UGC NET 2026 વિવાદ: શિક્ષણ વ્યવસ્થાની વિશ્વસનીયતા પર ઉઠ્યા ગંભીર સવાલો
નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) દ્વારા તાજેતરમાં યોજાયેલી UGC NET 2026 પરીક્ષા હાલમાં મોટા વિવાદમાં ઘેરાઈ ગઈ છે. લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્યનો આધાર ધરાવતી આ પરીક્ષામાં કથિત ગેરરીતિઓ, પ્રશ્નોની નકલ (Copy-Paste) અને અભ્યાસક્રમ બહારના પ્રશ્નોને લઈને દેશભરના ઉમેદવારોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. જૂન મહિનામાં ૨૨ થી ૩૦ જૂન દરમિયાન બે શિફ્ટમાં લેવાયેલી આ પરીક્ષા હવે એક તપાસનો વિષય બની ગઈ છે.
અંગ્રેજી પેપરમાં ‘કોપી-પેસ્ટ’નો ખેલ
વિવાદનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર અંગ્રેજી વિષયનું પેપર છે. ઉમેદવારો અને વિષય નિષ્ણાતોના મતે, ૨૦૨૬ના અંગ્રેજીના પેપરમાં પૂછાયેલા ૧૫૦ પ્રશ્નોમાંથી અંદાજે ૬૭ પ્રશ્નો સીધા ૨૦૨૪ની UGC NET પરીક્ષાના પેપરમાંથી કોપી કરવામાં આવ્યા હતા. કોઈપણ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની વિશ્વસનીયતા ત્યારે જળવાય છે જ્યારે પ્રશ્નો નવા અને તર્કસંગત હોય. જો અગાઉની પરીક્ષાના પ્રશ્નો જ ફરીથી પૂછવામાં આવે, તો તે પરીક્ષાની પારદર્શિતા અને NTAની કાર્યક્ષમતા પર પ્રશ્નચિહ્ન ઉભું કરે છે. શું પરીક્ષા બનાવનાર સમિતિ પાસે નવા પ્રશ્નો તૈયાર કરવાનો સમય કે ક્ષમતા નહોતી? આ એક ગંભીર સવાલ છે.
સમાજશાસ્ત્રનું પેપર: માત્ર ભૂલોનું સરવૈયું?
અંગ્રેજી ઉપરાંત સમાજશાસ્ત્ર (Sociology) ના પેપરમાં પણ અનેક ગંભીર ખામીઓ જોવા મળી છે. ઉમેદવારોનો આરોપ છે કે આ પેપર સંપૂર્ણપણે અવ્યવસ્થિત હતું. સૌથી વધુ આઘાતજનક બાબત એ છે કે પેપરમાં અગ્રણી સમાજશાસ્ત્રીઓના નામની જોડણીમાં ભૂલો હતી.
Ritzer ને Putzer લખવું,
Parsons ને Parsow તરીકે દર્શાવવું,
Ghurye ની જગ્યાએ Ghunye લખવું,
A. R. Desai ને A. K. Desai બનાવવું અને
Nussbaum ને Nusbaut લખવું.
આ ભૂલો માત્ર ટાઈપિંગની ક્ષતિ નથી, પરંતુ તે પેપર તૈયાર કરતી વખતે રાખવામાં આવેલી બેદરકારીનો પુરાવો છે. એક રાષ્ટ્રીય સ્તરની પરીક્ષામાં જે સંસ્થાઓ આવા નામોની જોડણી ખોટી લખે છે, તેમના પર વિદ્યાર્થીઓ કેવી રીતે વિશ્વાસ મૂકી શકે? ઉમેદવારોનો એવો પણ દાવો છે કે ઘણા પ્રશ્નો તો આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા હોય તેવા લાગે છે, જેનો અભ્યાસક્રમ સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી.
ભાષાંતરની સમસ્યા અને હિન્દી માધ્યમના વિદ્યાર્થીઓનો સંઘર્ષ
ભારતમાં લાખો વિદ્યાર્થીઓ હિન્દી માધ્યમમાં તૈયારી કરે છે. UGC NET ના પેપરમાં અંગ્રેજીમાંથી હિન્દીમાં કરવામાં આવેલા અનુવાદમાં પણ અનેક ભૂલો જોવા મળી છે. પ્રશ્નોનો અનુવાદ એટલો અસ્પષ્ટ અને ખોટો હતો કે વિદ્યાર્થીઓ માટે મૂળ પ્રશ્ન સમજવો પણ મુશ્કેલ બની ગયો હતો. ભાષાકીય ભૂલોને કારણે ઘણીવાર પ્રશ્નનો અર્થ જ બદલાઈ જાય છે, જેનાથી ઉમેદવારોને પરીક્ષામાં ભારે નુકસાન વેઠવું પડે છે. આ બાબત દર્શાવે છે કે પેપરની ચકાસણી (Quality Check) કરવામાં આવી જ નથી.
NTA સામે શિક્ષણ જગતનો આક્રોશ
NTA જેવી સંસ્થાઓ પર દેશના વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય નિર્ભર છે. જ્યારે આવી સંસ્થાઓમાં બેદરકારી જોવા મળે છે, ત્યારે શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં રહેલી ખામીઓ સામે આવે છે. ઉમેદવારો હવે આ પરીક્ષા રદ કરીને ફરીથી લેવાની માંગ કરી રહ્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પર વિદ્યાર્થીઓ ‘Justice for NET Aspirants’ જેવા હેશટેગ સાથે પોતાની વાત સરકાર સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે. પ્રોફેસર બનવા માટેની આ પાત્રતા પરીક્ષામાં જો આ પ્રકારની અંધાધૂંધી હોય, તો દેશના આવનારા શિક્ષણવિદો કેવી રીતે તૈયાર થશે?
ઉકેલ શું હોઈ શકે?
આ વિવાદને રોકવા માટે NTA દ્વારા નીચેના પગલાં લેવા જોઈએ:
૧. સ્વતંત્ર તપાસ: આખા મામલાની એક ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ સમિતિ દ્વારા તપાસ થવી જોઈએ.
૨. પારદર્શિતા: પેપર સેટિંગની પ્રક્રિયામાં સામેલ અધિકારીઓની જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ.
૩. પુનઃપરીક્ષા: જો ખરેખર મોટા પાયે ગેરરીતિ સાબિત થાય, તો અંગ્રેજી અને સમાજશાસ્ત્ર જેવા વિષયોની પરીક્ષા ફરીથી યોજવી જોઈએ જેથી યોગ્ય ઉમેદવારોને અન્યાય ન થાય.
૪. નિષ્ણાતોની નિમણૂક: પેપર સેટિંગમાં શિક્ષણવિદો અને વિષય નિષ્ણાતોનો સીધો સમાવેશ થવો જોઈએ, માત્ર ટેકનિકલ સ્ટાફ પર આધારિત ન રહેવું જોઈએ.
