તેલ-ગેસ અંગે અફવા ફેલાવનારા સાવધ: સરકાર એલર્ટ, વાંધાજનક કન્ટેન્ટ હવે ૧ કલાકમાં હટાવવું પડશે
મિડલ ઇસ્ટમાં જારી જંગની અસરો વચ્ચે ભારતમાં પેટ્રોલિયમ પેદાશોની અછતને લઈને સોશિયલ મીડિયા પર અનેક અફવાઓ ફેલાઈ રહી છે. આ સ્થિતિને ગંભીરતાથી લેતા સરકારે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ માટે વાંધાજનક કન્ટેન્ટ હટાવવાની સમયસીમા ૩ કલાકથી ઘટાડીને માત્ર ૧ કલાક કરી દીધી છે. સરકાર ટૂંક સમયમાં જ ટેક કંપનીઓ સાથે અંતિમ ચર્ચા કરીને આ અંગેના નવા નિર્દેશો જારી કરશે.
સમયસીમા ઘટાડવા પાછળનું મુખ્ય કારણ
સરકારના મતે, અગાઉની ૨૪ થી ૩૬ કલાકની સમયસીમા ખૂબ લાંબી હતી, જેના કારણે ખોટી માહિતી ઝડપથી વાયરલ થઈ જતી હતી. ફેબ્રુઆરીમાં આ સમય ઘટાડીને ૩ કલાક કરાયો હતો, પરંતુ વર્તમાન યુદ્ધની સ્થિતિ અને ઉર્જા સુરક્ષાને જોતા હવે તેને વધુ કડક બનાવી ૧ કલાક કરવામાં આવ્યો છે. આઈટી મંત્રાલયના અધિકારીઓનું માનવું છે કે ટેક કંપનીઓ પાસે એવા આધુનિક સાધનો છે જેના દ્વારા તેઓ ગણતરીની મિનિટોમાં ગેરકાયદે કન્ટેન્ટ બ્લોક કરી શકે છે.
આઈટી એક્ટમાં સુધારા અને સરકારની કડકાઈ
ફેબ્રુઆરીમાં આઈટી મંત્રાલયે ‘માહિતી ટેકનોલોજી નિયમો, ૨૦૨૧’ માં સુધારા કર્યા હતા. સરકાર હવે આઈટી એક્ટની કલમ ૭૯ (૩)(બી) હેઠળ કન્ટેન્ટ બ્લોક કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ વિસ્તૃત કરી રહી છે. આ પ્રક્રિયાનું સંચાલન હાલમાં ગૃહ મંત્રાલયના ‘સહયોગ’ પોર્ટલ દ્વારા કરવામાં આવે છે. સરકારનું કહેવું છે કે આ પગલાં માત્ર ગેરકાયદે અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને જોખમમાં મૂકતા કન્ટેન્ટ સામે જ લેવામાં આવે છે.
અન્ય વાંધાજનક કન્ટેન્ટ પર પણ બાજ નજર
માત્ર તેલ અને ગેસની અફવાઓ જ નહીં, પણ સોશિયલ મીડિયા પર પીરસવામાં આવતા અશ્લીલ અને પ્રતિબંધિત કન્ટેન્ટ સામે પણ સરકારે નવી વ્યાખ્યાઓ નક્કી કરી છે. નવા ‘નો-ગો’ (વર્જિત) વિસ્તારો નક્કી કરીને કન્ટેન્ટ બ્લોક કરવાની પ્રક્રિયાને તેજ બનાવવામાં આવી રહી છે. સોશિયલ મીડિયા યૂઝર્સના ફીડબેકને આધારે સરકાર હવે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ પરની સામગ્રીને વધુ સુરક્ષિત અને જવાબદાર બનાવવા માંગે છે.
નાગરિકોને અપીલ
સરકારે નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે સોશિયલ મીડિયા પર આવતા પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ કે અછતના કોઈ પણ અસત્ય સમાચાર પર વિશ્વાસ ન કરવો અને તેને શેર પણ ન કરવો. કોઈ પણ સત્તાવાર માહિતી માટે સરકારની વેબસાઈટ કે પેટ્રોલિયમ કંપનીઓના સત્તાવાર નિવેદનોની જ તપાસ કરવી.
