BNP ની ભવ્ય જીત અને શેખ હસીનાનું ભાવિ: તારિક રહેમાને સ્પષ્ટ કરી પોતાની વિદેશ નીતિ – ‘કોઈ માસ્ટર નહીં, માત્ર મિત્રતા’.
બાંગ્લાદેશના રાજકીય ઇતિહાસમાં ૧૨ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬નો દિવસ એક સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થયો છે. વિદ્યાર્થી આંદોલન અને ત્યારબાદના ૧૯ મહિનાના રાજકીય શૂન્યાવકાશ પછી યોજાયેલી ચૂંટણીમાં તારિક રહેમાનના નેતૃત્વ હેઠળની બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (BNP) એ બે તૃતીયાંશ બહુમતી સાથે સત્તા હાંસલ કરી છે. આ વિજય બાદ તારિક રહેમાને રાષ્ટ્રને સંબોધતા લોકશાહીના પુનઃસ્થાપન અને રાષ્ટ્રીય એકતા પર ભાર મૂક્યો છે.
તારિક રહેમાનનો સંદેશ: “આ વિજય લોકશાહીનો છે”
પોતાના વિજયી સંબોધનમાં તારિક રહેમાને ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીનાના શાસન પર પ્રહારો કરતા તેને ‘સરમુખત્યારશાહી’ ગણાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું, “આ વિજય માત્ર એક પક્ષનો નથી, પરંતુ તે બાંગ્લાદેશના લોકોનો અને લોકશાહી માટે બલિદાન આપનારાઓનો છે. આપણે નબળા અર્થતંત્ર અને સરમુખત્યારશાહીના અવશેષોમાંથી બહાર નીકળી એક નવું બાંગ્લાદેશ બનાવીશું.” આવતા સપ્તાહે તેઓ વડાપ્રધાન પદના શપથ લે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે.
ભારત સાથેના સંબંધો: સંતુલન કે સંઘર્ષ?
ભારત માટે બાંગ્લાદેશમાં સત્તા પરિવર્તન અત્યંત સંવેદનશીલ વિષય છે. તારિક રહેમાને વિદેશ નીતિ અંગે વાત કરતા સ્પષ્ટ કર્યું કે, “બાંગ્લાદેશ અને તેના લોકોના હિતો જ અમારી વિદેશ નીતિ નક્કી કરશે.” તેમણે ભારત, ચીન અને પાકિસ્તાન જેવા પડોશી દેશો સાથે ‘સંતુલિત સંબંધો’ જાળવવાની વાત કરી છે. BNP એ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ કોઈ પણ દેશને પોતાના ‘માસ્ટર’ તરીકે સ્વીકારશે નહીં, જે કદાચ ભારત સાથેના જૂના વલણમાં પરિવર્તનનો સંકેત હોઈ શકે છે.
શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણનો ગૂંચવાયેલો મુદ્દો
ભારત માટે સૌથી મોટો રાજદ્વારી પડકાર શેખ હસીનાનું પ્રત્યાર્પણ છે. હસીના ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ થી ભારતમાં શરણ લઈ રહ્યા છે. બાંગ્લાદેશની આંતરરાષ્ટ્રીય ફોજદારી અદાલતે (ICT) તેમને માનવતા વિરુદ્ધના ગુનામાં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી છે.
BNP ના વરિષ્ઠ નેતા સલાહુદ્દીન અહેમદે શુક્રવારે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે ભારત સરકારે શેખ હસીનાને પાછા મોકલવા જોઈએ જેથી તેઓ બાંગ્લાદેશમાં ન્યાયિક પ્રક્રિયાનો સામનો કરી શકે. તારિક રહેમાને પણ આ મુદ્દે કાયદાકીય પ્રક્રિયા મુજબ આગળ વધવાની વાત કહી છે, જે નવી દિલ્હી અને ઢાકા વચ્ચે તણાવનું કારણ બની શકે છે.
આર્થિક સુધારા અને ભાવિ પડકારો
૧૯ મહિનાના શાસન વિહોણા સમયગાળામાં બાંગ્લાદેશની અર્થવ્યવસ્થાને મોટું નુકસાન થયું છે. તારિક રહેમાન માટે મોંઘવારી ઘટાડવી અને અર્થતંત્રને પાટા પર લાવવું એ સૌથી મોટો ઘરઆંગણે પડકાર છે. સાથે જ, લઘુમતીઓની સુરક્ષા અને ભારત સાથેના વ્યાપારી કરારોને કેવી રીતે આગળ ધપાવવા તે પણ જોવું રહ્યું.
બાંગ્લાદેશમાં લોકશાહીની વાપસી આવકાર્ય છે, પરંતુ ભારત માટે આ એક ‘વેઇટ એન્ડ વોચ’ (રાહ જુઓ અને જુઓ) જેવી સ્થિતિ છે. તારિક રહેમાનની ‘બાંગ્લાદેશ ફર્સ્ટ’ નીતિ પડોશી દેશો સાથેના સંબંધોમાં કેટલી સ્થિરતા લાવે છે, તેના પર સમગ્ર દક્ષિણ એશિયાની નજર રહેશે.
