કારતક મહિનાની રમા એકાદશીનું વ્રત આજે, નોંધી લો ૬ નવેમ્બરે પારણાં કરવાનો સમય
હિન્દુ ધર્મમાં એકાદશી તિથિનું ખૂબ જ મોટું અને પવિત્ર મહત્વ માનવામાં આવે છે. આખા વર્ષમાં કુલ ૨૪ એકાદશીઓ આવે છે અને દરેકનું પોતાનું ખાસ ધાર્મિક મહત્વ હોય છે. વાત કરીએ કાર્તિક માસના કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશીની, તો તેને ‘રમા એકાદશી’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ એકાદશી જગતના પાલનહાર ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીજીની કૃપા મેળવવા માટે સૌથી ઉત્તમ અને મોક્ષ આપનારી માનવામાં આવે છે.
આવો ખૂબ જ સરળ અને સહજ ભાષામાં જાણીએ કે આજે રમા એકાદશી પર પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત શું છે, વ્રતના નિયમો શું છે અને વ્રત ખોલવાનો એટલે કે પારણાનો સાચો સમય ક્યારે રહેશે.
રમા એકાદશી ૨૦૨૬: તિથિ અને શુભ મુહૂર્ત
પંચાંગ અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૬માં રમા એકાદશીનું વ્રત ૫ નવેમ્બર (ગુરુવાર) એટલે કે આજે રાખવામાં આવી રહ્યું છે. એકાદશી તિથિની શરૂઆત ૪ નવેમ્બરના રોજ સવારે ૧૧:૦૩ વાગ્યે થઈ ચૂકી હતી અને તેનું સમાપન આજે એટલે કે ૫ નવેમ્બરના રોજ સવારે ૧૦:૩૫ વાગ્યે થશે. હિન્દુ ધર્મમાં ઉદયા તિથિનું વિશેષ મહત્વ હોવાથી રમા એકાદશીનું વ્રત આજે જ રાખવામાં આવ્યું છે.
વ્રતના પારણાનો સાચો સમય (Parana Time)
એકાદશીનું વ્રત રાખવું જેટલું જરૂરી છે, એટલું જ વિધિ-વિધાનથી તેનું પાલન કરવું અને સાચા સમયે વ્રત ખોલવું (પારણાં કરવા) પણ મહત્વપૂર્ણ મનાય છે. ધાર્મિક નિયમો અનુસાર, વ્રતના પારણાં હંમેશા દ્વાદશી તિથિના દિવસે જ કરવામાં આવે છે.
પંચાંગ મુજબ, રમા એકાદશી વ્રતના પારણાં આવતીકાલે એટલે કે શુક્રવાર, ૬ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ કરવામાં આવશે. પારણાનો શુભ સમય સવારે ૬:૩૭ વાગ્યાથી લઈને ૮:૪૮ વાગ્યા સુધી રહેશે. વ્રત રાખનાર તમામ શ્રદ્ધાળુઓ આ નક્કી કરેલા સમય દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા-અર્ચના કર્યા પછી જ પોતાનું વ્રત ખોલી શકે છે.
રમા એકાદશીની સરળ પૂજા વિધિ
સ્નાન અને સંકલ્પ: આજે સવારે વહેલા ઊઠીને સ્નાન કરવું અને સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરવા. ત્યારબાદ ઘરના મંદિરની સારી રીતે સફાઈ કરીને ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીની પ્રતિમા કે તસવીર સ્થાપિત કરવી.
પૂજન સામગ્રી: ભગવાન વિષ્ણુને પીળા ફૂલ, ચંદન, અક્ષત અને તુલસીપત્ર અત્યંત પ્રિય છે, તે અર્પણ કરવા. માતા લક્ષ્મીને પણ ફૂલ, ફળ અને શણગારની સામગ્રી અર્પણ કરવી.
ભોગ અને આરતી: ભગવાનને સાત્વિક વસ્તુઓનો ભોગ ધરાવવો. ત્યારબાદ રમા એકાદશીની વ્રત કથા વાંચવી કે સાંભળવી અને ભગવાન વિષ્ણુના મંત્રોનો જાપ કરવો. અંતમાં પૂરી શ્રદ્ધા સાથે આરતી કરવી અને પરિવારની સુખ-શાંતિની કામના કરવી.
વ્રત દરમિયાન કઈ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું?
આજના દિવસે મનમાં કોઈના પણ પ્રત્યે ગુસ્સો, દ્વેષ કે ઈર્ષ્યાનો ભાવ ન લાવવો અને કોઈને અપશબ્દો ન કહેવા.
પોતાની યથાશક્તિ અનુસાર જરૂરિયાતમંદોને અન્ન, વસ્ત્ર કે દાન-દક્ષિણા આપવી ખૂબ જ પુણ્યનું કામ માનવામાં આવે છે.
આખો દિવસ ભગવાન વિષ્ણુના નામનું સ્મરણ કરવું. શક્ય હોય તો રાત્રે ભગવાનનું ભજન-કીર્તન કરવું, જેનાથી માનસિક શાંતિ મળે છે.
બીજા દિવસે એટલે કે દ્વાદશી તિથિ પર પારણાના મુહૂર્તમાં ભગવાનની પૂજા કર્યા પછી જ સાત્વિક ભોજન ગ્રહણ કરીને વ્રત ખોલવું.
