રેડક્રોસ સોસાયટી દ્વારા મહીકા પ્રાથમિક શાળાના ૧૦૦થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને પ્રેક્ટિકલ ફર્સ્ટ એઈડ તાલીમ
રાજકોટ તાલુકાના મહીકા ગામે આવેલી શ્રી મહીકા પ્રાથમિક શાળામાં ‘શાળા સલામતી સપ્તાહ’ અંતર્ગત વિદ્યાર્થીઓને જીવનરક્ષક તાલીમ આપવામાં આવી હતી. આ કાર્યક્રમમાં ૧૦૦થી વધુ બાળકો અને શિક્ષકોએ ભાગ લીધો હતો, જેનો મુખ્ય હેતુ કોઈપણ અકસ્માત કે આફત સમયે ગભરાવાને બદલે સમજદારીપૂર્વક પ્રાથમિક સારવાર પૂરી પાડવાનો છે.
સી.પી.આર. અને પ્રાથમિક સારવારના મુખ્ય મુદ્દા
રેડક્રોસ સોસાયટીના ઇન્સ્ટ્રક્ટર શ્રી રહીમ દલ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓને નીચે મુજબની બાબતોનું પ્રેક્ટિકલ જ્ઞાન આપવામાં આવ્યું હતું:
-
લોહી વહેતું અટકાવવું: અકસ્માત સમયે જો વધુ લોહી નીકળતું હોય તો રૂમાલ કે ઉપલબ્ધ કપડાની મદદથી દબાણ આપી તેને કેવી રીતે બંધ કરવું તેનો ડેમો આપ્યો હતો.
-
સી.પી.આર. (CPR): હાર્ટ એટેક કે શ્વાસ રુંધાય તેવી સ્થિતિમાં હૃદયને ફરી કાર્યરત કરવા માટે આપવામાં આવતી સી.પી.આર.ની ટેકનિક સમજાવી હતી.
-
ફ્રેક્ચર મેનેજમેન્ટ: શરીરના કોઈ અંગમાં હાડકું તૂટ્યું હોય ત્યારે હોસ્પિટલ પહોંચાડતા પહેલા તે અંગને સ્થિર રાખવા માટે પાટાપિંડી કરવાની રીત શીખવી હતી.
-
સ્ટ્રેચર અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન: અંતરિયાળ વિસ્તારમાં જો સ્ટ્રેચર ન હોય તો હાથવગા સાધનોથી સ્ટ્રેચર કેવી રીતે બનાવવું અને ઘાયલને સુરક્ષિત રીતે કેવી રીતે ઉંચકવો તેનું માર્ગદર્શન આપ્યું હતું.
ફર્સ્ટ એઈડ બોક્સનું મહત્વ
શ્રી દલે ભાર પૂર્વક જણાવ્યું હતું કે દરેક શાળામાં અને ઘરમાં ‘ફર્સ્ટ એઈડ બોક્સ’ હોવું અનિવાર્ય છે. તબીબી સારવાર મળે તે પહેલાની ૧૫-૨૦ મિનિટ ખૂબ જ કિંમતી હોય છે. જો આ સમયમાં યોગ્ય પ્રાથમિક સારવાર મળે તો દર્દીના બચવાની શક્યતા અનેકગણી વધી જાય છે.
રાજકોટ જિલ્લામાં હાલ દરેક શાળાઓમાં આ પ્રકારે માર્ગદર્શક સેમિનાર યોજીને વિદ્યાર્થીઓને ભવિષ્યના ‘રક્ષક’ તરીકે તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ તાલીમ માત્ર શાળા પૂરતી જ નહીં, પણ બાળકોના ઘર અને આસપાસના વિસ્તારમાં પણ અકસ્માત સમયે ઉપયોગી સાબિત થશે.
