પ્લાસ્ટિક કચરાથી રોજગારી સુધી: રાજીબેન વણકરની આત્મનિર્ભરતાની પ્રેરણાદાયી યાત્રા
ગુજરાત સરકારના મિશન મંગલમ અને GLPC (ગુજરાત લાઇવલીહુડ પ્રમોશન કંપની) દ્વારા રાજ્યની મહિલાઓને આર્થિક રીતે સધ્ધર બનાવવાના પ્રયાસો રંગ લાવી રહ્યા છે. આ યોજનાના પરિણામે જ કચ્છના અવધનગરના રહેવાસી રાજીબેન વણકરે પોતાની મહેનત અને સૂઝબૂઝથી ગ્રામીણ મહિલાઓ માટે પ્રેરણાનું ઝરણું વહાવ્યું છે.
પ્લાસ્ટિક વેસ્ટમાંથી ઉપયોગી ચીજવસ્તુઓનું સર્જન
માત્ર બે ધોરણ ભણેલા રાજીબેને જીવનના અનેક સંઘર્ષો બાદ પર્યાવરણ અને રોજગારીને જોડતો અનોખો માર્ગ અપનાવ્યો:
-
અનોખો વિચાર: ફેંકી દીધેલા પ્લાસ્ટિક કચરાને એકત્ર કરી તેને સાફ કર્યા બાદ તેમાંથી દોરા બનાવી વણાટકામ શરૂ કર્યું.
-
ઉત્પાદનો: આ દોરામાંથી આકર્ષક બેગ, સાદડીઓ, ઘરવખરીની ચીજો અને ફર્નિચર બનાવવામાં આવે છે.
-
આર્થિક સહાય: સરકાર તરફથી ₹૭૦ હજારની કોમ્યુનિટી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ (CIF) અને ₹૨ લાખની કેશ ક્રેડિટ લોન મળતા તેમણે પોતાનું ઉત્પાદન એકમ સ્થાપ્યું.
રાષ્ટ્રીય કક્ષાએ મેળવેલી સિદ્ધિઓ
રાજીબેનની કામગીરીની નોંધ માત્ર ગુજરાતમાં જ નહીં પણ દેશભરમાં લેવાઈ છે. તેમને મળેલા મુખ્ય પુરસ્કારો નીચે મુજબ છે:
| એવોર્ડનું નામ | વર્ષ | સન્માનકર્તા / સંસ્થા |
| સ્વચ્છ સુજલ શક્તિ સન્માન | ૨૦૨૩ | ભારત સરકાર (રાષ્ટ્રપતિ હસ્તે) |
| વુમન એક્સેલેન્સ એવોર્ડ | ૨૦૨૨ | રાજ્ય સ્તર |
| નારી એવોર્ડ | ૨૦૨૧ | GLPC |
| સોશિયલ એન્ટરપ્રીનીયર એવોર્ડ | – | નાબાર્ડ (NABARD) |
આજે રાજીબેન વણકરના માધ્યમથી ૩૫થી વધુ ગ્રામીણ મહિલાઓ પગભર બની છે. તેઓ વાર્ષિક ₹૮ થી ૧૦ લાખનો વ્યવસાય કરીને પ્લાસ્ટિક મુક્ત પર્યાવરણ અને ‘વેસ્ટ-ટુ-વેલ્થ’ના સૂત્રને સાર્થક કરી રહ્યા છે.
