‘ધુરંધર’ની સફળતા વચ્ચે તિગ્માંશુ ધૂલિયાનું નિવેદન ચર્ચામાં, ફેન્સે કહ્યું- ‘નારાજ ફૂવા’
બોલિવૂડમાં કોઈ ફિલ્મ સફળ થાય ત્યારે સામાન્ય રીતે તેની ચર્ચા તેની કમાણી, કલાકારોના અભિનય અને દર્શકોના પ્રતિસાદને લઈને થતી હોય છે. પરંતુ આ વખતે ‘ધુરંધર’ને લઈને વાત કંઈક અલગ જ દિશામાં આગળ વધી રહી છે. એક તરફ ફિલ્મની સફળતા અને બોક્સ ઓફિસ પરના આંકડા ચર્ચામાં છે, તો બીજી તરફ ફિલ્મની વાર્તા અને તેની રજૂઆતને લઈને ઈન્ડસ્ટ્રીમાંથી પણ અલગ-અલગ અભિપ્રાયો સામે આવી રહ્યા છે.
આ જ કડીમાં હવે જાણીતા ફિલ્મમેકર અને અભિનેતા તિગ્માંશુ ધૂલિયાનું એક નિવેદન સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે. એક કાર્યક્રમ દરમિયાન તેમણે બોલિવૂડમાં બની રહેલી ફિલ્મોની વાર્તાઓ અંગે વાત કરતાં ‘ધુરંધર’નો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે ફિલ્મની વાર્તાને ખાસ અસરકારક ન ગણાવતા એક મોટો સવાલ ઉઠાવ્યો હતો—શું બોલિવૂડમાં ખરેખર નવી અને મૂળ વાર્તાઓની અછત છે?
તિગ્માંશુ ધૂલિયાનો વીડિયો કેમ વાયરલ થઈ રહ્યો છે?
સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહેલા વીડિયોમાં તિગ્માંશુ ધૂલિયા કોઈ કાર્યક્રમ કે સેમિનારમાં પોતાના વિચારો રજૂ કરતા જોવા મળે છે. વાતચીત દરમિયાન તેઓ ભારતીય ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં વાર્તા કહેવાની બદલાતી રીત અંગે ચર્ચા કરે છે.
તેમના મતે આજના સમયમાં એવી ઘણી ફિલ્મો બની રહી છે, જેમાં નવીનતા કરતાં પહેલેથી અજમાવવામાં આવેલા ફોર્મ્યુલા પર વધુ ભાર મૂકવામાં આવે છે. આ વાત સમજાવતા તેમણે ‘ધુરંધર’ના પ્લોટનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો.
તેમણે ફિલ્મની વાર્તાને સરળ શબ્દોમાં સમજાવતાં કહ્યું કે એક અંડરકવર વ્યક્તિ પાકિસ્તાન જાય છે અને ત્યાં જઈને મોટા પાયે કાર્યવાહી કરે છે. તિગ્માંશુના મતે માત્ર આ પ્રકારના પ્લોટને કારણે કોઈ વાર્તા અસાધારણ બની જતી નથી. તેમની સમગ્ર વાતનો મુખ્ય મુદ્દો ફિલ્મ કરતાં પણ વિશાળ હતો—બોલિવૂડમાં નવી વાર્તાઓ અને નવા વિચાર માટે કેટલી જગ્યા બચી છે?
‘ધુરંધર’ પર સીધી ટીકા કે આખા બોલિવૂડ પર સવાલ?
તિગ્માંશુ ધૂલિયાના નિવેદનને જો માત્ર ‘ધુરંધર’ની ટીકા તરીકે જોવામાં આવે તો કદાચ તેમની વાતનો મોટો સંદર્ભ ચૂકી જવાય. તેઓ પોતાના નિવેદનમાં આખી ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીની સર્જનાત્મક સ્થિતિ પર સવાલ ઉઠાવતા જોવા મળે છે.
તેમણે ઈશારો કર્યો કે આજે મોટા બજેટની ફિલ્મો માટે નિર્માતાઓ ઘણી વખત એવા વિષયો પસંદ કરે છે, જે પહેલેથી જ દર્શકોમાં લોકપ્રિય હોય અથવા જેની સફળતાની શક્યતા વધારે હોય. પરિણામે નવા લેખકો અને અલગ પ્રકારની વાર્તાઓને તક મળવી મુશ્કેલ બની શકે છે.
