એક બાળકીની હૃદયસ્પર્શી ચીસ સાંભળીને તમારી આંખો ભીની થઈ જશે!
ગુજરાત આજે વિકાસના પંથે હોવાના ગૌરવવંતા દાવાઓ કરી રહ્યું છે. મોટા શહેરોમાં ચમકતા રસ્તાઓ, આકાશને આંબતી ઈમારતો અને હાઈ-ટેક સુવિધાઓ જોઈને એમ લાગે કે આપણે કોઈ આધુનિક યુગમાં જીવી રહ્યા છીએ. પરંતુ, આ ચમકતી તસવીરની પાછળ એક બીજી દુનિયા પણ છે, જે હજુ પણ પાયાની જરૂરિયાતો માટે ઝઝૂમી રહી છે. તાપી જિલ્લાના સોનગઢ તાલુકાનું અંતરિયાળ ગામ ‘કાઠી’ અને તેનો ‘કાલધર ફળિયું’ આ વાસ્તવિકતાનું જીવંત અને કરુણ ઉદાહરણ છે. અહીં વિકાસના દાવાઓ માત્ર કાગળ પર રહી ગયા છે, અને જમીની હકીકત જોતા લાગે છે કે આ ગામ જાણે સમયના પૈડાંમાં પાછળ રહી ગયું છે.
વિકાસની વ્યાખ્યા અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેની ખાઈ
જ્યારે આપણે વિકાસની વાત કરીએ છીએ, ત્યારે તેમાં રસ્તા, પાણી, વીજળી અને આરોગ્ય જેવી પાયાની સુવિધાઓનો સમાવેશ થાય છે. કાઠી ગામના કાલધર ફળિયામાં સ્થિતિ એટલી ગંભીર છે કે અહીં 108 જેવી ઈમરજન્સી સેવા પણ પહોંચી શકતી નથી. વિચારો તો ખરા, કોઈ વ્યક્તિ બીમાર પડે તો તેને દવાખાને લઈ જવા માટે પાકા રસ્તા પણ નથી. ચોમાસામાં તો આ ગામ સંપર્કવિહોણું બની જાય છે. શું આને આપણે વિકાસ કહીશું?
View this post on Instagram
પીવાના પાણીની સમસ્યા અહીં વર્ષો જૂની છે. મહિલાઓ અને બાળકોને માઈલો દૂર ચાલીને પાણી ભરવા જવું પડે છે. જે પાણી પીવાય છે, તે કેટલું શુદ્ધ હશે એ એક અલગ પ્રશ્ન છે. આટલી પાયાની સુવિધાઓના અભાવે લોકોનું જીવન જીવવું અહીં સજા સમાન બની ગયું છે.
ગ્રાન્ટનો વેડફાટ કે ભ્રષ્ટાચારની ભેટ?
સરકાર દ્વારા ગામડાઓના વિકાસ માટે પીએસપી (PSP), 15મું નાણાપંચ, એટીવીટી (ATVT) અને એસબીએમ (SBM) જેવી અનેક યોજનાઓ હેઠળ કરોડો રૂપિયાની ગ્રાન્ટ ફાળવવામાં આવે છે. પ્રશ્ન એ થાય છે કે, જો આટલી બધી ગ્રાન્ટ ફાળવવામાં આવતી હોય, તો પછી આ અંતરિયાળ વિસ્તારોની દુર્દશા કેમ? શું આ પૈસા ખરેખર ગરીબોના ઘર સુધી પહોંચે છે?
લોકોમાં એવી ચર્ચા છે કે, સ્થાનિક કક્ષાએ સત્તામાં બેઠેલા જનપ્રતિનિધિઓ અને તલાટી જેવા જવાબદાર કર્મચારીઓની મિલીભગતથી આ ગ્રાન્ટનો મોટો હિસ્સો રસ્તામાં જ ક્યાંક વહી જાય છે. શું આ તપાસનો વિષય નથી? જવાબદાર તંત્ર શા માટે મૌન છે? જ્યારે ગામના લોકો ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપો કરે છે, ત્યારે તંત્રની નિષ્ક્રિયતા જ આ વાતોને વધુ પુષ્ટિ આપે છે.
એક નાનકડી દીકરીની હૃદયસ્પર્શી અપીલ
આખા ગામની વેદના જ્યારે એક પાંચમા ધોરણમાં ભણતી નાનકડી બાળકી વ્યક્ત કરે છે, ત્યારે તે રાજ્યના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલને સીધો સવાલ પૂછે છે. તે પૂછે છે, “દાદા, અમારા ગામમાં રસ્તા કેમ નથી? અમને પાણી કેમ નથી મળતું? અમે ભણવા માટે શાળાએ કેવી રીતે જઈશું?”
તેની આ માસૂમ અવાજમાં છુપાયેલું દર્દ કોઈના પણ કાળજાને ચીરી નાખે તેવું છે. આ બાળકી માત્ર પોતાની વાત નથી કરી રહી, તે આખા ગામના ભવિષ્યની સુરક્ષા અને સુવિધાની માંગ કરી રહી છે. મુખ્યમંત્રીને કરેલી આ અપીલ એ માત્ર ફરિયાદ નથી, પણ એક આજીજી છે કે કોઈ તેમની સુદ્ધ લે. બાળપણમાં જેમના હાથમાં પુસ્તકો હોવા જોઈએ, તે આજે પાણીની ડોલ અને ખરાબ રસ્તાઓની ચિંતા કરી રહ્યા છે. શું આપણે આટલા અસંવેદનશીલ બની ગયા છીએ કે એક બાળકની ચીસ પણ આપણા સુધી નથી પહોંચતી?
નેતાઓની જવાબદારી અને લોકોની અપેક્ષા
આ વિસ્તારમાંથી ચૂંટાયેલા જિલ્લા પંચાયતના સભ્ય જયરામભાઈ ગામીત પર હવે લોકોની નજર છે. એક આદિવાસી નેતા તરીકે, લોકોની આશા છે કે તેઓ પોતાની પ્રજાની વેદનાને સમજશે. માત્ર ચૂંટણી સમયે મત માંગવા આવવું અને પછી પાંચ વર્ષ સુધી મોઢું ન બતાવવું, એ આદિવાસી નેતાને શોભતું નથી. જયરામભાઈ પાસે લોકો અપેક્ષા રાખે છે કે તેઓ તાત્કાલિક ધોરણે તંત્ર પર દબાણ લાવે અને ગામમાં રસ્તા અને પાણી જેવી પ્રાથમિક સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવે.