યુકેમાં ટીમ ઇન્ડિયાનો સામનો ‘વોટરલૂ’ સાથે: પરિસ્થિતિ અને વ્યસ્ત શેડ્યૂલ વચ્ચે કેપ્ટન શ્રેયસ અય્યરની સેનાનો અસલી સંઘર્ષ શરૂ
આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં સતત બે વારની વિશ્વ ચેમ્પિયન બનેલી ભારતીય ટીમ અચાનક નબળી કેમ દેખાવા લાગી છે? આયર્લેન્ડ સામેની બે મેચની ટી૨૦ શ્રેણીમાં ૨-૦થી કારમી હારનો સામનો કરવો પડશે તેવું ભાગ્યે જ કોઈએ વિચાર્યું હશે. ઇંગ્લેન્ડ સામે ચેસ્ટર-લે-સ્ટ્રીટ ખાતે રમાયેલી પ્રથમ ટી૨૦ મેચ ભલે વરસાદને કારણે રદ થઈ ગઈ હોય અને ભારતીય બેટ્સમેનોએ થોડું સારું પ્રદર્શન કર્યું હોય, પરંતુ ટીમ હજુ પણ તેના શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શનથી ઘણી દૂર દેખાઈ રહી છે.
નિષ્ણાતોના મતે, આ કોઈ મોટી કોયડો નથી. આ નબળા પ્રદર્શનના કેન્દ્રમાં વ્યસ્ત સમયપત્રક (Schedule), આરામનો અભાવ, આત્મસંતોષ અને યુકે (UK) ની અત્યંત પડકારજનક પરિસ્થિતિઓ મુખ્ય કારણો છે. જે પ્રવાસની શરૂઆત આટલી ખરાબ થઈ હોય, ત્યાં કેપ્ટન શ્રેયસ અય્યરની ટીમ માટે બાકીના પ્રવાસમાં પણ સંઘર્ષ ચાલુ રહેવાની પૂરી શક્યતા છે.
૨૫૦+ રન બનાવનારી ટીમ અચાનક કેમ લથડી?
હજુ થોડા સમય પહેલા જ આ ભારતીય ટીમ પોતાની મરજી મુજબ મેદાન પર ૨૫૦થી વધુ રનનો પહાડ ઉભો કરી રહી હતી. આ વર્ષની શરૂઆતમાં ફેબ્રુઆરી અને માર્ચ મહિનામાં ભારત અને શ્રીલંકામાં રમાયેલા ટી૨૦ વર્લ્ડ કપ દરમિયાન, ભારતે ચાર મેચોમાંથી ત્રણ મેચમાં ૨૫૦થી વધુનો સ્કોર બનાવ્યો હતો. ટૂંકા ફોર્મેટના ઇતિહાસમાં ઉચ્ચ સ્તરે આવું ક્યારેય બન્યું નથી. ખાસ વાત એ છે કે આ સ્કોર્સ ઝિમ્બાબ્વે (સુપર ૮), ઇંગ્લેન્ડ (સેમિફાઇનલ) અને ન્યુઝીલેન્ડ (ફાઇનલ) જેવી મહત્વની મેચોમાં આવ્યા હતા.
પરંતુ ક્રિકેટ એક એવી રમત છે જ્યાં સ્થિતિ હંમેશા એકસરખી નથી રહેતી. ૨૦૦૦ના દાયકાની શરૂઆતની અજેય ઓસ્ટ્રેલિયન ટીમ પણ જ્યારે ભારતના પ્રવાસે આવતી ત્યારે તેને પણ પોતાના ‘વોટરલૂ’ (મોટી હાર) નો સામનો કરવો પડતો હતો. આવી જ સ્થિતિ અત્યારે ભારતીય ટીમની યુકેમાં થઈ રહી છે.