આ દલીલ નવી નથી. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બોલિવૂડમાં રિમેક, સિક્વલ, ફ્રેન્ચાઇઝી અને વાસ્તવિક ઘટનાઓ પરથી બનેલી ફિલ્મોનું પ્રમાણ વધ્યું છે. બીજી તરફ, ઓરિજિનલ સ્ક્રિપ્ટ પર આધારિત ફિલ્મોને સફળ બનાવવા માટે વધુ મહેનત અને માર્કેટિંગની જરૂર પડે છે.
તિગ્માંશુની વાતનો એક અર્થ એવો પણ કાઢી શકાય કે જ્યારે ફિલ્મ નિર્માણમાં નફો સૌથી મોટું પરિબળ બની જાય છે ત્યારે સર્જનાત્મક જોખમ લેવાની હિંમત ઘટી શકે છે.
‘એક્સ્ટ્રીમ કેપિટલિઝમ’નો ઉલ્લેખ કેમ કર્યો?
તિગ્માંશુ ધૂલિયાએ પોતાની વાતને માત્ર સિનેમા સુધી સીમિત રાખી નહોતી. તેમણે ‘એક્સ્ટ્રીમ કેપિટલિઝમ’ એટલે કે અતિશય મૂડીવાદનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
તેમણે પોતાના શહેર અલ્હાબાદનું ઉદાહરણ આપ્યું. તેમના કહેવા પ્રમાણે એક સમય હતો જ્યારે અલ્હાબાદની પોતાની એક અલગ ઓળખ હતી. શહેરની પોતાની સંસ્કૃતિ, વાતાવરણ અને ખાસિયતો હતી. પરંતુ સમય જતાં જ્યારે દરેક જગ્યાએ એકસરખા મોલ, એકસરખી ગાડીઓ અને એકસરખી જીવનશૈલી દેખાવા લાગી ત્યારે શહેરની આગવી ઓળખ ધીમે ધીમે ઓછી થતી ગઈ.
ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રી સાથે તેઓ આ વાતને જોડતા જોવા મળ્યા. તેમનો સંકેત એવો હતો કે જ્યારે દરેક વસ્તુનું મૂલ્યાંકન મુખ્યત્વે બજાર અને કમાણીના આધારે થવા લાગે છે ત્યારે સર્જનાત્મકતા અને સ્થાનિક વિશિષ્ટતા પાછળ રહી શકે છે.
ફેન્સને કેમ ન ગમી તિગ્માંશુની વાત?
‘ધુરંધર’ને પસંદ કરનારા દર્શકોનો એક વર્ગ તિગ્માંશુ ધૂલિયાની આ ટિપ્પણીથી ખુશ નથી. સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક યુઝર્સે તેમના નિવેદનને લઈને મજાકિયા પ્રતિક્રિયાઓ આપી છે.
કેટલાક ફેન્સે તો તેમને ‘નારાજ ફૂવા’ કહીને ટ્રોલ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. સોશિયલ મીડિયાની દુનિયામાં કોઈ ફિલ્મ કે કલાકાર અંગે અભિપ્રાય વ્યક્ત થયા બાદ આવી પ્રતિક્રિયાઓ સામાન્ય બની ગઈ છે.
ફિલ્મ પસંદ કરનારા દર્શકોનું કહેવું છે કે કોઈ વ્યક્તિને ફિલ્મ ન ગમે તે તેની વ્યક્તિગત પસંદગી હોઈ શકે છે. પરંતુ ફિલ્મને પસંદ કરનારા લાખો દર્શકોની પસંદગીને માત્ર ફોર્મ્યુલા અથવા સામાન્ય વાર્તા કહીને નકારી શકાય નહીં.
અહીં એક રસપ્રદ મુદ્દો પણ સામે આવે છે. ફિલ્મની ગુણવત્તા અને ફિલ્મની લોકપ્રિયતા હંમેશા એક જ વસ્તુ હોતી નથી. કેટલીક ફિલ્મો સમીક્ષકોને ખૂબ ગમે છે પરંતુ દર્શકો સુધી પહોંચી શકતી નથી. બીજી તરફ કેટલીક ફિલ્મો પર નિષ્ણાતો સવાલ ઉઠાવે છતાં સામાન્ય દર્શકો તેને ખૂબ પસંદ કરે છે.
