અમેરિકામાં ગ્રીન કાર્ડની રાહ જોતા લોકો માટે સૌથી મોટા સમાચાર: જજે કહ્યું- “રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કોઈ જાદુઈ લાકડી નથી!”
અમેરિકામાં ઇમિગ્રેશન અને ગ્રીન કાર્ડની રાહ જોઈ રહેલા હજારો વિદેશી નાગરિકો માટે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ઇમિગ્રેશન નીતિઓને કોર્ટમાં વધુ એક મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. ઓહાયો (Ohio) ની એક ફેડરલ કોર્ટે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના એ નિર્ણય પર રોક લગાવી દીધી છે, જેના હેઠળ કેટલાક ખાસ દેશોના નાગરિકોની ઇમિગ્રેશન અરજીઓ અને ગ્રીન કાર્ડ પ્રોસેસિંગને અનિશ્ચિત સમય માટે અટકાવી દેવામાં આવ્યા હતા. કોર્ટે હવે વહીવટીતંત્રને આ કેસ પર ફરીથી કામ શરૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
આ પ્રાથમિક મનાઈહુકમ (Preliminary Injunction) સીધો યુએસ સિટિઝનશિપ એન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસીસ (USCIS) અને ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી (DHS) ની એ નીતિઓને નિશાન બનાવે છે, જેનો ઉપયોગ ટ્રમ્પના પ્રવાસ પ્રતિબંધો (Travel Restrictions) હેઠળ આવતા દેશોના નાગરિકોની અરજીઓને રોકવા માટે કરવામાં આવી રહ્યો હતો.
કોર્ટનો આદેશ શું છે અને તેનાથી શું બદલાશે?
યુએસ ડિસ્ટ્રિક્ટ જજ અલ્જેનોન એલ. માર્બલી (Algenon L. Marbley) દ્વારા સોમવારે આ મહત્વનો આદેશ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. આ કેસ અમેરિકામાં કાયદેસર રીતે રહી રહેલા ૨૫ વિદેશી નાગરિકો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. આ અરજદારોની ગ્રીન કાર્ડ, વર્ક પરમિટ (Employment Authorisation) અને અન્ય ઇમિગ્રેશન લાભો સંબંધિત ફાઇલો USCIS ની નીતિઓને કારણે લાંબા સમયથી ‘ઓપન-એન્ડેડ એડમિનિસ્ટ્રેટિવ ફ્રીઝ’ એટલે કે અનિશ્ચિત મુદતના હોલ્ડ પર પડી હતી.
અહીં એ સમજવું ખૂબ જ જરૂરી છે કે જજ માર્બલીએ પોતાના આદેશમાં એવું ક્યાંય નથી કહ્યું કે આ તમામ ૨૫ અરજદારોને તાત્કાલિક ગ્રીન કાર્ડ કે વર્ક પરમિટ આપી દેવામાં આવે. કોર્ટે માત્ર એટલું જ કહ્યું છે કે, સરકારી એજન્સીઓ કોઈની અરજીને આ રીતે અધ્ધરતાલ લટકાવી ન શકે. તેમણે પ્રવર્તમાન ઇમિગ્રેશન કાયદા હેઠળ દરેક અરજીની વ્યક્તિગત તપાસ કરીને તેના પર અંતિમ નિર્ણય (મંજૂરી કે ના-મંજૂરી) લેવો પડશે.
‘અનિશ્ચિત સમયના વિલંબ’ સામે જજનો આકરો સવાલ
આ સમગ્ર વિવાદના કેન્દ્રમાં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની એ સત્તા હતી, જેના આધારે તેઓ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા (National Security) અને સઘન તપાસ (Enhanced Vetting) નું બહાનું ધરીને અરજીઓનું મૂલ્યાંકન કરવાનું જ બંધ કરી દેતા હતા.
જજ માર્બલીએ પોતાના ચુકાદામાં નોંધ્યું કે, આ નીતિઓ ચોક્કસ દેશોના નાગરિકોની પેન્ડિંગ અરજીઓ પર અનિશ્ચિત સમય માટે બ્રેક લગાવી દે છે. એટલું જ નહીં, આ પ્રક્રિયા દરમિયાન અરજદારની રાષ્ટ્રીયતા (Nationality) ને એક નકારાત્મક પરિબળ (Negative Factor) તરીકે જોવામાં આવતી હતી, જે તદ્દન ખોટું છે. જજે ખાસ એ વાત પર ભાર મૂક્યો કે, આ કેસ એવા લોકોનો નથી જેઓ બહારથી ગેરકાયદેસર રીતે અમેરિકામાં ઘૂસવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે, પરંતુ આ એવા લોકો છે જેઓ પહેલેથી જ કાયદેસર રીતે અમેરિકામાં હાજર છે.