યુકેનું હવામાન અને ‘સ્વિંગ’ નો પડકાર
હાલમાં યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK) નું તાપમાન ભારતીય ઉપખંડ કરતાં ઘણું ઓછું એટલે કે ઠંડુ છે. અહીંની પિચો ઝડપી બોલરો અને સ્વિંગને વધુ મદદ કરે છે. આ ઉપરાંત ત્યાંનું હવામાન અત્યંત અસ્થિર છે; ક્યારે વરસાદ શરૂ થઈ જાય અને ક્યારે અચાનક તડકો નીકળે તે કહેવું મુશ્કેલ છે. હવામાન બદલાવાની સાથે જ પિચનો મિજાજ પણ બદલાઈ જાય છે.
ભારતીય બેટ્સમેનોને સામાન્ય રીતે પિચના ઉછાળો (Bounce) થી એટલી તકલીફ નથી થતી, જેટલી હવામાં થતી બોલની હિલચાલ અને પિચ પરથી મળતા ‘સ્વિંગ’ થી થાય છે. અત્યાર સુધી આ પ્રવાસમાં ભારતીય બેટ્સમેનો આ જ સ્વિંગ સામે ઘૂંટણ ટેકતા જોવા મળ્યા છે.
અનુકૂલન (Adaptation) માટે સમયનો અભાવ અને આત્મસંતોષ
આ વિદેશી પ્રવાસમાં ભારતની હારનું એક મોટું કારણ એ છે કે ખેલાડીઓને તીવ્ર હવામાન અને પરિસ્થિતિઓ સાથે અનુકૂલન સાધવા માટે પૂરતો સમય મળ્યો નથી. ભારતીય ટીમ પ્રથમ મેચના માત્ર થોડા દિવસો પહેલા જ આયર્લેન્ડ પહોંચી હતી. વિશ્વની નંબર વન ટી૨૦ ટીમ હોવાના નાતે એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવતી હતી કે તેઓ કોઈપણ તૈયારી વિના પણ આયર્લેન્ડને હરાવી દેશે, જેના કારણે ટીમમાં ક્યાંક ને ક્યાંક ‘આત્મસંતોષ’ (Complacency) આવી ગયો.
પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ભારતીય ટીમ જે રીતે નોન-સ્ટોપ ક્રિકેટ રમી રહી છે તે જોતાં આ સ્થિતિ સમજી શકાય તેવી છે. પહેલાના સમયમાં પ્રવાસી ટીમો આંતરરાષ્ટ્રીય મેચો શરૂ થતાં પહેલાં બે-ત્રણ વોર્મ-અપ મેચો રમતી હતી. પરંતુ આજકાલ ફ્રેન્ચાઇઝી ક્રિકેટ અને વ્યસ્ત ઇન્ટરનેશનલ શેડ્યૂલના કારણે વોર્મ-અપ મેચો રમવાનો સમય જ બચતો નથી.
રોડમેપ: પિચો બદલાઈ ગઈ પણ માનસિકતા નહીં?
ગયા વર્ષે ઓક્ટોબર-નવેમ્બરમાં ઓસ્ટ્રેલિયા સામેની હોમ સિરીઝથી ભારતીય બેટ્સમેનો સતત ફ્લેટ પિચો અને નાની બાઉન્ડ્રી પર રમી રહ્યા હતા, જ્યાં રન બનાવવા ખૂબ સરળ હતા. બેલફાસ્ટના સ્ટોર્મોન્ટમાં રમાયેલી મેચમાં ભલે બાઉન્ડ્રી નાની હતી, પણ પિચો તદ્દન અલગ હતી અને તેનાથી મેચના પરિણામ પર મોટી અસર પડી. વ્યસ્ત શેડ્યૂલના કારણે બેટ્સમેનોને પોતાની ટેકનિકમાં સુધારો કરવાનો સમય પણ મળતો નથી, જેની સાક્ષી સંજુ સેમસનનું તાજેતરનું ફોર્મ પૂરેપૂરું આપે છે. ટી૨૦ ફોર્મેટનો સ્વભાવ જ એવો છે કે જો તમે એકવાર લય ગુમાવો તો વાપસી કરવી અઘરી બને છે.