દર્શકો માટે ‘વાર્તા’નો અર્થ શું છે?
‘ધુરંધર’ અંગે ચાલી રહેલી ચર્ચા ફરી એકવાર એ સવાલ ઊભો કરે છે કે ફિલ્મ માટે સારી વાર્તા એટલે શું?
એક સીધી વાર્તા પણ જો યોગ્ય પાત્રો, સસ્પેન્સ, ભાવનાત્મક જોડાણ અને અસરકારક રજૂઆત સાથે બનાવવામાં આવે તો તે દર્શકોને પસંદ આવી શકે છે. બીજી તરફ ખૂબ જ અનોખો વિચાર પણ નબળી સ્ક્રિપ્ટ અને નિરસ રજૂઆતને કારણે નિષ્ફળ થઈ શકે છે.
એટલે કોઈ ફિલ્મની વાર્તા નવી છે કે જૂની તે એકમાત્ર માપદંડ બની શકે નહીં. વાર્તાને કેવી રીતે કહેવામાં આવી છે, પાત્રો કેટલા અસરકારક છે અને દર્શક ફિલ્મ સાથે કેટલો જોડાય છે—આ બધી બાબતો પણ મહત્વની છે.
‘ધુરંધર’ના ફેન્સ કદાચ આ જ કારણસર તિગ્માંશુની ટીકા સાથે સહમત નથી. તેમને ફિલ્મમાં જે અનુભવ મળ્યો છે, તે તેમના માટે માત્ર પ્લોટના એક વાક્યમાં સમાઈ જતો નથી.
સોશિયલ મીડિયા પર શરૂ થઈ નવી ચર્ચા
તિગ્માંશુ ધૂલિયાનો વીડિયો વાયરલ થયા બાદ સોશિયલ મીડિયા પર બે અલગ પ્રકારના અભિપ્રાયો જોવા મળી રહ્યા છે. એક તરફ એવા લોકો છે જે તેમની વાત સાથે સહમત છે અને માને છે કે બોલિવૂડને નવી વાર્તાઓની જરૂર છે. બીજી તરફ ફિલ્મના ફેન્સ છે, જેઓ માને છે કે દર્શકોને ગમતી ફિલ્મને માત્ર એટલા માટે નબળી ગણાવી શકાય નહીં કે તેની વાર્તાનો મૂળ વિચાર સરળ છે.
કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં રચનાત્મક ટીકા જરૂરી છે. જો કોઈ જાણીતા ફિલ્મમેકર કોઈ ફિલ્મની ખામી બતાવે તો તેને તરત જ વ્યક્તિગત હુમલા તરીકે જોવાને બદલે તેની વાત પર ચર્ચા થવી જોઈએ.
પરંતુ સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચા ઘણી વખત મુદ્દાથી દૂર થઈ જાય છે. ફિલ્મ અંગેનો મતભેદ થોડા જ સમયમાં કલાકારની વ્યક્તિગત ટ્રોલિંગમાં બદલાઈ જાય છે. ‘નારાજ ફૂવા’ જેવી ટિપ્પણીઓ પણ આ જ સોશિયલ મીડિયા સંસ્કૃતિનો ભાગ છે.
બોલિવૂડ સામે સૌથી મોટો પડકાર
આ આખી ચર્ચામાંથી જો કોઈ મોટો મુદ્દો બહાર આવે છે તો તે છે—બોલિવૂડમાં નવી વાર્તાઓ માટે જગ્યા.
આજના દર્શકો પાસે હવે માત્ર હિન્દી ફિલ્મોનો વિકલ્પ નથી. ઓટીટી પ્લેટફોર્મના કારણે તેમને દેશ-વિદેશની વિવિધ ભાષાઓની ફિલ્મો અને સિરીઝ સરળતાથી જોવા મળે છે. પરિણામે દર્શકોની અપેક્ષાઓ પણ વધી છે.
