શું AI છીનવી રહ્યું છે નોકરીઓ? જાણો ૨૦૨૬માં કઈ ટેકનોલોજી કંપનીઓએ કરી સૌથી વધુ છટણી
વર્ષ ૨૦૨૬ ટેકનોલોજી ઉદ્યોગ માટે વધુ એક પડકારજનક વર્ષ સાબિત થઈ રહ્યું છે. દુનિયાભરની અગ્રણી ટેક કંપનીઓએ પોતાના બિઝનેસ રિસ્ટ્રક્ચરિંગ, ખર્ચ પર કાપ અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) જેવા નવીનતમ ક્ષેત્રોમાં રોકાણ તરફ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાના ભાગરૂપે હજારો કર્મચારીઓની છટણી કરી છે. ઓરેકલ, એમેઝોન, ડેલ અને મેટા જેવી અગ્રણી વૈશ્વિક કંપનીઓ આ વર્ષે સૌથી વધુ નોકરીઓમાં કાપ મુકનાર કંપનીઓની યાદીમાં મોખરે રહી છે.
ટેકનોલોજી ક્ષેત્રની છટણી પર નજર રાખતી જાણીતી વેબસાઈટ ‘Layoffs.fyi’ ના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૬માં અત્યાર સુધીમાં ૩૧૪ થી વધુ ટેક કંપનીઓમાંથી અંદાજે ૧,૩૧,૩૮૨ થી વધુ કર્મચારીઓને ગુમાવવાનો વારો આવ્યો છે. એક તરફ આ કંપનીઓ ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ, ડિજિટલ સેવાઓ અને AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં કરોડો ડોલરનું નવું રોકાણ કરી રહી છે, તો બીજી તરફ સામાન્ય કર્મચારીઓ પર આર્થિક દબાણ સતત વધી રહ્યું છે.
ઓરેકલ સૌથી આગળ: ૨૧,૦૦૦ કર્મચારીઓની છટણી
વર્ષ ૨૦૨૬ની છટણીની યાદીમાં જાણીતી સોફ્ટવેર કંપની ઓરેકલ (Oracle) સૌથી ટોચ પર છે. Layoffs.fyi ના અહેવાલ મુજબ, ઓરેકલે આ વર્ષે અંદાજે ૨૧,૦૦૦ કર્મચારીઓને નોકરીમાંથી દૂર કર્યા છે. કંપનીએ પોતાના વાર્ષિક નાણાકીય અહેવાલમાં સ્વીકાર્યું છે કે આ કાપ તેમના કુલ વર્કફોર્સના આશરે ૧૩ ટકા જેટલો છે.
મહત્વની બાબત એ છે કે ઓરેકલે સત્તાવાર રીતે સ્વીકાર્યું છે કે AI ટેકનોલોજીનો વધતો ઉપયોગ અને અમલીકરણ કર્મચારીઓની સંખ્યા ઘટી રહી હોવાનું એક મુખ્ય કારણ છે. કંપનીનું માનવું છે કે AI નો ઉપયોગ વધવાથી આંતરિક કામગીરી વધુ ઝડપી બની છે, જેનાથી ભવિષ્યમાં પણ કર્મચારી જરૂરિયાતો પર અસર પડી શકે છે.
એમેઝોન, ડેલ અને મેટા પણ પાછળ નથી
ઓરેકલ બાદ વિશ્વની જાણીતી ઈ-કોમર્સ અને ટેક જાયન્ટ એમેઝોન (Amazon) બીજા ક્રમે આવે છે. એમેઝોને સાત અલગ-અલગ તબક્કામાં થઈને કુલ ૧૭,૫૩૬ કર્મચારીઓને નોકરીમાંથી મુક્ત કર્યા છે. આ છટણીમાં કોર્પોરેટ ક્ષેત્રના ઉચ્ચ હોદ્દાઓ ધરાવતા કર્મચારીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.
હાર્ડવેર અને એન્ટરપ્રાઇઝ સોફ્ટવેર ક્ષેત્રે મોટું નામ ધરાવતી ડેલ (Dell) કંપનીએ પણ ૧૧,૦૦૦ કર્મચારીઓને છૂટા કર્યા છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે આર્થિક મંજૂરી અને ટેકનોલોજીકલ બદલાવની અસર માત્ર નવી અથવા નાની સ્ટાર્ટઅપ કંપનીઓ સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ વર્ષો જૂની અને સ્થાપિત કંપનીઓને પણ આકરા નિર્ણયો લેવા પડી રહ્યા છે.
