ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધ: ‘ભારત નિર્ણય લેશે’, શાંતિ સ્થાપવામાં ભારતની ભૂમિકા પર અમેરિકાનું મહત્વનું નિવેદન
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષને રોકવા માટે વિશ્વના શક્તિશાળી દેશો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. પાકિસ્તાન અને ઇજિપ્ત દ્વારા ઇસ્લામાબાદમાં આયોજિત પ્રથમ રાઉન્ડની વાતચીત નિષ્ફળ રહ્યા બાદ, હવે અમેરિકાએ ભારત તરફ આશાભરી નજર દોડાવી છે. ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ભારતમાં અમેરિકાના રાજદૂત સર્જિયો ગોરે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ માટે ભારતની કોઈપણ પહેલનું સ્વાગત કરશે.
૧. “નિર્ણય ભારત પર નિર્ભર છે”
સર્જિયો ગોરે જણાવ્યું હતું કે, “યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ભારતની ભાગીદારીનું સ્વાગત કરશે. આખું વિશ્વ શાંતિ પ્રક્રિયામાં ભૂમિકા ભજવી શકે છે, પરંતુ ભારતે પોતે નક્કી કરવું પડશે કે તે આમાં કેટલી ઊંડી ભૂમિકા ભજવવા માંગે છે.” આ નિવેદન સૂચવે છે કે ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ભારત વૈશ્વિક મધ્યસ્થી તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.
૨. મોદી-ટ્રમ્પની ૪૦ મિનિટની મહત્વની મંત્રણા
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે તાજેતરમાં ૪૦ મિનિટ સુધી ફોન પર વાતચીત થઈ હતી. આ વાતચીત દરમિયાન ઈરાની બંદરો પર અમેરિકાની નાકાબંધી અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ને વહેલી તકે ખોલવા અંગે ગહન ચર્ચા થઈ હતી. સર્જિયો ગોરે ઉમેર્યું કે આ જળમાર્ગ ખુલવાથી ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વને તેલ અને ગેસના ભાવમાં રાહત મળશે.
૩. માર્કો રુબિયોની આગામી ભારત મુલાકાત
ટ્રમ્પ પ્રશાસનના સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો આવતા મહિને ભારતની મુલાકાતે આવવાના છે. ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના અહેવાલ મુજબ, રુબિયોની આ મુલાકાત ઈરાન સંકટ અને દ્વિપક્ષીય વ્યાપારિક સંબંધો માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે. ગોરે સંકેત આપ્યો છે કે આગામી થોડા દિવસોમાં ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર ક્ષેત્રે કેટલીક મોટી જાહેરાતો થઈ શકે છે.
૪. ઈરાનની નાકાબંધી પર કડક વલણ
સર્જિયો ગોરે ઈરાન પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, “વિશ્વના કોઈપણ ભાગમાં લાઈટ બંધ કરવાનો અધિકાર કોઈ એક દેશને ન હોવો જોઈએ. તે અન્યાયી છે.” તેમણે ભારતની ઉર્જા સુરક્ષાનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે ઈરાન આ પ્રદેશને બંધક બનાવી રહ્યું છે, જેના કારણે તેલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. અમેરિકા આ નાકાબંધી તોડવા માટે કટિબદ્ધ છે.
૫. ઇસ્લામાબાદ મંત્રણાની નિષ્ફળતા પછી નવી આશા
ઇસ્લામાબાદમાં થયેલી વાતચીત અનિર્ણિત રહેતા હવે દ્વિતીય રાઉન્ડની મંત્રણા ક્યાં અને કેવી રીતે થશે તેના પર સસ્પેન્સ છે. જોકે, પીએમ મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ વચ્ચેના મજબૂત વ્યક્તિગત સંબંધોને જોતા, ભારત આ વિવાદમાં એક ‘પ્રામાણિક મધ્યસ્થી’ (Honest Broker) તરીકેની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આ ઘટનાક્રમો સાબિત કરે છે કે ભારતની વિદેશ નીતિ હવે માત્ર પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ વૈશ્વિક યુદ્ધો રોકવા માટે પણ એટલી જ સક્ષમ છે. સમગ્ર વિશ્વ હવે દિલ્હી તરફ જોઈ રહ્યું છે.
