રોકાણકારો માટે એલર્ટ: દિગ્ગજ સ્વિસ બેંકે સોનાનો ટાર્ગેટ ઘટાડ્યો, જાણી લો હવે કઈ તરફ જશે ભાવ?
પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઇસ્ટ) માં ચાલી રહેલો ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અત્યારે વૈશ્વિક અર્થતંત્રને હચમચાવી રહ્યો છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય કટોકટીની સીધી અસર કિંમતી ધાતુઓ પર પણ જોવા મળી રહી છે, જેના કારણે સોના અને ચાંદીના ભાવો પર હાલ ભારે દબાણ છે. આ બદલાતા સમીકરણો વચ્ચે દુનિયાની દિગ્ગજ સ્વિસ બેંક અને અગ્રણી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કંપની યુબીએસ (UBS) એ સોનાના ભવિષ્યના ભાવોને લઈને એક મોટો અહેવાલ જાહેર કર્યો છે.
યુબીએસ (UBS) એ વર્ષ ૨૦૨૬ માટે સોનાનો તેનો અગાઉનો ટાર્ગેટ ઘટાડીને $૫,૬૦૦ ડોલર પ્રતિ ઔન્સ નક્કી કર્યો છે. જો આપણે આજના વૈશ્વિક બજારની વાત કરીએ તો, હાલ આંતરરાષ્ટ્રીય કોમોડિટી માર્કેટ ‘કોમેક્સ’ (COMEX) પર સોનું આશરે $૪,૫૦૦ ડોલર પ્રતિ ઔન્સ ના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. યુબીએસ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેંકના જાણીતા ગ્લોબલ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ જોની ટેવેસનું આ અંગે કહેવું છે કે, ટૂંકા ગાળા (Short Term) માં સોનામાં અગાઉ જેવી એકતરફી અને આંખે વળગે તેવી તેજી આવવી હવે આસાન નહીં હોય. જો કે, તેમણે લાંબા ગાળા (Long Term) માટે સોનાના ભાવમાં મજબૂત વૃદ્ધિ થવાની સંભાવના અકબંધ રાખી છે.
સોના કરતાં ચાંદી આપશે બમ્પર રિટર્ન: UBS ની ભવિષ્યવાણી
આ રિપોર્ટની સૌથી ચોંકાવનારી અને રોકાણકારો માટે મહત્વની બાબત એ છે કે, યુબીએસના મતે આગામી સમયમાં સોનાની તુલનાએ ચાંદી (Silver) નું પ્રદર્શન ઘણું વધારે ચડિયાતું અને નફાકારક રહી શકે છે. આ દાવા પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ચાંદીની માંગ હવે માત્ર પરંપરાગત ઘરેણાં, સિક્કા કે વાસણો બનાવવા પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી.
આજના આધુનિક યુગમાં ગ્રીન એનર્જી, સોલાર પેનલ્સ, ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સ (EV) અને પ્રીમિયમ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા હાઇ-ટેક ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રો (Industrial Sectors) માં ચાંદીનો વપરાશ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. ઔદ્યોગિક માર્કેટમાંથી આવી રહેલી આ જોરદાર ડિમાન્ડને કારણે ચાંદી આગામી સમયમાં સોનાને પાછળ છોડીને રોકાણકારોને મોટો નફો કરાવી શકે છે.
સોનાના બજાર પર UBS નો વિગતવાર અભિપ્રાય
પાછલા લગભગ ત્રણ વર્ષો પર નજર કરીએ તો વૈશ્વિક સ્તરે સોનાના ભાવોમાં અભૂતપૂર્વ અને ઐતિહાસિક તેજી જોવા મળી છે. આ તેજીના પ્રવાહમાં આ વર્ષની શરૂઆતમાં જ એટલે કે ૨૯ જાન્યુઆરીના રોજ સોના અને ચાંદી બંનેએ આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં પોતાનો નવો ઓલ-ટાઇમ હાઇ (All-Time High) રેકોર્ડ બનાવ્યો હતો. આ ઐતિહાસિક સપાટીને સ્પર્શ્યા બાદથી જ સમગ્ર કોમોડિટી બજાર પર એક પ્રકારનું પ્રોફિટ બુકિંગ અને નકારાત્મક દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.