આ ઉપરાંત, સોશિયલ મીડિયા જાયન્ટ મેટા (Meta) એ ચાર તબક્કામાં થઈને ૧૦,૪૦૦ કર્મચારીઓની કાપ મૂક્યો છે. મેટા એક તરફ AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં અબજો ડોલરનું રોકાણ વધારી રહી છે, તો બીજી તરફ બિનજરૂરી ખર્ચ ઘટાડવા પોતાના કર્મચારીઓની સંખ્યા મર્યાદિત કરી રહી છે.
માઇક્રોસોફ્ટ સહિત અન્ય કંપનીઓનું રિસ્ટ્રક્ચરિંગ
વિશ્વની સૌથી મોટી ટેક કંપનીઓ પૈકીની એક માઇક્રોસોફ્ટ (Microsoft) એ પણ ૨૦૨૬ દરમિયાન આશરે ૫,૩૦૦ નોકરીઓ ઘટાડી છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, કંપનીએ જુલાઈ મહિનામાં પોતાના એક્સબોક્સ (Xbox) ગેમિંગ ડિવિઝનમાં મોટો કાપ મૂક્યો હતો. ગેમિંગ ડિવિઝનના વડા આશા શર્માના જણાવ્યા મુજબ, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ સુધીમાં ગેમિંગ ક્ષેત્રમાંથી ૩,૨૦૦ જેટલા હોદ્દાઓ સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવામાં આવશે.
આ યાદીમાં માત્ર સોફ્ટવેર કે હાર્ડવેર કંપનીઓ જ નહીં, પરંતુ અન્ય વિવિધ ક્ષેત્રોની ટેક કંપનીઓ પણ સામેલ છે:
બ્લોક (Block) અને સિસ્કો (Cisco) બંનેએ ૪,૦૦૦-૪,૦૦૦ કર્મચારીઓને છૂટા કર્યા છે.
રાઈડ-હેલિંગ સર્વિસ ઉબર (Uber) એ ૩,૩૦૦ કર્મચારીઓની છટણી કરી છે.
ફાઇનાન્શિયલ સોફ્ટવેર બનાવતી ઇન્ટુઇટ (Intuit) એ ૩,૦૦૦ લોકોને નોકરીમાંથી મુક્ત કર્યા છે.
લોજિસ્ટિક્સ ટેકનોલોજી ક્ષેત્રની ઓસ્ટ્રેલિયન કંપની વાઈસટેક (WiseTech) એ ૨,૦૦૦ કર્મચારીઓ ઘટાડ્યા છે.
શું ખરેખર AI નોકરીઓ છીનવી રહ્યું છે?
આજના સમયમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે શું આટલા બધા કર્મચારીઓને નોકરીમાંથી દૂર કરવા પાછળ કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) જવાબદાર છે?
નિષ્ણાતોના મતે, AI એ એક માત્ર કારણ નથી, પરંતુ તે એક મુખ્ય પરિબળ ચોક્કસ બની ગયું છે. ‘WorkforceSignal’ નામના અન્ય એક લેઓફ ટ્રેકરના રિપોર્ટ મુજબ, ૨૦૨૬માં થયેલી કુલ છટણીમાંથી આશરે ૪૧% કર્મચારીઓ એવી કંપનીઓમાં કામ કરતા હતા જેમણે નોકરી કાપવા પાછળ AI ના ઉપયોગ અથવા AI વિકાસ પાછળ વધી રહેલા ખર્ચને સીધું કારણ ગણાવ્યું હતું.
જોકે, બધી જ કંપનીઓ માત્ર AI ના કારણે જ કર્મચારીઓ ઘટાડી રહી નથી. ઘણી કંપનીઓ વૈશ્વિક આર્થિક મંદી, બિઝનેસ મોડલમાં ફેરફાર, કામગીરીનું સરળીકરણ અને પોતાની ટીમોને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવાના ઉદ્દેશ્યથી પણ કર્મચારીઓની સંખ્યા ઘટાડી રહી છે.
