શું ૧.૮૦ લાખનો આંકડો ફરી પાર થશે? જાન્યુઆરીના ઓલ-ટાઇમ હાઈ તરફ વધતું સોનું
વર્ષ ૨૦૨૬ના મે મહિનાની આ સવાર સોનાના પ્રેમીઓ અને રોકાણકારો માટે કોઈ મોટા આંચકાથી ઓછી નથી. પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વધતા જતા યુદ્ધના વાદળો, ભારતીય રૂપિયાનું રેકોર્ડબ્રેક પતન અને આયાત ડ્યુટીમાં થયેલો તોતિંગ વધારો – આ ત્રણ પરિબળોએ મળીને સોનાના ભાવને એક એવી ઊંચાઈ પર પહોંચાડી દીધા છે જ્યાં સામાન્ય માણસ માટે ઘરેણાં ખરીદવા એ એક સપનું બની ગયું છે.
૧. આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવ અને સોનાની ‘સેફ હેવન’ છબી
જ્યારે પણ દુનિયામાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે, ત્યારે રોકાણકારો શેરબજાર કે કરન્સીને છોડીને સોના તરફ વળે છે. ઈરાન અને યુએસએ વચ્ચેની ખેંચતાણે વૈશ્વિક બજારમાં અસ્થિરતા પેદા કરી છે. આ ઉપરાંત, અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચે ચાલી રહેલી વાતચીત પર પણ બજારની નજર છે. આ ભૂ-રાજકીય (Geopolitical) ગરમાવાને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પોટ ગોલ્ડ $૪,૭૦૪.૩૦ પ્રતિ ઔંસ ના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે.
૨. પીએમ મોદીની અપીલ અને આયાત ડ્યુટીનો ડામ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરમાં દેશવાસીઓને સોનાની ખરીદી ટાળવા અને બિનજરૂરી ખર્ચ ઘટાડવાની અપીલ કરી હતી. આ અપીલ પાછળનું મુખ્ય કારણ ભારતનું ઘટતું વિદેશી હૂંડિયામણ (Foreign Exchange) છે. સોનાની આયાત માટે આપણે મોટા પાયે ડૉલર ખર્ચવા પડે છે. સરકારના આયાત ડ્યુટી વધારવાના નિર્ણયને કારણે પાછલા સત્રમાં સોનાના ભાવમાં એક જ દિવસમાં આશરે ₹૮,૭૪૪ નો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો.
૩. આજના તાજા ભાવ: તમારી જરૂરિયાત મુજબ જાણો
ઈન્ડિયન બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) અને MCX ના ડેટા મુજબ, ૨૪ કેરેટથી લઈને ૧૪ કેરેટ સુધીના ભાવમાં મોટો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે.
IBJA મુજબ આજનો ભાવ (૧૦ ગ્રામ દીઠ):
| શુદ્ધતા (કેરેટ) | સવારના અંદાજિત દર (₹) | શુદ્ધતા ટકાવારી |
| ૨૪ કેરેટ (૯૯૯) | ૧,૬૧,૧૫૯ | ૯૯.૯% |
| ૨૩ કેરેટ (૯૯૫) | ૧,૬૦,૫૧૪ | ૯૯.૫% |
| ૨૨ કેરેટ (૯૧૬) | ૧,૪૭,૬૨૨ | ૯૧.૬% |
| ૧૮ કેરેટ (૭૫૦) | ૧,૨૦,૮૬૯ | ૭૫.૦% |
| ૧૪ કેરેટ (૫૮૫) | ૯૪,૨૭૮ | ૫૮.૫% |
૪. મેટ્રો શહેરોમાં સોનાની સ્થિતિ
ભારતના વિવિધ શહેરોમાં ટેક્સ અને ઓક્ટ્રોયના કારણે ભાવમાં ફેરફાર જોવા મળે છે. દિલ્હીમાં સોનું અત્યારે સૌથી ઊંચા સ્તરે છે.