આ ૨૫ અરજદારોની યાદીમાં બર્મા, કેનેડા, ઈરાન, નાઈજીરિયા, સીરિયા, તાંઝાનિયા અને વેનેઝુએલા જેવા દેશોના નાગરિકો સામેલ છે. જજે ભાવુક વલણ અપનાવતા નોંધ્યું કે, આ અરજદારોમાં કોઈ સામાન્ય ગુનેગારો નથી, પરંતુ સમાજ માટે ઉપયોગી એવા વ્યાવસાયિકો છે—જેમ કે હોસ્પિટલના ફાર્માસિસ્ટ, રજિસ્ટર્ડ નર્સ, ફેડરલ ફંડિંગ મેળવતા કેન્સર સંશોધક, નોકરીની ઓફર હાથમાં લઈને બેઠેલા સાયન્સ-એન્જિનિયરિંગના ગ્રેજ્યુએટ્સ, યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર અને અહીં રહીને પોતાના પરિવારનું ભરણપોષણ કરતા યુવા યુગલો છે.
‘રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કોઈ જાદુઈ લાકડી નથી’
અમેરિકી સરકારે કોર્ટમાં વારંવાર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને જાહેર સલામતીનો હવાલો આપીને પોતાની આ નીતિઓનો બચાવ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. પરંતુ જજ માર્બલીએ આ દલીલોને ફગાવી દેતા સ્પષ્ટ શબ્દોમાં લખ્યું:
“સરકાર જાહેર સલામતી કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના જે હિતોની વાત કરે છે, તે કાયદેસર રીતે અમેરિકામાં રહેતા અને તમામ નિયમોનું પાલન કરતા વિદેશી નાગરિકો પર કઈ રીતે લાગુ થઈ શકે તે સમજવું મુશ્કેલ છે.”
તેમણે કાનૂની પૂર્વધારણાઓનો ઉલ્લેખ કરતા ઉમેર્યું કે, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા એ કોઈ એવી ‘જાદુઈ લાકડી’ (Talisman) નથી કે જેને ફેરવીને સરકાર પોતાની વિરુદ્ધના કાયદેસરના દાવાઓ અને જવાબદારીઓથી પીછેહઠ કરી લે.
આનાથી પણ આગળ વધીને, જજ માર્બલીએ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ (JD Vance) ના જાહેર નિવેદનોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે લખ્યું કે બંને નેતાઓએ ૨૦૨૪ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી પહેલા અને પછી પણ ઇમિગ્રન્ટ્સ (સ્થળાંતર કરનારાઓ) પ્રત્યે જાહેરમાં અને વારંવાર સ્પષ્ટ દુશ્મનાવટ અથવા કડવાશ વ્યક્ત કરી છે, જે તેમની આ નીતિઓમાં પણ પ્રતિબિંબિત થાય છે.
સામાન્ય અરજદારો પર આની શું અસર થશે?
કોર્ટના આ આદેશ બાદ હાલ પૂરતું તો USCIS એ અટકેલી ફાઇલો પર કામ શરૂ કરવું જ પડશે. જો કોઈ અરજદાર કાયદાકીય જરૂરિયાતો પૂરી ન કરતો હોય, તો તેની અરજી નકારી શકાય છે, પરંતુ તેને વગર કોઈ નિર્ણયે લટકાવી શકાશે નહીં. કાનૂની દ્રષ્ટિએ આ એક બહુ મોટો તફાવત છે:
-
નિર્ણય મળવાનો અધિકાર: જો કોઈની અરજી નકારવામાં આવે, તો અરજદાર પાસે સત્તાવાર પત્ર હોય છે જેના આધારે તે ઉપલી કોર્ટમાં કે કાનૂની પ્રક્રિયા દ્વારા તેને પડકારી શકે છે.
-
હોલ્ડની સમસ્યા: જો ફાઇલ અનિશ્ચિત સમય માટે હોલ્ડ પર હોય, તો અરજદાર ન તો આગળ વધી શકે છે, ન તો ક્યાંય અપીલ કરી શકે છે. તે માત્ર અંધારામાં રાહ જોઈ શકે છે.
કોર્ટે વહીવટીતંત્રને આદેશ આપ્યો છે કે તેઓ અરજદારોના પેન્ડિંગ ફોર્મ I-485 (સ્થાયી રહેઠાણ અથવા ગ્રીન કાર્ડ માટે) અને ફોર્મ I-131 (ટ્રાવેલ ડોક્યુમેન્ટ્સ માટે) પર ઝડપથી કામ શરૂ કરે. સૌથી મોટી રાહત વર્ક પરમિટ (Form I-765) ના અરજદારો માટે છે, કારણ કે કોર્ટે સરકારને ૩૦ દિવસની અંદર આ અંગે નિર્ણય લેવા જણાવ્યું છે. જે લોકો કામ કરવાની મંજૂરી ન મળવાને કારણે આર્થિક સંકટમાં હતા, તેમના માટે આ ૩૦ દિવસની સમયમર્યાદા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
