વિશ્વને ધ્રુજાવતી રશિયાની શક્તિ: જાણો ‘ઝિર્કોન’, ‘કિંજલ’ અને ‘સરમત’ મિસાઇલોની મારક ક્ષમતા

રશિયાની ત્રણ સૌથી વિનાશક મિસાઇલો: ક્ષણભરમાં દુશ્મનને કરી શકે છે તબાહ

રશિયા, જે હંમેશા તેની આધુનિક અને શક્તિશાળી હાઇપરસોનિક અને ઇન્ટરકોન્ટિનેન્ટલ મિસાઇલોના કારણે વિશ્વભરમાં ચર્ચામાં રહે છે, તેના હથિયારોનો ભંડાર કોઈપણ દુશ્મનને ધ્રુજાવી દે તેવો છે. યુદ્ધ નિષ્ણાતો આ મિસાઇલોને ભવિષ્યની યુદ્ધનીતિનો આધાર માને છે. ખાસ કરીને ઝિર્કોન , કિંજલ , અને સરમત – આ ત્રણ મિસાઇલો ટેકનોલોજી, ગતિ અને મારક ક્ષમતાની દ્રષ્ટિએ સૌથી અલગ અને ભયજનક છે.

આ લેખમાં આપણે આ ત્રણેય ખતરનાક મિસાઇલોની ખાસિયતો, રેન્જ (મારક ક્ષમતા), ગતિ અને તેની અંદાજિત કિંમત વિશે સરળ ભાષામાં સમજીશું.

૧. ઝિર્કોન (Zircon) – દુશ્મનની નૌકાઓનો કાળ

ઝિર્કોન એક હાઇપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલ છે, જે મુખ્યત્વે દુશ્મનનાં જહાજો અને જમીન પરના લક્ષ્યોને નષ્ટ કરવા માટે બનાવવામાં આવી છે. આ મિસાઇલની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની અકલ્પનીય ગતિ અને રાડારથી બચવાની ક્ષમતા છે.

• ગતિ : ઝિર્કોનની મહત્તમ ગતિ મેક ૯ (Mach 9) છે, એટલે કે તે ધ્વનિની ગતિ કરતાં ૯ ગણી વધુ ઝડપે ઉડે છે. આ ઝડપને કારણે હાલની મિસાઇલ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ માટે તેને ટ્રેક કે ઇન્ટરસેપ્ટ કરવી લગભગ અશક્ય બની જાય છે.
•  રેન્જ: તેની ઓપરેશનલ રેન્જ ૧,૦૦૦ કિલોમીટરથી વધુ હોવાનો અંદાજ છે.
• ખાસિયત: હાઇપરસોનિક ગતિ દરમિયાન, તેની આસપાસ પ્લાઝમા ક્લાઉડ (Plasma Cloud) બને છે, જે રેડિયો તરંગોને શોષી લે છે. આને કારણે તે રાડાર સિસ્ટમ માટે લગભગ અદ્રશ્ય (Plasma Stealth) બની જાય છે. તે સમુદ્રની સપાટીથી ઓછા અંતરે ઊડી શકે છે, જે તેને દુશ્મનની નજરથી દૂર રાખે છે.
• કિંમત: સત્તાવાર રીતે કિંમત જાહેર નથી, પરંતુ અનધિકૃત અંદાજ મુજબ એક યુનિટની કિંમત US$ ૧૦ મિલિયન (આશરે ૮૩ કરોડ રૂપિયા) સુધી હોઈ શકે છે.

૨. કિંજલ (Kinzhal) – હવાઈ હુમલાનું ખંજર

કિંજલ, જેનો રશિયન ભાષામાં અર્થ ‘ખંજર’ થાય છે, તે હવાઈ માર્ગે લોન્ચ થતી બેલેસ્ટિક મિસાઇલ છે. તેને મિગ-૩૧કે (MiG-31K) ફાઇટર જેટ પરથી લોન્ચ કરવામાં આવે છે અને તે જમીન તથા દરિયાઈ લક્ષ્યોને ભેદવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

“જો હું ન હોત તો તું જેલમાં હોત…” – ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇઝરાયેલી પીએમ નેતન્યાહૂને કેમ આપવી પડી આવી કડક ચેતવણી?

