પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે.
-
દિલ્હી: દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં ૨૪ કેરેટ સોનું ૧,૫૧,૬૮૦ રૂપિયા, ૨૨ કેરેટ સોનું ૧,૩૯,૦૫૦ રૂપિયા અને ૧૮ કેરેટ સોનું ૧,૧૩,૮૦૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ જોવા મળી રહ્યું છે.
-
મુંબઈ અને કોલકાતા: આ બંને મહાનગરોમાં સોનાના ભાવ સમાન સપાટીએ છે. અહીં ૨૪ કેરેટ સોનું ૧,૫૧,૫૩૦ રૂપિયા, ૨૨ કેરેટ સોનું ૧,૩૮,૯૦૦ રૂપિયા અને ૧૮ કેરેટ સોનું ૧,૧૩,૬૫૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ છે.
-
ચેન્નાઈ: દક્ષિણ ભારતના આ પ્રમુખ શહેરમાં સોનાના ભાવ સૌથી ઉચ્ચ સ્તરે છે. અહીં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૫૩,૪૯૦ રૂપિયા, ૨૨ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૪૦,૭૦૦ રૂપિયા અને ૧૮ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૧૮,૦૦૦ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયો છે.
ચાંદીના ભાવમાં પણ મોટો ઉછાળો
સોનાની જેમ જ ચાંદીની ચમક પણ આજે મોંઘી થઈ છે. અમદાવાદ, મુંબઈ, દિલ્હી અને કોલકાતામાં આજે ૧૦ ગ્રામ ચાંદીનો ભાવ ૨,૬૫૦ રૂપિયા અને ૧૦૦ ગ્રામનો ભાવ ૨૬,૫૦૦ રૂપિયા છે. આ શહેરોમાં ૧ કિલોગ્રામ ચાંદી ખરીદવા માટે ગ્રાહકોએ ૨,૬૫,૦૦૦ રૂપિયા ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. જ્યારે ચેન્નાઈમાં ચાંદીના ભાવ વધુ તીખા છે, જ્યાં ૧૦ ગ્રામ ચાંદી ૨,૮૦૦ રૂપિયા, ૧૦૦ ગ્રામ ૨૮,૦૦૦ રૂપિયા અને ૧ કિલોગ્રામ ચાંદીનો ભાવ ૨,૮૦,૦૦૦ રૂપિયા પર પહોંચી ગયો છે.
આયાતના નિયમો કેમ કડક કરવામાં આવ્યા?
વધતા ભાવોની સાથે સરકારે આયાતના નિયમોમાં પણ મોટા વહીવટી ફેરફારો કર્યા છે. દેશની વેપાર ખાધ (ટ્રેડ ડેફિસિટ) ને નિયંત્રિત કરવા અને વિદેશી હૂંડિયામણ અનામત (ફોરેક્સ રિઝર્વ) નું રક્ષણ કરવા માટે સરકારે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. હવે ૯૯.૯% કે તેથી વધુ શુદ્ધતા ધરાવતી ચાંદી અને તેનાથી બનતી પ્રોડક્ટ્સને “મુક્ત” આયાતની શ્રેણીમાંથી હટાવીને “પ્રતિબંધિત” શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવી છે.
આ નવા નિયમ મુજબ હવે કોઈપણ ખાનગી વેપારી સીધી ચાંદીની આયાત કરી શકશે નહીં. ચાંદીની આયાત કરવાની મંજૂરી હવે માત્ર સરકારે અધિકૃત કરેલી બેંકો અથવા ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત એજન્સીઓને જ આપવામાં આવી છે. આયાત જકાતમાં થયેલા આ વધારા અને કડક નિયમોને કારણે આગામી દિવસોમાં પણ બજારમાં તેજીનો માહોલ જળવાઈ રહે તેવી શક્યતા છે.