| શહેર | ૨૪ કેરેટ (૧૦ ગ્રામ) | ૨૨ કેરેટ (૧૦ ગ્રામ) | ૧૮ કેરેટ (૧૦ ગ્રામ) |
| અમદાવાદ/વડોદરા | ₹૧,૬૨,૩૮૦ | ₹૧,૪૮,૮૫૦ | ₹૧,૨૧,૮૦૦ |
| મુંબઈ/પુણે | ₹૧,૬૨,૩૩૦ | ₹૧,૪૮,૮૦૦ | ₹૧,૨૧,૭૫૦ |
| દિલ્હી | ₹૧,૬૨,૨૬૦ | ₹૧,૪૮,૯૫૦ | ₹૧,૨૧,૯૦૦ |
| ચેન્નાઈ | ₹૧,૬૪,૧૮૦ | ₹૧,૫૦,૫૦૦ | ₹૧,૨૫,૭૦૦ |
૫. રૂપિયાનું પતન અને ફુગાવાની ચિંતા
સોનાના ભાવ વધવા પાછળનું એક મોટું કારણ ભારતીય રૂપિયાની નબળાઈ છે. શુક્રવારે રૂપિયો ડૉલર સામે ૯૫.૭૩ ના ઐતિહાસિક નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. જ્યારે રૂપિયો નબળો પડે છે, ત્યારે સોનાની આયાત મોંઘી બને છે અને તેની સીધી અસર સ્થાનિક ભાવ પર પડે છે. એચડીએફસી સિક્યોરિટીઝના એનાલિસ્ટ સૌમિલ ગાંધીના મતે, આંતરરાષ્ટ્રીય સંકેતો સકારાત્મક હોવા છતાં, ઊંચા ભાવને કારણે ભૌતિક માંગ (Physical Demand) માં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. લોકો હવે સોનું ખરીદવાને બદલે જૂનું સોનું વેચીને નફો બુક કરી રહ્યા છે.
૬. શું છે એક્સપર્ટ્સની સલાહ?
બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે જ્યાં સુધી પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિ નહીં સ્થપાય ત્યાં સુધી સોનામાં મોટી વોલેટિલિટી (વધઘટ) ચાલુ રહેશે. ૨૯ જાન્યુઆરીએ સોનું ₹૧,૮૦,૭૭૯ પર પહોંચ્યું હતું, જે અત્યાર સુધીનું ઉચ્ચતમ સ્તર છે. જો વર્તમાન સ્થિતિ ચાલુ રહેશે, તો સોનું ફરી એકવાર તે સ્તરને સ્પર્શી શકે છે.
મહત્વની નોંધ: જો તમે લગ્ન માટે સોનું ખરીદવા માંગતા હોવ, તો નિષ્ણાતો હપ્તે-હપ્તે (Part buying) ખરીદી કરવાની અથવા ડિજિટલ ગોલ્ડ/ગોલ્ડ બોન્ડમાં રોકાણ કરવાની સલાહ આપી રહ્યા છે, જેથી કરીને જો ભાવમાં ઘટાડો થાય તો તમને મોટું નુકસાન ના જાય.
૭. ગ્રાહકોની મુંઝવણ
અમદાવાદના રતનપોળ અને દિલ્હીના ચાંદની ચોક જેવા બજારોમાં આજે ગ્રાહકોની ભીડ ઓછી જોવા મળી રહી છે. જ્વેલર્સનું કહેવું છે કે ૧૪ કેરેટ અને ૧૮ કેરેટના ઘરેણાંની પૂછપરછ વધી છે કારણ કે ૨૨ કેરેટ હવે મધ્યમ વર્ગની પહોંચની બહાર જઈ રહ્યું છે. ૧૪ કેરેટ સોનું (₹૯૪,૨૭૮) અત્યારે બજેટમાં ફિટ બેસતું હોવાથી તેની લોકપ્રિયતા વધી રહી છે.
૧૫ મે ૨૦૨૬નો આ દિવસ સોનાના ઈતિહાસમાં યાદ રાખવામાં આવશે. એક તરફ દેશભક્તિની અપીલ છે કે સોનું ન ખરીદો, અને બીજી તરફ અસ્થિરતા છે જે લોકોને સુરક્ષિત રોકાણ તરફ ધકેલી રહી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું સરકાર આયાત ડ્યુટીમાં કોઈ રાહ આપે છે કે પછી સોનું ખરેખર બે લાખના આંકડા તરફ પ્રયાણ કરશે.
સોનાના ભાવમાં આ ઉછાળો માત્ર આર્થિક નથી, પણ તે બદલાતા વિશ્વના સંકેતો છે. પીએમ મોદીની અપીલ અને રૂપિયાની નબળાઈ વચ્ચે ગ્રાહકોએ સમજદારીપૂર્વક નિર્ણયો લેવા પડશે. અત્યારે સોનું ખરીદવું એ હિંમતનું કામ છે, પણ લાંબા ગાળે તે હંમેશા સુરક્ષિત રહ્યું છે. જોકે, વર્તમાન ભાવો જોતા ‘થોભો અને રાહ જુઓ’ ની નીતિ વધુ યોગ્ય જણાય છે.

