CBSE ધોરણ 10 બીજી પરીક્ષા: ફક્ત 40% વિદ્યાર્થીઓને જ તક!
કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (CBSE) એ ૨૦ નવેમ્બરના રોજ ધોરણ ૧૦ની બે બોર્ડ પરીક્ષાઓ અંગે આયોજિત વેબિનારમાં ઘણા મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ સ્પષ્ટ કર્યા છે. આ નવી પ્રણાલી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) ૨૦૨૦ને અનુરૂપ છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ વિદ્યાર્થીઓનો તણાવ ઘટાડવો અને પ્રદર્શન સુધારવા માટે તક પૂરી પાડવાનો છે.
અહીં બીજી બોર્ડ પરીક્ષા સંબંધિત તમામ આવશ્યક માહિતી આપવામાં આવેલી છે:
બીજી બોર્ડ પરીક્ષાના મુખ્ય મુદ્દાઓ
| વિગતો | સ્પષ્ટીકરણ |
| પ્રણાલીનો ઉદ્દેશ | વિદ્યાર્થીઓને મુખ્ય પરીક્ષા અને તે જ શૈક્ષણિક વર્ષમાં માર્ક્સ સુધારવા માટે એક વૈકલ્પિક તક આપવી. |
| બંને પરીક્ષાઓના ધોરણો | બંને પરીક્ષાઓ (પ્રથમ અને બીજી)માં સમાન શૈક્ષણિક ધોરણો લાગુ થશે અને સંપૂર્ણ અભ્યાસક્રમ (Full Syllabus) આવશે. |
| અંતિમ પરિણામ | બંને પ્રયાસોમાંથી વિદ્યાર્થીનો સર્વશ્રેષ્ઠ સ્કોર (Best Score) જ અંતિમ માર્કશીટ (Final Transcript)માં નોંધવામાં આવશે. |
| સમય-મર્યાદા | આંતરિક મૂલ્યાંકન (Internal Assessment) ૧ જાન્યુઆરીથી ૧૪ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ વચ્ચે પૂર્ણ કરવું ફરજિયાત છે. બીજી પરીક્ષા મે/જૂનમાં યોજાય તેવી સંભાવના છે. |
કોણ આપી શકે છે બીજી બોર્ડ પરીક્ષા? (પાત્રતા નિયમો)
બીજી બોર્ડ પરીક્ષા બધા વિદ્યાર્થીઓ માટે ફરજિયાત નથી; તે એક વૈકલ્પિક સુધારણા પરીક્ષા છે.
| પાત્રતા વર્ગ | વિગતો |
| માર્ક્સ સુધારણા (Improvement) | જે વિદ્યાર્થીઓ પ્રથમ પરીક્ષા પછી મહત્તમ ત્રણ વિષયોમાં તેમના માર્ક્સ સુધારવા માંગે છે. |
| કમ્પાર્ટમેન્ટ (Compartment) | જે વિદ્યાર્થીઓ પ્રથમ પરીક્ષામાં એક કે બે વિષયોમાં અનુત્તીર્ણ (Fail) થયા છે. |
| ફરજિયાત હાજરી | બીજી પરીક્ષા આપવા માટે પ્રથમ પરીક્ષામાં હાજર રહેવું ફરજિયાત છે. |
કયા વિદ્યાર્થીઓ બહાર રહેશે? (અપાત્રતા)
કેટલાક વિદ્યાર્થીઓને બીજી પરીક્ષામાં સામેલ થવાની મંજૂરી મળશે નહીં:
-
પ્રથમ પરીક્ષામાંથી ગેરહાજર: જો કોઈ વિદ્યાર્થી પ્રથમ પરીક્ષામાં ત્રણ કે તેથી વધુ વિષયોમાં ગેરહાજર રહ્યો હોય, તો તેને ‘ફરજિયાત પુનરાવર્તન’ (Essential Repeat) ગણવામાં આવશે અને તે બીજી પરીક્ષામાં સામેલ થઈ શકશે નહીં. તેણે આવતા વર્ષે મુખ્ય પરીક્ષા આપવી પડશે.
-
ફક્ત સુધારણાનું લક્ષ્ય: બોર્ડે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વિદ્યાર્થીઓ પ્રથમ પરીક્ષા છોડીને માત્ર બીજી પરીક્ષાને મુખ્ય પ્રયાસ બનાવવાનો પ્રયાસ કરી શકતા નથી.
બોર્ડનો અંદાજ: CBSE એ જણાવ્યું છે કે લગભગ ૪૦% વિદ્યાર્થીઓ જ કોઈ વિષયમાં બીજી પરીક્ષામાં સામેલ થશે.
બીજી પરીક્ષા માટે પાત્ર વિષયો
બીજી પરીક્ષા માટે પાત્ર વિષયોબીજી પરીક્ષા તમામ વિષયો માટે યોજવામાં આવશે નહીં.
-
પાત્ર વિષયો: ફક્ત તે જ વિષયો પાત્ર હશે જેમાં વિદ્યાર્થીઓ તેમના માર્ક્સ સુધારવા માંગે છે અને જેમાં બાહ્ય મૂલ્યાંકન (External Assessment) ૫૦ કે તેથી વધુ માર્ક્સનું હોય.
-
ઉદાહરણ: વિજ્ઞાન, ગણિત, સામાજિક વિજ્ઞાન અને ભાષા વિષયો.
-
-
અપાત્ર વિષયો: જે વિષયોમાં બાહ્ય મૂલ્યાંકન ૫૦ કે તેથી ઓછા માર્ક્સનું હોય (જેમ કે કેટલાક કૌશલ્ય વિષયો અથવા આંતરિક મૂલ્યાંકન પર આધારિત વિષયો), તેમને સુધારણા પરીક્ષામાં સામેલ કરી શકાશે નહીં.
-
સુધારણાની મહત્તમ મર્યાદા: વિદ્યાર્થીઓ મહત્તમ ત્રણ વિષયોમાં સુધારણા પરીક્ષા આપી શકે છે.
LOC (લિસ્ટ ઑફ કેન્ડિડેટ્સ) અને સમય-મર્યાદા
-
LOC જાહેર કરવું: પ્રથમ પરીક્ષાના પરિણામ આવ્યા પછી CBSE બીજી પરીક્ષા માટે અલગથી LOC (List of Candidates) જાહેર કરશે.
-
સમય-મર્યાદા: શાળાઓને વિદ્યાર્થીઓની માહિતી ચકાસીને બોર્ડને મોકલવા માટે ૧૫ દિવસનો સમય મળશે. બોર્ડે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પ્રક્રિયા માટે કોઈ વધારાનો સમય આપવામાં આવશે નહીં.
પ્રશ્નો અને સંપર્ક
વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ અને શાળાઓ તેમની શંકાઓના સમાધાન માટે CBSE નો સંપર્ક કરી શકે છે:
-
WhatsApp નંબર: 79066 27715
-
ઈમેલ: [email protected]
CBSE ની આ બે-પરીક્ષા પ્રણાલી વિદ્યાર્થીઓને તણાવમુક્ત વાતાવરણમાં ઉત્તમ પ્રદર્શન કરવાની એક મહત્ત્વપૂર્ણ તક પૂરી પાડે છે.
