યુએસ સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથ ભારતીય સેનાના મુક્તકંઠે વખાણ કર્યા; ભારતને ગણાવ્યો પ્રાદેશિક સ્થિરતાનો ‘મુખ્ય સ્તંભ’
વૈશ્વિક સ્તરે અને ખાસ કરીને ઈન્ડો-પેસિફિક (Indo-Pacific) તેમજ દક્ષિણ એશિયાના પ્રદેશોમાં વધી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ વચ્ચે અમેરિકાએ ભારતીય સશસ્ત્ર દળોની સૈન્ય તાકાત અને સજ્જતાની મુક્તકંઠે પ્રશંસા કરી છે. શનિવારે ૩૦ મે ૨૦2૬ ના રોજ સિંગાપોરમાં આયોજિત વૈશ્વિક સુરક્ષા પરિષદ ‘શાંગરી-લા ડાયલોગ’ (Shangri-La Dialogue) માં સંબોધન કરતા અમેરિકાના સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથે (Pete Hegseth) ભારતીય સેનાના આધુનિકીકરણના પ્રયાસોને બિરદાવ્યા હતા. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે, ભારત માત્ર એક ઉભરતી લશ્કરી શક્તિ નથી પરંતુ સમગ્ર ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા અને સ્થિરતા જાળવી રાખવાનો એક મુખ્ય સ્તંભ છે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના અત્યંત વિશ્વાસુ સહાયક ગણાતા સંરક્ષણ સચિવે જણાવ્યું કે, ભારત જે ઝડપે પોતાની લશ્કરી ક્ષમતાઓ, ઔદ્યોગિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને લોજિસ્ટિક્સ નેટવર્કનો વિસ્તાર કરી રહ્યું છે, તે કોઈપણ ઉચ્ચ કક્ષાના જટિલ સૈન્ય ઓપરેશનને લાંબા સમય સુધી ટકાવી રાખવા માટે સક્ષમ છે.
દક્ષિણ એશિયામાં સરહદો સાચવવા ભારત મહત્વપૂર્ણ ‘એન્કર’
સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથે એ વાત પર વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો કે, “દક્ષિણ એશિયાના ક્ષેત્રમાં રેખા (શાંતિ અને સ્થાપિત સરહદો) જાળવી રાખવા માટે ભારત એક મહત્વપૂર્ણ એન્કરની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. એક શક્તિશાળી ભારત જે પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતોના રક્ષણ માટે સ્વાયત્ત રીતે કાર્ય કરે છે, તે વાસ્તવમાં સમગ્ર ક્ષેત્રમાં શક્તિનું સંતુલન (Balance of Power) જાળવવાના અમેરિકા અને અન્ય લોકશાહી દેશોના સહિયારા લક્ષ્યોને જ આગળ ધપાવે છે.”
ભારત-અમેરિકા સંરક્ષણ સહયોગ અને ઈન્ડો-પેસિફિક વ્યુહરચના ૨૦૨૬
વૈશ્વિક મંચ પરથી અમેરિકા દ્વારા ભારતને લઈને રેખાંકિત કરવામાં આવેલા મુખ્ય સૈન્ય અને વ્યાપારી પાસાઓ નીચે મુજબના કોષ્ટકમાં જોઈ શકાય છે:
| વ્યૂહાત્મક પાસું (Strategic Point) | અમેરિકાનો સત્તાવાર દ્રષ્ટિકોણ (US View) | સંરક્ષણ ક્ષેત્રે થનારી સીધી અસરો (Impact) |
| સહ-ઉત્પાદન (Co-Production) | જેવેલિન એન્ટી-ટેન્ક ગાઇડેડ હથિયાર જેવી સિસ્ટમ્સ સંયુક્ત રીતે બનશે. | ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ હેઠળ ભારતમાં અદ્યતન મિસાઈલ ટેકનોલોજી આવશે. |
| ઉત્પાદનનું વૈશ્વિકરણ (Defense Supply) | અમેરિકા પોતાના રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ ઉત્પાદનનું વૈશ્વિકરણ કરી રહ્યું છે. | ભારત ગ્લોબલ ડિફેન્સ સપ્લાય ચેઈનનું એક મુખ્ય હબ બનશે. |
| પ્રાદેશિક સુરક્ષા (Regional Security) | કોઈ એક દેશને એકહથ્થુ વર્ચસ્વ સ્થાપવા દેવામાં આવશે નહીં. | હિંદ મહાસાગર અને દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચીની નૌકાદળ પર લગામ કસાશે. |
જેવેલિન એન્ટી-ટેન્ક મિસાઈલનું ભારતમાં થશે સહ-ઉત્પાદન
બંને દેશો વચ્ચે વધી રહેલા વ્યૂહાત્મક સંબંધોનો ઉલ્લેખ કરતા હેગસેથે જણાવ્યું કે, વોશિંગ્ટન અને નવી દિલ્હી હવે માત્ર હથિયારોના ખરીદનાર-વેચનાર નથી રહ્યા, પરંતુ સંરક્ષણ ભાગીદાર બન્યા છે. આ અંતર્ગત વિશ્વ વિખ્યાત અદ્યતન લશ્કરી હથિયાર પ્રણાલી ‘જેવેલિન એન્ટી-ટેન્ક ગાઇડેડ મિસાઈલ’ (Javelin Anti-Tank Guided Missile) નું સંયુક્ત રીતે સહ-ઉત્પાદન કરવાના પ્રયાસો તેજ ગતિએ ચાલી રહ્યા છે. આ પ્રકારના ટેકનોલોજી હસ્તાંતરણથી બંને દેશોના સશસ્ત્ર દળોની યુદ્ધની તૈયારીઓ અને ઓપરેશનલ ક્ષમતામાં અભૂતપૂર્વ સુધારો થશે.
ચીનનું વર્ચસ્વ તોડવા ભાગીદારોને વધુ રોકાણ કરવા અપીલ
ઈન્ડો-પેસિફિક પ્રદેશને વિશ્વનો સૌથી સંવેદનશીલ અને મહત્વપૂર્ણ વ્યુહાત્મક વિસ્તાર ગણાવતા અમેરિકી રક્ષા સચિવે જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને આસિયાન (ASEAN) દેશો સાથેના સંરક્ષણ સંબંધોની પણ સમીક્ષા કરી હતી. તેમણે આડકતરી રીતે ચીનની વિસ્તારવાદી નીતિઓ પર પ્રહાર કરતા જણાવ્યું હતું કે, પ્રાદેશિક સુરક્ષા જાળવવા માટે અમેરિકા પ્રતિબદ્ધ છે અને એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં કોઈપણ એક ચોક્કસ દેશને એવું વર્ચસ્વ કે પ્રભુત્વ સ્થાપવાની મંજૂરી આપવામાં નહીં આવે, જે પડોશી દેશોની પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને સુરક્ષા માટે જોખમ ઊભું કરતું હોય. તેમણે તમામ સાથી દેશોને પોતાની રક્ષા સજ્જતા પાછળ વધુ આર્થિક રોકાણ કરવા આહ્વાન કર્યું હતું.
