૪૦થી વધુ વયની મહિલાઓ ખાસ વાંચે: સ્તન કેન્સરથી બચવા માટે સરકારે જાહેર કરી મહત્વની માર્ગદર્શિકા!
સમગ્ર વિશ્વમાં ૧૮ ઓગસ્ટના દિવસને ‘વર્લ્ડ બ્રેસ્ટ કેન્સર રિસર્ચ ડે’ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસની ઉજવણીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્તન કેન્સર પ્રત્યે જાગૃતિ ફેલાવવો, તેનાં સંશોધનોને પ્રોત્સાહન આપવું અને મહિલાઓને પોતાના સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે સજાગ કરવાનો છે. રાજ્યમાં સતત વધતા જતા કેન્સરના કેસો, ખાસ કરીને મહિલાઓમાં વધતા સ્તન કેન્સરના કિસ્સાઓ અંગે રાજ્યના આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે, “કેન્સર સામેની લડાઈમાં વહેલું નિદાન અને જાગૃતિ જ આપણું સૌથી મોટું શસ્ત્ર છે. જો સ્તન કેન્સર પ્રાથમિક તબક્કે જ ઓળખાઈ જાય, તો તે સંપૂર્ણપણે સાધ્ય છે અને દર્દી સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ થઈ શકે છે.”
મંત્રીએ રાજ્યની ૩૦ વર્ષથી વધુ વયની તમામ મહિલાઓને દર મહિને સ્વયં ‘સેલ્ફ-બ્રેસ્ટ એક્ઝામિનેશન’ કરવા અને ૪૦ વર્ષથી વધુ વયની મહિલાઓને નિયમિતપણે ‘ડિજિટલ મેમોગ્રાફી સ્ક્રીનિંગ’ કરાવવા ખાસ અપીલ કરી છે. શરીરમાં કોઈપણ અસામાન્ય અણગમતી ગાંઠ, ફેરફાર કે લક્ષણ જણાય, તો તુરંત જ નજીકના સરકારી આરોગ્ય કેન્દ્ર અથવા અમદાવાદની જીસીઆરઆઈ (GCRI) હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરવા અનુરોધ કર્યો છે.
ચોંકાવનારા આંકડા: દર ૧૨માંથી ૧ મહિલાને કેન્સરનું જોખમ
ગ્લોબોકેન (GLOBOCAN 2022) ના વૈશ્વિક અહેવાલ મુજબ, વિશ્વભરમાં દર વર્ષે કેન્સરના અંદાજે ૧.૯૯ કરોડથી વધુ નવા કેસો નોંધાય છે. તેની સામે ભારતમાં વાર્ષિક ૧૪.૧૩ લાખ નવા કેસ સામે આવે છે. નેશનલ કેન્સર રજિસ્ટ્રી પ્રોગ્રામના આંકડા અનુસાર, ગુજરાતમાં પણ કેન્સરના કેસોની સંખ્યા સતત વધીને ૭૭,૨૦૫ સુધી પહોંચી હતી.
સૌથી વધુ ચિંતાજનક બાબત એ છે કે, ગુજરાતમાં મહિલાઓમાં જોવા મળતા તમામ પ્રકારના કેન્સરમાં સ્તન કેન્સર (બ્રેસ્ટ કેન્સર) ૩૧.૨% સાથે પ્રથમ ક્રમે આવે છે.
ગુજરાતમાં સ્તન કેન્સરના આંકડા અને સ્થિતિ:
-
જોખમનું પ્રમાણ: અમદાવાદના ‘પોપ્યુલેશન બેઝ્ડ કેન્સર રજિસ્ટ્રી’ (PBCR) મુજબ, ૦ થી ૭૪ વયજૂથની દર ૧૨માંથી ૧ મહિલાને પોતાના જીવનકાળ દરમિયાન કેન્સર થવાનું જોખમ રહેલું છે.
-
તાજેતરના આંકડા: ‘ધી ગુજરાત કેન્સર એન્ડ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ’ (GCRI) ખાતે માત્ર વર્ષ ૨૦૨૫ દરમિયાન જ સ્તન કેન્સરના ૧,૫૪૧ નવા કેસો નોંધાયા હતા.
