હુમલા રોકવા માટે કતાર અને ઈરાન વચ્ચે મોટી સમજૂતી! તેહરાનને મળશે 6 અબજ ડોલર, ખાડીમાં દેખાઈ 3 મોટી અસરો
ખાડી દેશો પર ઈરાનના હુમલાઓ વચ્ચે કતાર અને ઈરાન વચ્ચે એક ગુપ્ત સમજૂતી થઈ હોવાની ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે. ઇઝરાયેલી મીડિયાના દાવા મુજબ, કતારે ઈરાનને 6 અબજ ડોલર (અંદાજે 50,000 કરોડ રૂપિયા) આપવાની ઓફર કરી છે જેથી તેના તેલ અને ગેસના ઠેકાણાઓ સુરક્ષિત રહી શકે. આ ડીલની અસર પણ મેદાન પર દેખાવા લાગી છે, કારણ કે 20 માર્ચ પછી ઈરાને કતાર પર કોઈ મોટો હુમલો કર્યો નથી.
શું પૈસાના જોરે થઈ છે આ ડીલ?
ઇઝરાયેલી વેબસાઇટ અનુસાર, આ 6 અબજ ડોલર એ જ રકમ છે જે 2023માં અમેરિકાએ કતારને આપી હતી. તે સમયે ઈરાને કેટલાક અમેરિકી કેદીઓને મુક્ત કર્યા હતા, જેના બદલામાં આ પૈસા ઈરાનને મળવાના હતા, પરંતુ બાદમાં કતાર તેનાથી ફરી ગયું હતું. હવે નવી સમજૂતી મુજબ, આ રકમ સીધી ઈરાનની ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ કોર્પ્સ (IRGC) ને આપવામાં આવશે, જે હાલમાં યુદ્ધનું નેતૃત્વ કરી રહી છે.
ડીલની તાત્કાલિક જોવા મળેલી 3 મોટી અસરો
આ સમજૂતી બાદ ખાડીના રાજકારણમાં નીચે મુજબના ત્રણ મુખ્ય ફેરફારો જોવા મળ્યા છે:
૧. મધ્યસ્થી તરીકે કતાર પાછું હટ્યું: કતારના વિદેશ મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ હવે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે કોઈ મધ્યસ્થી કરશે નહીં. અગાઉ કતારને મધ્ય પૂર્વમાં સૌથી મોટું મધ્યસ્થ માનવામાં આવતું હતું, જેણે અમેરિકા અને તાલીબાન વચ્ચે પણ સમજૂતી કરાવી હતી.
૨. યુદ્ધથી કતારનું અળગા રહેવું: કતાર સરકારે સત્તાવાર નિવેદન બહાર પાડીને કહ્યું છે કે આ યુદ્ધ તેમનું નથી. કતાર કોઈપણ સંજોગોમાં ઈરાન પર હુમલો કરશે નહીં અને આ યુદ્ધમાં અમેરિકાને પણ કોઈ મદદ કરશે નહીં. કતારે આ જંગને ઈઝરાયેલ માટે લડાતી લડાઈ ગણાવી પોતાને અલગ કરી લીધું છે.
૩. હુમલાઓમાં વિરામ: 20 માર્ચ પછી ઈરાને કતારના એનર્જી ઠેકાણાઓ પર હુમલા કરવાનું બંધ કરી દીધું છે. છેલ્લે રાસ લફાન પર થયેલા હુમલા બાદ ઈરાન શાંત છે, જોકે આ શાંતિ પાછળનું સત્તાવાર કારણ ઈરાને જાહેર કર્યું નથી.
કતારને અત્યાર સુધી થયેલું નુકસાન
ઈરાનના અત્યાર સુધીના હુમલાઓમાં કતારના 4 નાગરિકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે અને 16 લોકો ઘાયલ થયા છે. કતાર એનર્જીના મતે, આ હુમલાઓને કારણે તેના ગેસ ઉત્પાદનમાં 17 ટકાનો ઘટાડો થઈ શકે છે. નોંધનીય છે કે કતાર ભારત અને ચીન જેવા દેશોને મોટા પાયે ગેસ સપ્લાય કરે છે, તેથી આ ડીલ વૈશ્વિક એનર્જી માર્કેટ માટે પણ મહત્વની છે.
