શું મોદી અને ટ્રમ્પની જુગલબંધી મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધવિરામ લાવશે?
મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવના ૨૫મા દિવસે વૈશ્વિક રાજદ્વારી ક્ષેત્રે મોટા સમાચાર આવ્યા છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે ફોન પર વાત કરી મધ્ય પૂર્વની ગંભીર પરિસ્થિતિ પર ચર્ચા કરી છે. ૨૮ ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ શરૂ થયેલા આ યુદ્ધ બાદ બંને નેતાઓ વચ્ચેની આ પ્રથમ સીધી મંત્રણા છે, જે સાબિત કરે છે કે આ સંકટને ઉકેલવા માટે ભારતની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વની બની રહી છે.
પીએમ મોદીનો શાંતિ સંદેશ અને ટ્વિટર (X) પોસ્ટ
પીએમ મોદીએ આ વાતચીત અંગે સોશિયલ મીડિયા પર માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, તેમને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પનો ફોન આવ્યો હતો અને પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ પર ઉપયોગી વિચારોનું આદાન-પ્રદાન થયું હતું. મોદીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે, “ભારત શક્ય તેટલી વહેલી તકે તણાવ ઓછો કરવા અને શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવાનું સમર્થન કરે છે. સમગ્ર વિશ્વ માટે એક ખુલ્લું, સુરક્ષિત અને સુલભ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અનિવાર્ય છે.”
Received a call from President Trump and had a useful exchange of views on the situation in West Asia. India supports de-escalation and restoration of peace at the earliest. Ensuring that the Strait of Hormuz remains open, secure and accessible is essential for the whole world.…
— Narendra Modi (@narendramodi) March 24, 2026
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: વિશ્વની ઉર્જા નસ
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ પર્સિયન ગલ્ફ અને ઓમાનના અખાત વચ્ચે સ્થિત એક સાંકડો દરિયાઈ માર્ગ છે, જ્યાંથી વિશ્વનો અંદાજે ૨૦% કાચું તેલ પસાર થાય છે. જો ઈરાન આ માર્ગ બંધ કરે, તો ભારતમાં તેલ અને ગેસના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે. યુએસ એમ્બેસેડર સર્જિયો ગોરે પુષ્ટિ કરી છે કે ટ્રમ્પ અને મોદીએ આ માર્ગને કોઈપણ સંજોગોમાં ખુલ્લો રાખવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. આ વાતચીત બાદ જ ટ્રમ્પે ઈરાની ઉર્જા મથકો પરના હુમલાને ૫ દિવસ માટે મુલતવી રાખ્યા છે.
President Donald Trump just spoke with Prime Minister Modi. They discussed the ongoing situation in the Middle East, including the importance of keeping the Strait of Hormuz open.
— Ambassador Sergio Gor (@USAmbIndia) March 24, 2026
વિદેશ મંત્રી જયશંકરની ‘મેરેથોન’ ડિપ્લોમેસી
વડાપ્રધાનની વાતચીત પહેલા વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે પણ મોરચો સંભાળ્યો હતો. તેમણે યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો સાથે વાત કરીને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર યુદ્ધની અસર અંગે ચર્ચા કરી હતી. ભારત માટે સૌથી મોટી ચિંતા ઉર્જા સુરક્ષા અને ખાડી દેશોમાં વસતા ભારતીયોની સુરક્ષા છે. જયશંકરે જીસીસી (GCC) દેશો જેવા કે સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને ઓમાનના રાજદૂતો સાથે મુલાકાત કરી ભારતની ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે.
તેલ અને ગેસના ભાવમાં ઉછાળો
પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધ્યા છે. ભારતે શ્રીલંકા, જર્મની અને અન્ય ભાગીદારો સાથે મળીને આ કટોકટીના પરિણામો ઘટાડવા માટે સહયોગ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો મોદી અને ટ્રમ્પની આ મંત્રણા સફળ રહે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સુરક્ષિત રહે, તો તેલના વધતા ભાવને નિયંત્રિત કરી શકાશે.
૨૪ માર્ચ, ૨૦૨૬ ની આ વાતચીત માત્ર બે દેશો વચ્ચેનો સંવાદ નથી, પણ વિશ્વશાંતિ માટેની એક આશા છે. પીએમ મોદીએ ફરી એકવાર ‘સંવાદ અને મુત્સદ્દીગીરી’ ને જ યુદ્ધનો એકમાત્ર ઉકેલ ગણાવ્યો છે. ટ્રમ્પનું ભારતને મહત્વ આપવું એ સાબિત કરે છે કે મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ સ્થાપવા માટે ભારત એક અનિવાર્ય ‘બ્રિજ’ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.