મધ્ય-પૂર્વમાં ફરી યુદ્ધના ભણકારા: બૈરૂત પર હુમલો થયો તો ઈરાન નહીં બેસે ચૂપ

• ગતિ: તે મેક ૧૦ (Mach 10) સુધીની મહત્તમ ગતિએ પહોંચી શકે છે. આ ગતિ તેને દુશ્મનના એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ માટે અસહાય બનાવી દે છે.
• રેન્જ: તેની રેન્જ ૧,૫૦૦ થી ૨,૦૦૦ કિલોમીટર સુધીની છે.
• ખાસિયત: તે તેની ઝડપી ગતિ અને ઉડાન દરમિયાન રસ્તો બદલવાની ક્ષમતાને કારણે અનોખી છે. આનાથી તેને ટ્રેક કરવું કે નષ્ટ કરવું અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે. તે પરંપરાગત અને પરમાણુ બંને પ્રકારના વોરહેડ લઈ જવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
• કિંમત : યુક્રેનિયન સૂત્રો અને વિશ્લેષકોના અંદાજ મુજબ એક કિંજલ મિસાઇલની કિંમત આશરે US$ ૧૦ મિલિયન (આશરે ૮૩ કરોડ રૂપિયા) જેટલી હોઈ શકે છે.

૩. સરમત (Sarmat – RS-28) – ઇન્ટરકોન્ટિનેન્ટલ જાયન્ટ

સરમત મિસાઇલને નાટો (NATO) દ્વારા ‘સેટન-૨’ (Satan II) કોડનામ આપવામાં આવ્યું છે, જે તેની વિનાશક શક્તિ દર્શાવે છે. આ એક સુપર-હેવી ઇન્ટરકોન્ટિનેન્ટલ બેલેસ્ટિક મિસાઇલ (ICBM) છે. આ મિસાઇલ વિશ્વમાં સૌથી લાંબી રેન્જવાળી અને સૌથી શક્તિશાળી ICBM સિસ્ટમમાંની એક છે.

•  ગતિ: તેની ગતિ મેક ૨૦ (Mach 20)થી પણ વધુ હોઈ શકે છે, જે તેને વિશ્વની સૌથી ઝડપી અને ભારે શસ્ત્ર પ્રણાલીઓમાંની એક બનાવે છે.
• રેન્જ: સરમતની મહત્તમ રેન્જ ૧૮,૦૦૦ કિલોમીટર સુધીની છે, જે તેને પૃથ્વીના લગભગ કોઈપણ ખૂણે લક્ષ્ય પર પ્રહાર કરવાની ક્ષમતા આપે છે.
• ખાસિયત: સરમત એક સાથે ૧૦ કે તેથી વધુ મોટા પરમાણુ વોરહેડ્સ અથવા ૧૬ જેટલા નાના વોરહેડ્સ લઈ જઈ શકે છે. તે Avangard હાઇપરસોનિક ગ્લાઇડ વ્હીકલ પણ લોન્ચ કરી શકે છે. તેની પ્રક્ષેપણ (Launch) ફેઝ ટૂંકી હોવાથી દુશ્મનનાં સંરક્ષણ તંત્રોને તેને ટ્રેક કરવા માટે ઓછો સમય મળે છે.
• કિંમત: સરમત ICBM એ એક વ્યૂહાત્મક શસ્ત્ર પ્રણાલી છે, તેથી તેની યુનિટ કોસ્ટ જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ તે તેના કદ અને ક્ષમતાને કારણે ખૂબ જ મોંઘી હોવાનું માનવામાં આવે છે.

આ ત્રણેય મિસાઇલો દ્વારા રશિયાએ વિશ્વને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે તેના સંરક્ષણની તાકાત કેટલી પ્રબળ અને આધુનિક છે. આ હથિયારોએ વૈશ્વિક શક્તિ સંતુલનને અસર કરી છે અને આવનારા સમયમાં યુદ્ધનીતિને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.