તેમને હવે માત્ર મોટા સ્ટાર, ભવ્ય સેટ અને એક્શન પૂરતું આકર્ષતું નથી. ઘણી વખત મજબૂત લેખન, વાસ્તવિક પાત્રો અને નવી વિચારસરણી તેમને વધુ પ્રભાવિત કરે છે.
આ સ્થિતિમાં બોલિવૂડ માટે પડકાર એ છે કે તે એક તરફ મોટા પાયે કમાણી કરી શકે તેવી ફિલ્મો બનાવે અને બીજી તરફ નવા લેખકો તથા નવી વાર્તાઓને પણ તક આપે.
‘ધુરંધર’ની સફળતા અને ટીકા—બંને સાથે ચાલી શકે?
એક ફિલ્મ સફળ થઈ રહી છે તેનો અર્થ એ નથી કે દરેક વ્યક્તિ તેને પસંદ કરશે. એ જ રીતે કોઈ જાણીતા ફિલ્મમેકરને ફિલ્મ પસંદ નથી આવી તેનો અર્થ એ પણ નથી કે ફિલ્મ દર્શકો માટે નિષ્ફળ છે.
સિનેમામાં સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે દર્શક અને ફિલ્મ વચ્ચે કેવો સંબંધ બને છે. જો કોઈ ફિલ્મ લોકોને થિયેટર સુધી ખેંચે છે, તેમને મનોરંજન આપે છે અને તેઓ તેના વિશે ચર્ચા કરે છે તો તે ફિલ્મે પોતાની અસર તો ચોક્કસ ઊભી કરી છે.
‘ધુરંધર’ સાથે પણ હાલ કંઈક આવું જ જોવા મળી રહ્યું છે. ફિલ્મની સફળતા સાથે તેની ટીકા પણ ચર્ચામાં છે. અને કદાચ આ જ બતાવે છે કે ફિલ્મે દર્શકો અને ઈન્ડસ્ટ્રી બંનેમાં એક ચર્ચા તો જરૂર જગાવી છે.
Tigmanshu Dhulia says “Islamophobia has spread across the whole society” and Bollywood is infected by it.
Then takes a dig at Dhurandhar for its success: “One spy goes to Pakistan and destroys everything… what even is this?”
So the blockbuster is problematic. Development is… pic.twitter.com/rNpTorrThz
— BALA (@erbmjha) September 8, 2026
અંતે સવાલ ફિલ્મ કરતાં મોટો છે
તિગ્માંશુ ધૂલિયાનું નિવેદન ‘ધુરંધર’ના ફેન્સને ગમે કે ન ગમે, પરંતુ તેમણે ઉઠાવેલો એક સવાલ વિચારવા જેવો છે—શું મોટા બજેટ અને મોટા સ્ટારની પાછળ નવી વાર્તાઓ ક્યાંક છુપાઈ તો નથી રહી?
બીજી તરફ ફિલ્મના ફેન્સનો સવાલ પણ એટલો જ યોગ્ય છે—જો કોઈ ફિલ્મ લોકોને ગમે છે, તેઓ તેને જોવા માટે પૈસા ખર્ચે છે અને તેની સાથે જોડાય છે, તો માત્ર નિષ્ણાતની ટીકા પરથી તેની લોકપ્રિયતા ઓછી કેવી રીતે થઈ શકે?
શાયદ સાચો જવાબ બંનેની વચ્ચે છે. બોલિવૂડને એક તરફ દર્શકોને ગમે તેવી મસાલેદાર અને ભવ્ય ફિલ્મોની જરૂર છે, તો બીજી તરફ એવી ફિલ્મોની પણ જરૂર છે જે નવી વાર્તાઓ કહેવાની હિંમત રાખે.
‘ધુરંધર’ને લઈને ચાલી રહેલી આ ચર્ચા માત્ર એક ફિલ્મ વિશેની ચર્ચા નથી. તે આજના ભારતીય સિનેમાની દિશા, સર્જનાત્મકતા અને બજાર વચ્ચેના સંબંધ વિશેનો મોટો સવાલ બની રહી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આવનારા સમયમાં બોલિવૂડ આ ચર્ચામાંથી શું શીખે છે—અને દર્શકો નવી વાર્તાઓને કેટલી ખુલ્લી બાહો સાથે સ્વીકારે છે.
