શું તમે પણ TCS માં છો? નવા લેબર કોડ અને સીટીસી (CTC) ની આ નવી રમત પાછળનું અસલી સત્ય જાણો
ભારતની સૌથી મોટી આઈટી (IT) કંપની ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસીસ (TCS) ના લાખો કર્મચારીઓમાં હાલમાં ભારે અસંતોષ અને ચર્ચાનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. સામાન્ય રીતે એપ્રિલ અને મે મહિનો આઈટી પ્રોફેશનલ્સ માટે ખુશીઓ લઈને આવે છે, કારણ કે આ સમયે કંપનીઓ વાર્ષિક સેલરી હાઈક (પગાર વધારો) જાહેર કરતી હોય છે. ટીસીએસે પણ તાજેતરમાં જ તેના કર્મચારીઓ માટે સરેરાશ ૫ ટકા (5%) પગાર વધારાની જાહેરાત કરી હતી. પરંતુ, આ જાહેરાત બાદ ઉત્સવ મનાવવાને બદલે કર્મચારીઓ આઘાતમાં છે.
મોટાભાગના કર્મચારીઓનો દાવો છે કે નવો પગાર વધારો લાગુ થયા બાદ તેમનો ટેક-હોમ (હાથમાં આવતો ચોખ્ખો પગાર) વધવાને બદલે ઉલટો ઘટી ગયો છે. સોશિયલ મીડિયા અને આંતરિક ફોરમ પર કર્મચારીઓ ફરિયાદ કરી રહ્યા છે કે તેમનો માસિક ઇન-હેન્ડ પગાર ૩,૦૦૦ રૂપિયા સુધી ઓછો થઈ ગયો છે. આ વિચિત્ર પરિસ્થિતિને કારણે કર્મચારીઓ મૂંઝવણમાં મુકાયા છે કે આ તેમનું એપ્રેઝલ (પ્રગતિ) થયું છે કે પગારમાં કાપ મૂકવામાં આવ્યો છે? ચાલો આ સમગ્ર વિવાદ, તેની પાછળના ટેકનિકલ કારણો અને બદલાયેલા સેલરી સ્ટ્રક્ચરને વિગતવાર સમજીએ.
એપ્રેઝલ કે પગાર કાપ? કર્મચારીઓમાં ભારે અસમંજસતા
૧૮ મે થી લાગુ થયેલા નવા સેલરી રિવિઝન બાદ ટીસીએસના કર્મચારીઓ જે અપેક્ષા રાખતા હતા, તેનાથી બિલકુલ વિપરીત પરિણામ સામે આવ્યું છે. કર્મચારીઓને આશા હતી કે ૫ ટકાના સરેરાશ વધારાથી તેમની માસિક આવકમાં સારો સુધારો થશે, પરંતુ જ્યારે નવી પે-સ્લિપ હાથમાં આવી ત્યારે વાસ્તવિકતા અલગ જ હતી.
ઘણા કર્મચારીઓએ એવો પણ આક્ષેપ કર્યો છે કે સુધારેલા સેલરી સ્ટ્રક્ચર (પગાર માળખા) માં કોઈ વાસ્તવિક નાણાકીય લાભ દેખાઈ રહ્યો નથી. એટલું જ નહીં, કેટલાક કર્મચારીઓના વાર્ષિક પેકેજ (CTC) માં ૧,૦૦૦ રૂપિયાથી લઈને ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધીનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ પરિસ્થિતિની સૌથી માઠી અસર એવા કર્મચારીઓ પર પડી છે જેમને વાર્ષિક પરફોર્મન્સ રેટિંગમાં ‘B’ અને ‘C’ કેટેગરીમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. આ મધ્યમ અને સરેરાશ પ્રદર્શન કરનારા કર્મચારીઓનું કહેવું છે કે એપ્રેઝલ સાયકલ પૂરી થયા પછી પણ તેમની આર્થિક સ્થિતિ સુધરવાને બદલે વધુ વણસી ગઈ છે.
શું CTC ની રમત જવાબદાર છે? ગ્રેચ્યુઇટી હટાવવાનો વિવાદ
આ સમગ્ર વિવાદ અને કર્મચારીઓના આક્રોશ પાછળનું મુખ્ય કારણ કંપની દ્વારા ‘કોસ્ટ ટુ કંપની’ એટલે કે સીટીસી (CTC) ના માળખામાં કરવામાં આવેલો મોટો ફેરફાર છે. અહેવાલો અનુસાર, ટીસીએસે હવે ગ્રેચ્યુઇટી (Gratuity) ના ઘટકને કર્મચારીઓના કુલ સીટીસી સ્ટ્રક્ચરથી અલગ કરી દીધું છે.
-
અગાઉની સિસ્ટમ: પહેલાં ગ્રેચ્યુઇટીની રકમ કુલ વાર્ષિક પેકેજ (CTC) માં જ સામેલ બતાવવામાં આવતી હતી, જેથી કુલ પેકેજ મોટું દેખાતું હતું.
-
નવી સિસ્ટમ: હવે નવા માળખામાં ગ્રેચ્યુઇટી સીટીસીમાં દેખાતી બંધ થઈ ગઈ છે, જેના કારણે કાગળ પર કુલ સેલરી પેકેજ ઓછું દેખાઈ રહ્યું છે.