યુબીએસના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે, સોનામાં આવેલી અગાઉની તેજીનો મોટો ફાયદો સ્માર્ટ રોકાણકારો પહેલેથી જ ઉઠાવી ચૂક્યા છે. પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે સોનાનો સોનેરી સમય કે ‘બુલ રન’ (Bull Run) પૂરો થઈ ગયો છે. બજારમાં હજુ પણ તેજીનો દમ બાકી છે, પરંતુ ટૂંકા ગાળામાં રોકાણકારોએ થોડી સાવધાની રાખવી પડશે. નજીકના ભવિષ્યમાં સોનાના ભાવમાં થોડો ઘટાડો કે કરેક્શન જોવા મળી શકે છે, જે લાંબા ગાળાના ખરીદદારો માટે સોનાની ખરીદી કરવાની ઉત્તમ તક પૂરી પાડશે. મધ્યમથી લાંબા ગાળામાં કિંમતો ફરીથી નવી ઊંચાઈ તરફ આગળ વધશે.
સોનાના ભાવો આસમાને પહોંચવા પાછળના અસલી કારણો
વર્ષ ૨૦૨૨ માં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ વૈશ્વિક આર્થિક સમીકરણો સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયા છે. માત્ર સામાન્ય રોકાણકારો કે મોટા ફંડ હાઉસેસ જ નહીં, પરંતુ દુનિયાભરની સેન્ટ્રલ બેંકો (કેન્દ્રીય બેંકો) એ પણ સોનાની ખરીદીમાં રેકોર્ડબ્રેક વધારો કર્યો છે. સોનું હવે કોઈપણ દેશના સુરક્ષિત પોર્ટફોલિયોનો અનિવાર્ય હિસ્સો બની ગયું છે.
દુનિયાની મધ્યસ્થ બેંકો આટલું બધું સોનું શા માટે ખરીદી રહી છે? તેનું સૌથી મોટું કારણ અમેરિકા દ્વારા રશિયા પર લાદવામાં આવેલા કડક આર્થિક પ્રતિબંધો છે. આ પ્રતિબંધો બાદ દુનિયાના ઘણા દેશો હવે વૈશ્વિક વેપારમાં અમેરિકન ડોલર (USD) પરની પોતાની નિર્ભરતા ઓછી કરવા માંગે છે. ડોલરના વિકલ્પ તરીકે સોનું સૌથી સલામત અને સાર્વત્રિક સ્વીકૃત એસેટ હોવાથી તેની ખરીદી વૈશ્વિક સ્તરે વધી છે.
ટૂંકા ગાળાનું દબાણ અને ક્રૂડ ઓઇલની રમત
જો આપણે વર્તમાન સમયની એટલે કે ટૂંકા ગાળાની સ્થિતિનું વિશ્લેષણ કરીએ, તો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા સૈન્ય અને રાજદ્વારી તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (Crude Oil) ના ભાવો સતત વધી રહ્યા છે. આ સાથે જ વૈશ્વિક બજારમાં ડોલર ઇન્ડેક્સ મજબૂત થઈ રહ્યો છે. જ્યારે પણ ડોલર મજબૂત થાય છે, ત્યારે કોમોડિટી માર્કેટ એટલે કે સોના-ચાંદી પર વૈશ્વિક દબાણ વધે છે અને કિંમતો થોડી નીચે આવે છે.
જો કે, યુબીએસના મતે આ દબાણ લાંબુ નહીં ચાલે અને તે સંપૂર્ણપણે અસ્થાયી છે. જો આગામી સમયમાં મિડલ ઇસ્ટ (પશ્ચિમ એશિયા) નો આ તણાવ શાંતિપૂર્ણ રીતે વહેલી તકે સમાપ્ત થઈ જશે, તો કાચા તેલના ભાવો ફરીથી પોતાના સામાન્ય સ્તરે આવી જશે, જેનાથી સોના અને ચાંદીના બજારને આગળ વધવા માટે નવો ઓક્સિજન મળશે. રોકાણકારોએ આ અસ્થાયી ઘટાડાથી ગભરાવાના બદલે તેને લાંબા ગાળાના રોકાણની સોનેરી તક તરીકે જોવી જોઈએ.