-
સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત વયજૂથ: ૪૧ થી ૫૦ વર્ષની વયની મહિલાઓમાં ૪૬૯ કેસ અને ૫૧ થી ૬૦ વર્ષની વયજૂથમાં ૪૩૬ કેસ સામે આવ્યા છે.
દેશભરના દર્દીઓનો ગુજરાતની આરોગ્ય સેવાઓ પર અતૂટ વિશ્વાસ
આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ જણાવ્યું હતું કે, વર્ષ ૧૯૭૨ માં સ્થાપિત થયેલી અમદાવાદની ‘ધી ગુજરાત કેન્સર એન્ડ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ’ (GCRI) પબ્લિક-પ્રાઇવેટ પાર્ટનરશિપ (PPP) મોડલ હેઠળ આજે દેશભરમાં ‘મોડેલ સ્ટેટ કેન્સર ઇન્સ્ટિટ્યૂટ’ તરીકે ઉભરી આવી છે.
વર્ષ ૨૦૨૫ દરમિયાન GCRI ખાતે નોંધાયેલા કુલ ૨૬,૮૧૨ કેન્સરના દર્દીઓમાંથી ૧૭,૬૬૫ દર્દીઓ ગુજરાતના હતા, જ્યારે ૯,૧૪૭ જેટલા દર્દીઓ મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ સહિત દેશના અન્ય રાજ્યોમાંથી સારવાર માટે આવ્યા હતા. આ આંકડા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ગુજરાતની કેન્સર સારવાર અને તબીબી સેવાઓ પર સમગ્ર દેશનો અતૂટ વિશ્વાસ છે.
વિશ્વસ્તરીય અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીથી ફ્રી સારવાર
કેન્સરના દર્દીઓને શ્રેષ્ઠ અને વિનામૂલ્યે સારવાર મળે તે માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા GCRI ખાતે કરોડો રૂપિયાના અત્યાધુનિક અને વિશ્વસ્તરીય સાધનો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે. આ તમામ સેવાઓનો લાભ PMJAY (આયુષ્માન ભારત) યોજના હેઠળ દર્દીઓને બિલકુલ મફત પૂરો પાડવામાં આવે છે.
GCRI ખાતે ઉપલબ્ધ મુખ્ય આધુનિક સુવિધાઓ:
| ટેકનોલોજી / મશીન | તેનો મુખ્ય ઉપયોગ અને લાભ |
| ડિજિટલ મેમોગ્રાફી | સ્તન કેન્સરના સચોટ સ્ક્રીનિંગ અને પ્રારંભિક નિદાન માટે. |
| સર્જિકલ રોબોટ અને સાયબર નાઈફ | અત્યંત ચોકસાઈપૂર્વકની સર્જરી અને વિના ઓપરેશને કેન્સરની સારવાર. |
| સ્કેલ્પ કૂલિંગ ડિવાઇસ | કીમોથેરાપી દરમિયાન દર્દીના વાળ ખરતા અટકાવવા માટે ખાસ ટેકનોલોજી. |
| નેક્સ્ટ જનરેશન સિક્વેન્સિંગ (NGS) | જનીન (Genetic) તપાસ કરીને દર્દી મુજબ વ્યક્તિગત સારવાર નક્કી કરવા. |
| અન્ય હાઇ-એન્ડ સુવિધાઓ | TrueBeam LINAC, Tomotherapy, 3T MRI, Cobas 4800 અને ૧૯ મોડ્યુલર OTs. |
જાગૃતિ જ જીવન બચાવશે
સ્તન કેન્સર એ એવો રોગ છે જેનાથી ગભરાવાની નહીં, પણ જાગૃત થવાની જરૂર છે. સમયસરની તપાસ, યોગ્ય જીવનશૈલી અને લક્ષણો દેખાતા જ તબીબી સલાહ લેવાથી કેન્સર જેવા ગંભીર રોગને પણ મ્હાત આપી શકાય છે. આ ‘વર્લ્ડ બ્રેસ્ટ કેન્સર રિસર્ચ ડે’ પર આપણે સૌ સંકલ્પ કરીએ કે ઘરમાં રહેલી દરેક મહિલાના સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખીશું અને સ્ક્રીનિંગ પ્રક્રિયામાં આગળ વધીશું.
