UNHRC સત્રમાં પાકિસ્તાન પર આકરા પ્રહારો: બલૂચિસ્તાનમાં માનવાધિકાર ઉલ્લંઘન મુદ્દે વૈશ્વિક મંચ પર ઘેરાયું
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માનવાધિકાર પરિષદ (UNHRC) ના 61માં સત્રમાં પાકિસ્તાન ફરી એકવાર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે શરમજનક સ્થિતિમાં મુકાયું છે. જાપાની માનવાધિકાર કાર્યકર્તા શુન ફુજિકીએ પોતાના નિવેદનમાં બલૂચિસ્તાનમાં થઈ રહેલા કથિત માનવાધિકાર ઉલ્લંઘન અને નિર્દોષ લોકો પર થતા અત્યાચાર મુદ્દે પાકિસ્તાન સરકારની આકરી ટીકા કરી છે.
ફુજિકીએ કાઉન્સિલને સંબોધતા અત્યંત ગંભીર સ્થિતિનું વર્ણન કર્યું હતું. તેમણે પ્રતિનિધિઓને વિનંતી કરી કે તેઓ એવી બલૂચ માતાઓની કલ્પના કરે જેઓ પોતાના ગુમ થયેલા સ્વજનોની શોધમાં ભટકી રહી છે. તેમણે દાવો કર્યો કે વર્ષ 2025 માં જ બલૂચિસ્તાનમાં 1,200 થી વધુ લોકોના ‘બળજબરીપૂર્વક ગુમ’ (Enforced Disappearances) થવાના કિસ્સા નોંધાયા છે, જેમાં મહિલાઓ અને ઓછામાં ઓછા 75 વિદ્યાર્થીઓનો સમાવેશ થાય છે.
કુદરતી સંસાધનોનું શોષણ અને ગરીબી
જાપાની કાર્યકર્તાએ પાકિસ્તાની સત્તાવાળાઓ પર આરોપ લગાવ્યો કે તેઓ બલૂચિસ્તાનના કુદરતી સંસાધનોનું બેફામ શોષણ કરી રહ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ પ્રાંતમાં તાંબુ અને સોનાનો વિશાળ ભંડાર હોવા છતાં, સ્થાનિક સમુદાયો અત્યંત ગરીબીમાં જીવી રહ્યા છે. જ્યારે બીજી તરફ, બહારના તત્વો અને વિદેશી શક્તિઓ આ સંસાધનોનો ગેરવાજબી લાભ ઉઠાવી રહી છે.
તેમણે સ્વદેશી સમુદાયોના વિસ્થાપન અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. ફુજિકીના મતે, સ્થાનિકોની સંમતિ વિના તેમને તેમના મૂળ સ્થાનેથી હટાવવા એ ‘UNDRIP’ અને ‘ICCPR’ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર કાયદાઓનું સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘન છે.
કાર્યકર્તાઓનું દમન અને જેલવાસ
અહેવાલ મુજબ, શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન કરનાર પ્રખ્યાત કાર્યકર્તા ડૉ. માહરંગ બલૂચની એક વર્ષથી વધુ સમયથી કરવામાં આવેલી અટકાયતને રાજ્યના દમનનું મુખ્ય ઉદાહરણ ગણાવ્યું હતું. ફુજિકીએ આ પરિસ્થિતિને “ગૌરવ અને ન્યાયનું સંકટ” ગણાવતા આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની નિષ્ક્રિયતા પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો વિશ્વ મૌન રહેશે, તો એક આખો સમુદાય અન્યાયના અંધકારમાં ખોવાઈ જશે.
UNHRC પાસે કડક પગલાંની માંગ
જાપાની કાર્યકર્તાએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માનવાધિકાર પરિષદને કેટલાક નક્કર પગલાં લેવા વિનંતી કરી છે, જેમાં નીચેના મુદ્દાઓ મુખ્ય છે:
- સ્વતંત્ર તપાસ: રેકો ડિક (Reko Diq) જેવા મુખ્ય વિસ્તારોમાં સ્વતંત્ર ફેક્ટ-ફાઈન્ડિંગ મિશન મોકલવામાં આવે.
- આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ: પાકિસ્તાન પર દબાણ લાવવામાં આવે કે તે બળજબરીપૂર્વક ગુમ કરવા અને સ્વદેશી અધિકારો સંબંધિત આંતરરાષ્ટ્રીય સંધિઓ પર હસ્તાક્ષર કરે.
- શરતી ભંડોળ: આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સહાયને સ્થાનિક સમુદાયની સંમતિ, રોજગારની ગેરંટી અને ગરીબીમાં ઘટાડા સાથે જોડવામાં આવે.
સંબોધનના અંતે તેમણે “Justice delayed is justice denied” (વિલંબિત ન્યાય એ ન્યાયનો ઇનકાર છે) કહીને બલૂચિસ્તાનમાં કથળતી જતી માનવીય સ્થિતિમાં વૈશ્વિક હસ્તક્ષેપની માંગ કરી હતી.
