ઘરના મંદિરમાં શિવલિંગનું કદ કેટલું હોવું જોઈએ? વાસ્તુશાસ્ત્ર મુજબ આટલી ભૂલો પહોંચાડી શકે છે નુકસાન
હિંદુ ધર્મમાં ભગવાન શિવની પૂજાનું વિશેષ મહત્વ છે. મહાદેવને ‘ભોલેનાથ’ કહેવામાં આવે છે, જે પોતાના ભક્તોની એક હાકલ અને એક લોટા જળથી જ પ્રસન્ન થઈ જાય છે. આ જ કારણ છે કે મોટાભાગના સનાતની ઘરોમાં ભગવાન શિવની મૂર્તિ કે શિવલિંગ ચોક્કસ હોય છે. પરંતુ, શું તમે જાણો છો કે ઘરના મંદિરમાં શિવલિંગ રાખવું અને મંદિર (શિવાલય)માં શિવલિંગની પૂજા કરવી, આ બંનેના નિયમો તદ્દન અલગ છે?
વાસ્તુશાસ્ત્ર અનુસાર, શિવલિંગ અત્યંત પ્રભાવશાળી અને ઉર્જાનું કેન્દ્ર હોય છે. જો તેને સાચી દિશા અને સાચા નિયમો સાથે ઘરમાં રાખવામાં ન આવે, તો તે ઘરની સુખ-શાંતિમાં અવરોધ પણ ઉભો કરી શકે છે. આજના આ લેખમાં આપણે વિગતવાર ચર્ચા કરીશું કે ઘરમાં શિવલિંગ રાખવાના તે કયા નિયમો છે, જેની અવગણના કરવી તમને ભારે પડી શકે છે.
૧. ઘરમાં શિવલિંગનું કદ (Size of Shivling)
સૌથી પહેલી અને મહત્વની વાત છે શિવલિંગનું કદ. વાસ્તુશાસ્ત્ર અને શાસ્ત્રો અનુસાર, ઘરમાં ક્યારેય પણ બહુ મોટું શિવલિંગ ન રાખવું જોઈએ.
-
નિયમ: ઘરના મંદિરમાં રહેલા શિવલિંગનું કદ તમારા અંગૂઠાના ઉપરના વેઢા (phalange)થી મોટું ન હોવું જોઈએ.
-
કારણ: મોટું શિવલિંગ ઘણી વધારે ઉર્જા ઉત્સર્જિત કરે છે, જેને સંભાળવી એક ગૃહસ્થ પરિવાર માટે મુશ્કેલ હોય છે. મોટા શિવલિંગની પૂજાના નિયમો બહુ કડક હોય છે, જેનું પાલન માત્ર મંદિરોમાં જ શક્ય છે.
૨. દિશાની સાચી પસંદગી (Right Direction)
શિવલિંગને ખોટી દિશામાં રાખવું વાસ્તુદોષનું કારણ બને છે.
-
નિયમ: શિવલિંગને હંમેશા ઘરની ઉત્તર (North) અથવા ઉત્તર-પૂર્વ (North-East) દિશામાં સ્થાપિત કરવું જોઈએ. તેને ‘ઈશાન કોણ’ પણ કહેવામાં આવે છે.
-
વિશેષ ધ્યાન: પૂજા કરતી વખતે તમારું મુખ ઉત્તર કે પૂર્વ તરફ હોવું જોઈએ, પરંતુ શિવલિંગની જલાધારી (તે ભાગ જ્યાંથી જળ નીચે પડે છે) હંમેશા ઉત્તર દિશા તરફ જ હોવી જોઈએ.
૩. શિવલિંગને ક્યારેય એકલું ન રાખશો
ભગવાન શિવ વૈરાગી પણ છે અને ગૃહસ્થ પણ. ઘરમાં તેમની પૂજા હંમેશા સપરિવાર કરવી શુભ માનવામાં આવે છે.
-
નિયમ: જો તમે ઘરમાં શિવલિંગ રાખી રહ્યા છો, તો તેની સાથે માતા પાર્વતી, ભગવાન ગણેશ અને કાર્તિકેયની પ્રતિમા કે તસવીર જરૂર રાખો.
