અમેરિકાએ ભારતીય સોલર પેનલ્સ પર લાદી ૧૨૬% ડ્યુટી, જાણો ભારત પર તેની અસર.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર તેમના કડક વ્યાપારી વલણનો પરિચય આપ્યો છે. મંગળવારે રાત્રે કોંગ્રેસના સંયુક્ત સત્રમાં ‘સુવર્ણ યુગ’ની વાતો કર્યા બાદ, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ભારત પર મોટો આર્થિક પ્રહાર કર્યો છે. અમેરિકાએ ભારતમાંથી આયાત કરવામાં આવતી સોલર પેનલ્સ (સૌર પેનલ) પર ૧૨૬% સુધીનો પ્રારંભિક ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી છે. આ નિર્ણય ભારતના ઝડપથી વિકસતા સૌર ઉર્જા ઉદ્યોગ માટે એક મોટો પડકાર માનવામાં આવી રહ્યો છે.
શા માટે લેવાયો આ નિર્ણય?
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનું માનવું છે કે વિદેશી કંપનીઓ (ખાસ કરીને ભારત અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાની) અમેરિકામાં સસ્તી કિંમતે સોલર પેનલ્સ ડમ્પ કરી રહી છે, જેના કારણે અમેરિકાના સ્થાનિક ઉત્પાદકોને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. અમેરિકી વાણિજ્ય વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, આ ટેરિફ લાદવાનો હેતુ અમેરિકી બજારમાં સમાન તકો (Level Playing Field) પૂરી પાડવાનો છે. જોકે, નિષ્ણાતો તેને ટ્રમ્પની સંરક્ષણવાદી નીતિના ભાગ રૂપે જોઈ રહ્યા છે.
માત્ર ભારત જ નહીં, અન્ય દેશો પણ રડાર પર
ટ્રમ્પે માત્ર ભારત પર જ નહીં, પરંતુ અન્ય એશિયન દેશો પર પણ ટેરિફનો મારો ચલાવ્યો છે:
ભારત: ૧૨૬% પ્રારંભિક ટેરિફ.
ઇન્ડોનેશિયા: ૮૬% થી ૧૪૩% સુધીની ભારે જકાત.
લાઓસ: ૮૧% સુધીના ટેરિફનો પ્રસ્તાવ. આ દેશો ઉપરાંત વિયેતનામ અને મલેશિયા જેવા દેશો પર પણ ટૂંક સમયમાં આવી જ કડક કાર્યવાહીના સંકેતો મળ્યા છે.
ભારતીય સોલર ઉદ્યોગ પર અસર
ભારત હાલમાં વિશ્વના સૌથી મોટા સોલર પેનલ ઉત્પાદકોમાંનું એક બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. અમેરિકા ભારત માટે એક મોટું બજાર છે. ૧. નિકાસમાં ઘટાડો: ૧૨૬% ટેરિફ બાદ ભારતીય પેનલ્સ અમેરિકામાં મોંઘી થઈ જશે, જેનાથી નિકાસમાં મોટો ઘટાડો આવી શકે છે. ૨. કિંમતોમાં વધારો: અમેરિકામાં પણ સોલર પ્રોજેક્ટ્સનો ખર્ચ વધશે, કારણ કે તેમને હવે સસ્તી ભારતીય પેનલ્સ નહીં મળે. ૩. રાજદ્વારી તણાવ: પીએમ મોદી અને ટ્રમ્પ વચ્ચેના વ્યક્તિગત સંબંધો હોવા છતાં, આ પ્રકારના આર્થિક નિર્ણયો બંને દેશોના વ્યાપારી સંબંધોમાં તણાવ લાવી શકે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાને પણ અવગણ્યો?
રસપ્રદ વાત એ છે કે, યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ કેટલાક ટેરિફ વિવાદોમાં વહીવટીતંત્રની સત્તાઓને મર્યાદિત કરવાના સંકેત આપ્યા હતા, તેમ છતાં ટ્રમ્પે આ અત્યંત કડક નિર્ણય લીધો છે. આ દર્શાવે છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર અમેરિકી ઉદ્યોગોને બચાવવા માટે કાનૂની અને રાજદ્વારી અવરોધોની પરવા કર્યા વગર આગળ વધવા માંગે છે.
ભારત માટે હવે સમય આવી ગયો છે કે તે તેના સૌર ઉત્પાદનો માટે નવા બજારો શોધે અથવા અમેરિકા સાથે આ બાબતે સઘન વાટાઘાટો કરે. જો આ ટેરિફ લાંબા સમય સુધી અમલમાં રહેશે, તો ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ હેઠળ સૌર ક્ષેત્રે થયેલા રોકાણો પર તેની માઠી અસર પડી શકે છે.
