ક્રૂડ ઓઇલના ભડકા વચ્ચે RBI આપશે ₹2.87 લાખ કરોડનું રેકોર્ડ બ્રેક ડિવિડન્ડ

મોંઘવારી અને વૈશ્વિક ઓઇલ કટોકટી સામે મોટો આર્થિક સધિયારો – કેન્દ્ર સરકારને RBI આપશે ₹૨.૮૭ લાખ કરોડનું રેકોર્ડબ્રેક ડિવિડન્ડ

પશ્ચિમ એશિયામાં પ્રવર્તી રહેલા ભારે તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલની આકાશે આંબતી કિંમતો વચ્ચે ભારતીય અર્થતંત્ર અને કેન્દ્ર સરકાર માટે રાહતના સૌથી મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંકે (RBI) નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માટે કેન્દ્ર સરકારને એક અભૂતપૂર્વ આર્થિક ભેટ આપતા ₹૨.૮૭ લાખ કરોડના સરપ્લસ (ડિવિડન્ડ) ટ્રાન્સફરને સત્તાવાર મંજૂરી આપી દીધી છે. ફેબ્રુઆરી મહિનાથી ઈરાન, ઇઝરાયલ અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા લશ્કરી સંઘર્ષના કારણે વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલના ભાવ સતત વધી રહ્યા છે, જેના લીધે ભારતની રાજકોષીય ખાધ (Fiscal Deficit) પર ભારે દબાણ હતું. આવી કટોકટીની સ્થિતિમાં કેન્દ્રીય બેંક તરફથી મળેલી આ મસમોટી રકમ દેશની આર્થિક નૌકાને સ્થિર રાખવામાં અને ફુગાવા સામે લડવામાં રામબાણ ઈલાજ સાબિત થશે.

ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાની અધ્યક્ષતામાં લેવાયો ઐતિહાસિક નિર્ણય

આરબીઆઈએ આ અંગે એક સત્તાવાર પ્રેસ રિલીઝ જારી કરીને જણાવ્યું છે કે, આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય ભારતીય રિઝર્વ બેંકના સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સની ૬૨૩મી બેઠક દરમિયાન લેવામાં આવ્યો હતો. આ ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક શુક્રવાર, ૨૨ મે ૨૦૨૬ ના રોજ દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈ ખાતે યોજાઈ હતી, જેની અધ્યક્ષતા આરબીઆઈ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ કરી હતી. બોર્ડે દેશની વર્તમાન આર્થિક પરિસ્થિતિ, વૈશ્વિક જોખમો અને બેંકના વાર્ષિક અહેવાલનું મૂલ્યાંકન કર્યા બાદ નફાની આ રેકોર્ડ રકમ સરકારને સોંપવાનો પ્રસ્તાવ મંજૂર કર્યો હતો.

આરબીઆઈ દ્વારા કેન્દ્ર સરકારને અપાયેલા ડિવિડન્ડનો ઐતિહાસિક ગ્રાફ

આરબીઆઈની કમાણીમાં તોતિંગ ઉછાળો અને મજબૂત બેલેન્સ શીટ

ચાલુ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન વિદેશી હૂંડિયામણની વ્યવસ્થિત વ્યુહરચના અને સ્થાનિક બજારમાં વ્યાજ દરોની સ્થિતિને કારણે કેન્દ્રીય બેંકની કમાણીમાં બમ્પર વધારો થયો છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં RBI ની કુલ ચોખ્ખી આવક (Net Income) વધીને ₹૩.૯૬ લાખ કરોડ થઈ ગઈ છે, જે ગયા વર્ષે ₹૩.૧૩ લાખ કરોડના સ્તરે હતી. આ ઉપરાંત, આરબીઆઈની કુલ સંપત્તિ એટલે કે તેની બેલેન્સ શીટ (Balance Sheet) પણ ૨૦.૬૧% ના અસાધારણ ગ્રોથ રેટ સાથે વધીને ₹૯૨ લાખ કરોડના આકાશી સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આરબીઆઈએ વૈશ્વિક ઉથલપાથલ વચ્ચે પણ પોતાની બુદ્ધિશાળી નીતિઓથી આ વર્ષે બમણો નફો રળ્યો છે.

ઉબેરનો મોટો નિર્ણય: HR ટીમમાં 23% કર્મચારીઓની છટણી, જાણો કંપનીની પાછળનું કારણ!

ટેક્સના બોજથી મળશે મુક્તિ! ભારત સરકારે અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા માટે લીધું મોટું પગલું

અર્થતંત્ર અને સામાન્ય જનતા પર આ ભેટની શું અસર થશે?

આરબીઆઈ તરફથી મળનારી આ અબજો રૂપિયાની રકમ માત્ર સરકારી આંકડા પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની સીધી અસર દેશના આર્થિક સ્વાસ્થ્ય પર પડશે:

• બજેટ સપોર્ટ: સરકારને પોતાના ચાલુ વર્ષના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, હાઈવે અને કલ્યાણકારી યોજનાઓના ખર્ચને પુરા કરવા માટે બજારમાંથી નવી લોન (Borrowing) લેવાની જરૂર નહીં પડે.

• ક્રૂડ ઓઇલની સબસિડી: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલ મોંઘું થવા છતાં સરકાર ગ્રાહકો કે ઓઇલ કંપનીઓ પર વધારાનો ટેક્સ લાદ્યા વિના આ રકમની મદદથી કિંમતોને અંકુશમાં રાખી શકશે.

• ફુગાવા પર નિયંત્રણ: માર્કેટમાં લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટ સરળ બનશે, જેનાથી સામાન્ય માણસ પર મોંઘવારીનો આકરો પ્રહાર થતો અટકાવી શકાશે.

વર્તમાન ભૌગોલિક અને યુદ્ધ જેવી ગંભીર વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓમાં જ્યારે દુનિયાની મોટી કેન્દ્રીય બેંકો આર્થિક કટોકટીનો સામનો કરી રહી છે, ત્યારે ભારતીય રિઝર્વ બેંકનું આ શક્તિપ્રદર્શન પ્રશંસનીય છે. ₹૨.૮૭ લાખ કરોડની આ ઐતિહાસિક ભેટ કેન્દ્ર સરકાર માટે એવા સમયે ઢાલ બનીને આવી છે, જ્યારે દેશને ક્રૂડ ઓઇલના મોંઘા આંચકાથી બચાવવાની સૌથી વધુ જરૂર હતી.