-
સાવધાની: એકલું શિવલિંગ ઘરમાં વિરક્તિ કે એકલતાનો ભાવ પેદા કરી શકે છે. પરિવાર સાથે શિવની પૂજા કરવાથી ઘરમાં પ્રેમ અને સુમેળ જળવાઈ રહે છે.
૪. પ્રાણ-પ્રતિષ્ઠાનો નિયમ
અવારનવાર લોકો ઘરના મંદિરમાં શિવલિંગની પ્રાણ-પ્રતિષ્ઠા કરાવી દેતા હોય છે. વાસ્તુ મુજબ, ઘરમાં રાખવામાં આવતા શિવલિંગની પ્રાણ-પ્રતિષ્ઠાની જરૂર હોતી નથી. શિવલિંગને માત્ર શુદ્ધ કરીને નિયમિત પૂજા કરવી જ પૂરતી છે. પ્રાણ-પ્રતિષ્ઠા કરેલા શિવલિંગની પૂજામાં જો કોઈ ભૂલ થાય, તો તેના દુષ્પરિણામો બહુ તીવ્ર હોઈ શકે છે.
૫. નિયમિત જલાભિષેક અનિવાર્ય (Daily Abhishekam)
શિવલિંગની ઉર્જાને શાંત અને શીતળ રાખવા માટે જળની ધારા અનિવાર્ય છે.
-
નિયમ: જો તમે ઘરમાં શિવલિંગ રાખો છો, તો દરરોજ તેના પર જળ અર્પણ કરવું અનિવાર્ય છે.
-
સાવધાની: સૂનું શિવલિંગ ઘરમાં નકારાત્મકતા લાવી શકે છે. જો તમે કોઈ કારણોસર ઘણા દિવસો સુધી બહાર જઈ રહ્યા હોવ અને પૂજા કરી શકો તેમ ન હોવ, તો શિવલિંગને ઘરમાં રાખવાને બદલે તેને કોઈ પવિત્ર નદી કે મંદિરમાં પધરાવી દેવું જોઈએ.
૬. આ વસ્તુઓનો ક્યારેય પ્રયોગ ન કરશો
શિવલિંગની પૂજામાં કેટલીક વસ્તુઓની સખત મનાઈ છે:
-
તુલસી: શિવ પૂજામાં ક્યારેય પણ તુલસીના પાનનો પ્રયોગ ન કરો.
-
હળદર અને કુમકુમ: શિવલિંગ પુરુષ તત્વનું પ્રતીક છે, તેથી તેના પર હળદર ચઢાવવામાં આવતી નથી. તમે ચંદનનો લેપ લગાવી શકો છો.
-
કેતકીના ફૂલ: મહાદેવની પૂજામાં કેતકીનું ફૂલ ચઢાવવું વર્જિત માનવામાં આવ્યું છે.
૭. શિવલિંગની સફાઈ અને પવિત્રતા
શિવલિંગની આસપાસ ક્યારેય ગંદકી ન થવા દો. જે સ્થાન પર શિવલિંગ રાખ્યું હોય, ત્યાંની ઉર્જા હંમેશા સકારાત્મક હોવી જોઈએ. રાત્રિના સમયે પણ શિવલિંગ પાસે એક નાનો દીવો પ્રગટાવવો બહુ શુભ માનવામાં આવે છે.
શિવલિંગ સાક્ષાત્ શિવનું સ્વરૂપ છે. જો તમે શ્રદ્ધા અને સાચા નિયમો સાથે તેને ઘરમાં સ્થાન આપો છો, તો તે તમારા જીવનના તમામ કષ્ટોને હરી લે છે. પરંતુ વાસ્તુના નિયમોની અવગણના કરવાથી ઘરમાં કલેશ, આર્થિક તંગી કે સ્વાસ્થ્ય સંબંધી સમસ્યાઓ આવી શકે છે.
જો તમારા ઘરમાં પહેલેથી જ મોટું શિવલિંગ હોય, તો ગભરાશો નહીં, તેને સન્માનપૂર્વક કોઈ મંદિરમાં દાન કરી આવો અને ઘર માટે નાનું ‘પાર્થિવ’ કે ‘નર્મદેશ્વર’ શિવલિંગ લઈ આવો. મહાદેવ તો ભાવનાના ભૂખ્યા છે, બસ તમારી દાનત અને શ્રદ્ધા સાચી હોવી જોઈએ.

૩. શિવલિંગને ક્યારેય એકલું ન રાખશો