જો કે, આ બાબતે કંપનીએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે ગ્રેચ્યુઇટીનો લાભ બંધ કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ તેને કંપનીના એક આંતરિક માળખા (Internal Structure) હેઠળ ખસેડવામાં આવ્યો છે. પરંતુ કંપનીની આ ટેકનિકલ સ્પષ્ટતા કર્મચારીઓના ગળે ઉતરી રહી નથી. તેમને એવું જ લાગી રહ્યું છે કે ગ્રેચ્યુઇટી હટાવીને કંપનીએ તેમનો કુલ પગાર ઘટાડી દીધો છે.
વેરિએબલ પે અને ‘વર્ક ફ્રોમ ઓફિસ’ ની નવી શરતો
કર્મચારીઓનો ગુસ્સો માત્ર બેઝિક સેલરી કે સીટીસી પૂરતો સીમિત નથી. તેમણે વેરિએબલ પે (Variable Pay) માં પણ કાપ મુકાયો હોવાના ગંભીર આક્ષેપો કર્યા છે. અગાઉ જે વેરિએબલ પે દર મહિને નિયમિત ધોરણે પગાર સાથે મળી જતો હતો, તેને હવે બદલીને ત્રિમાસિક (Quarterly) અથવા વાર્ષિક (Annual) ચૂકવણીમાં ફેરવી દેવામાં આવ્યો છે. આ ફેરફારની સીધી નકારાત્મક અસર કર્મચારીઓના દર મહિને ઘરે લઈ જવાતા ફિક્સ પગાર પર પડી છે.
આ ઉપરાંત, એક મોટો વિવાદ બોનસ અને પરફોર્મન્સ પે ને ‘વર્ક ફ્રોમ ઓફિસ’ (Work From Office) ના નિયમો સાથે લિંક કરવાનો છે. આક્ષેપો મુજબ, જો કોઈ કર્મચારી ઓફિસ આવીને કામ કરવાના (રોસ્ટર) નિયમોનું સંપૂર્ણ પાલન નથી કરતો અથવા તેની ઓફિસમાં હાજરી ઓછી છે, તો તેની સીધી અસર તેના ઇન્સેન્ટિવ અને બોનસ પર પડી રહી છે. એટલે કે ઓફિસ ન આવનારા કર્મચારીઓનો પગાર આડકતરી રીતે કાપવામાં આવી રહ્યો છે.
A+ રેટિંગ વાળા ખુશ, પરંતુ બાકીના કર્મચારીઓ નારાજ
આ એપ્રેઝલ સાયકલમાં દરેક કર્મચારી નિરાશ છે એવું પણ નથી. જે કર્મચારીઓએ અસાધારણ પ્રદર્શન કર્યું છે અને જેમને ‘A+’ રેટિંગ મળ્યું છે, તેમની લોટરી લાગી છે. ઘણા A+ રેટિંગ ધરાવતા પ્રોફેશનલ્સે બે આંકડામાં (Double-Digit Hike) એટલે કે ૧૦ ટકાથી વધુનો મોટો પગાર વધારો મેળવ્યો છે. ‘A’ કેટેગરીના કર્મચારીઓને પણ અન્યની સરખામણીએ પ્રમાણમાં સારો વધારો મળ્યો છે.
પરંતુ, વાસ્તવિક સમસ્યા એ છે કે કંપનીમાં બહુમતી કર્મચારીઓ ‘B’ અને ‘C’ કેટેગરીમાં આવે છે. આ કર્મચારીઓનું કહેવું છે કે મોંઘવારીના વર્તમાન દર, હોમ લોન કે પર્સનલ લોનના વધેલા વ્યાજદરો અને ટેક્સ ડિડક્શન (TDS) ની સરખામણીમાં તેમને મળેલો પગાર વધારો સાવ નજીવો છે. તેથી, બધું કપાત થયા પછી તેમનો ચોખ્ખો પગાર વધવાને બદલે ઘટી ગયો છે.
આઈટી સેક્ટર પર વૈશ્વિક દબાણ અને નવો લેબર કોડ
ટીસીએસમાં ચાલી રહેલો આ આંતરિક વિવાદ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે સમગ્ર ભારતીય આઈટી ઉદ્યોગ ભારે દબાણ હેઠળ છે. વૈશ્વિક આર્થિક મંદી, વિદેશી ક્લાયન્ટ્સ દ્વારા આઈટી બજેટમાં કરવામાં આવેલો કાપ અને નવા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ થવામાં થઈ રહેલા વિલંબને કારણે કંપનીઓ મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થઈ રહી છે. ઇન્ફોસિસ (Infosys), એચસીએલટેક (HCLTech), અને ટેક મહિન્દ્રા (Tech Mahindra) જેવી અન્ય દિગ્ગજ આઈટી કંપનીઓએ પણ આ વર્ષે સેલરી હાઈક બાબતે અત્યંત સાવધ અને રૂઢિચુસ્ત અભિગમ અપનાવ્યો છે.
આ વિવાદ વચ્ચે ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસીસે પોતાનો પક્ષ રાખતા જણાવ્યું છે કે, નવું સેલરી સ્ટ્રક્ચર સરકારના ‘નવા લેબર કોડ’ (New Labour Code) ના દિશાનિર્દેશોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. કંપનીનો હેતુ કર્મચારીઓના લોન્ગ-ટર્મ રિટાયરમેન્ટ બેનિફિટ્સ સુરક્ષિત કરવાનો અને ટેક્સ સેવિંગ (ટેક્સ બચત) ની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો છે. કંપનીએ એ વાતનો પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો છે કે તે દર વર્ષે પોતાના કર્મચારીઓને વાર્ષિક પગાર વધારો આપવાની પોતાની પરંપરા ચાલુ રાખશે.
