મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં ‘અપવિત્ર’ ગઠબંધનનો ભૂકંપ: અંબરનાથ અને અકોટમાં BJP, કોંગ્રેસ અને AIMIM સાથે, ફડણવીસે લગાવી બ્રેક
મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં છેલ્લા 48 કલાકમાં એવી કેટલીક ઘટનાઓ બની છે જેણે સમગ્ર દેશનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. રાજ્યની અંબરનાથ અને અકોટ નગરપાલિકાની ચૂંટણીઓ પછી પરસ્પર વિરોધી રાજકીય પક્ષો—ભાજપ (BJP), કોંગ્રેસ અને AIMIM—વચ્ચે થયેલા અણધાર્યા ગઠબંધને રાજકીય ગલિયારાઓમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. જોકે, આ ‘અપવિત્ર’ ગઠબંધનના સમાચાર ફેલાતાની સાથે જ તમામ પક્ષો ‘ડેમેજ કંટ્રોલ’ મોડમાં આવી ગયા છે અને ટોચના નેતૃત્વના હસ્તક્ષેપ બાદ આ સમજૂતીઓ તૂટવાના આરે પહોંચી ગઈ છે.
અંબરનાથમાં ‘અસ્વાભાવિક’ ગઠબંધન અને શિવસેનાની ઘેરાબંધી
થાણે જિલ્લાના અંબરનાથમાં ભાજપે એકનાથ શિંદેના નેતૃત્વવાળી શિવસેનાને સત્તાથી દૂર રાખવા માટે પોતાના પરંપરાગત હરીફ કોંગ્રેસ અને અજિત પવારની NCP સાથે હાથ મિલાવ્યા. અહીં શિવસેના 27 બેઠકો જીતીને સૌથી મોટો પક્ષ બની હતી, પરંતુ બહુમતી (30 બેઠકો) થી ત્રણ ડગલાં દૂર રહી ગઈ હતી. ભાજપ (14 બેઠકો), કોંગ્રેસ (12 બેઠકો) અને NCP (4 બેઠકો) એ મળીને ‘અંબરનાથ વિકાસ આઘાડી’ (AVA) બનાવી અને બહુમતીનો આંકડો પાર કરી લીધો. આ ગઠબંધનના સમર્થનથી ભાજપના તેજશ્રી કરંજુલે પાટીલ નગર પરિષદના અધ્યક્ષ તરીકે ચૂંટાયા.
આ ગઠબંધન પર પ્રતિક્રિયા આપતા શિંદે જૂથના ધારાસભ્ય બાલાજી કિનીકરે તેને “પીઠમાં છરો ભોંકવા” સમાન અને “અપવિત્ર ગઠબંધન” ગણાવ્યું. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો કે જે પક્ષ ‘કોંગ્રેસ મુક્ત ભારત’નો નારો આપે છે, તે પોતે કોંગ્રેસ સાથે સત્તા કેવી રીતે ભોગવી શકે?
અકોટમાં BJP અને AIMIMનો ચોંકાવનારો મેળાપ
વિદર્ભ ક્ષેત્રના અકોલા જિલ્લાની અકોટ નગર પરિષદમાં સ્થિતિ વધુ હેરાન કરનારી રહી. અહીં ભાજપે બહુમતી (18 બેઠકો) હાંસલ કરવા માટે અસદુદ્દીન ઓવૈસીની પાર્ટી AIMIM ના કોર્પોરેટરો સાથે મળીને ‘અકોટ વિકાસ મંચ’ બનાવ્યું. ભાજપ અહીં 11 બેઠકો સાથે સૌથી મોટો પક્ષ હતો, જ્યારે AIMIM પાસે 5 બેઠકો હતી. આ ગઠબંધન દ્વારા ભાજપના માયા ધુલે મેયર તરીકે ચૂંટાયા.
AIMIM ના પૂર્વ ધારાસભ્ય વારિસ પઠાણે વિચારધારાઓમાં તફાવતનો હવાલો આપીને આ ગઠબંધનને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યું, જોકે સ્થાનિક નેતાઓએ શહેરના સુચારુ કામકાજ માટે તેને “સ્થાનિક મોરચો” ગણાવ્યો હતો.
દેવેન્દ્ર ફડણવીસનું કડક વલણ અને શિસ્તભંગની કાર્યવાહી
આ ગઠબંધનોની જાણ થતાં જ મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી અને વરિષ્ઠ ભાજપ નેતા દેવેન્દ્ર ફડણવીસે સખત નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે “કોંગ્રેસ અને AIMIM સાથે કોઈપણ ગઠબંધન સ્વીકાર્ય નથી અને તેને તરત જ તોડવું પડશે”. ફડણવીસે તેને અનુશાસન વિરુદ્ધ ગણાવ્યું અને સ્થાનિક નેતાઓ સામે તપાસ અને કાર્યવાહીના નિર્દેશ આપ્યા.
આ નિર્દેશ બાદ ભાજપ પ્રદેશ પ્રમુખ રવિન્દ્ર ચવ્હાણે અકોટના ધારાસભ્ય પ્રકાશ ભરસખલેને કારણદર્શક નોટિસ ફટકારી છે, જેમના પર પાર્ટીની છબી ખરડવાનો આરોપ છે.
કોંગ્રેસમાં પણ મોટી કાર્યવાહી
કોંગ્રેસે પણ આ ‘અસ્વાભાવિક’ ગઠબંધન પર કડક વલણ અપનાવ્યું છે. મહારાષ્ટ્ર કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ હર્ષવર્ધન સપકાલે અંબરનાથ બ્લોક કોંગ્રેસ કમિટીને ભંગ કરી દીધી અને સ્થાનિક નેતા પ્રદીપ પાટીલને સસ્પેન્ડ કરી દીધા છે. સાથે જ ગઠબંધનમાં સામેલ તમામ 12 કોર્પોરેટરોને પણ પક્ષમાંથી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. દરમિયાન, એક નવા વળાંકમાં, અંબરનાથના આ સસ્પેન્ડ કરાયેલા 12 કોંગ્રેસી કોર્પોરેટરો ભાજપમાં જોડાઈ ગયા છે, જેને ભાજપે “વિકાસ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા” ગણાવી છે.
રાજકીય વિશ્લેષકોનો મત
સૂત્રો અને અહેવાલો અનુસાર, આ ગઠબંધન સ્થાનિક પરિબળો, સમાન હરીફાઈ અને સત્તાના લોભને કારણે અસ્તિત્વમાં આવ્યા હતા. જોકે, 15 જાન્યુઆરીએ યોજાનારી આગામી BMC અને અન્ય મહાનગરપાલિકાઓની ચૂંટણીઓને જોતા, પ્રદેશ નેતૃત્વ એવી કોઈપણ અસ્વસ્થ પરિસ્થિતિથી બચવા માંગે છે જે તેમના રાષ્ટ્રીય નેરેટિવને નુકસાન પહોંચાડે.
