તાલિબાન શાસન માટે નિર્ણાયક વળાંક: આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ વચ્ચે બે મોટા અવરોધો દૂર
અફઘાનિસ્તાનના તાલિબાન શાસન માટે છેલ્લા 48 કલાક અત્યંત નિર્ણાયક અને સફળ સાબિત થયા છે. એક તરફ જ્યાં તાલિબાન આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા મેળવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે, ત્યારે બીજી તરફ તેના બે સૌથી મોટા દુશ્મનો – એક આતંકવાદી કમાન્ડર અને એક પૂર્વ સૈન્ય જનરલ – સીમાપારના ઓપરેશન્સમાં ‘ખતમ’ અથવા જેલ ભેગા થઈ ગયા છે.
તાલિબાનની મોટી જીત: બે કટ્ટર દુશ્મનોનો સફાયો
તાલિબાન પ્રશાસન માટે છેલ્લા કેટલાક સમયથી ઇસ્લામિક સ્ટેટ (ISIS-K) અને પૂર્વ અફઘાન સરકારના વગદાર સૈન્ય અધિકારીઓ માથાનો દુખાવો બની રહ્યા હતા. પરંતુ તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, ઈરાન અને પાકિસ્તાન બંને મોરચે તાલિબાનને મોટી રાહત મળી છે.
ઈરાનમાં ISIS-K ના કમાન્ડર મોહમ્મદ ગોરેનની હત્યા
તાલિબાનનો સૌથી મોટો આંતરિક દુશ્મન એટલે ઇસ્લામિક સ્ટેટ ખોરાસન (ISIS-K). આ આતંકી સંગઠને અફઘાનિસ્તાનમાં અનેક બોમ્બ વિસ્ફોટો અને હુમલાઓ દ્વારા તાલિબાનની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને પડકારી છે.
- ઘટના: પ્રાપ્ત વિગતો મુજબ, ઈસ્લામિક સ્ટેટના ટોચના કમાન્ડર મોહમ્મદ ગોરેનની ઈરાનમાં હત્યા કરવામાં આવી છે.
- મહત્વ: ગોરેન અફઘાનિસ્તાનમાં અનેક આતંકી પ્રવૃત્તિઓનું સંચાલન કરતો હતો. તેની હત્યાથી ISIS-K ના નેટવર્કને મોટો ફટકો પડ્યો છે. જોકે, આ હત્યા પાછળ કોનો હાથ છે તે અંગે હજુ રહસ્ય અકબંધ છે, પરંતુ તાલિબાન માટે આ સમાચાર ‘ઈદ’ સમાન છે.
પાકિસ્તાનમાં પૂર્વ જનરલ સામી સાદતની ધરપકડ
બીજી તરફ, તાલિબાનનો બીજો મોટો દુશ્મન જે રાજકીય અને સૈન્ય રીતે તાલિબાન સત્તાને ઉથલાવવાના પ્રયાસો કરતો હતો, તે હવે કાયદાના સકંજામાં છે.
- કોણ છે સામી સાદત? સામી સાદત અફઘાનિસ્તાનની પૂર્વ લોકશાહી સરકારમાં લેફ્ટનન્ટ જનરલ હતા. તાલિબાનના કબજા પછી તેઓ વિદેશમાં રહીને તાલિબાન વિરોધી મોરચો ચલાવી રહ્યા હતા.
- ધરપકડ: અહેવાલો અનુસાર, સામી સાદતની પાકિસ્તાનમાં ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તેઓ તુર્કી થઈને પાકિસ્તાન પહોંચ્યા હોવાનું મનાય છે. તાલિબાન લાંબા સમયથી આવા પૂર્વ લશ્કરી અધિકારીઓને પકડવા માટે પડોશી દેશો પર દબાણ કરી રહ્યું હતું.
તાલિબાનની રણનીતિ અને પ્રાદેશિક સહયોગ
આ ઘટનાક્રમ દર્શાવે છે કે તાલિબાન હવે માત્ર અફઘાનિસ્તાનની અંદર જ નહીં, પણ પડોશી દેશો સાથેના સંબંધો દ્વારા પણ પોતાના દુશ્મનોને નિશાન બનાવી રહ્યું છે.
- ઈરાન સાથેના સંબંધો: ઈરાન અને તાલિબાન વચ્ચે હમણાં સીમા વિવાદો ચાલતા હોવા છતાં, ISIS-K બંનેનો સમાન દુશ્મન છે.
- પાકિસ્તાન પર દબાણ: પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે હાલમાં સીમા પર તણાવ છે, તેમ છતાં પૂર્વ અફઘાન અધિકારીઓની ધરપકડ તાલિબાનની જીત માનવામાં આવે છે.
તાલિબાન માટે આ 48 કલાક ‘ડબલ ધમાકા’ જેવા રહ્યા છે. એક બાજુ સૌથી ખતરનાક આતંકી સંગઠનનો કમાન્ડર ખતમ થયો અને બીજી બાજુ તેને લશ્કરી પડકાર આપનાર પૂર્વ જનરલ પકડાઈ ગયો. આનાથી અફઘાનિસ્તાન પર તાલિબાનની પકડ વધુ મજબૂત બની શકે છે.
