શું હવે મફતમાં UPI નહીં કરી શકાય? દર ₹1000 ના વ્યવહાર પર ચાર્જ લાગશે? જાણો શું કહે છે નવી ગાઇડલાઇન

શું દરેક 1000 રૂપિયાના ટ્રાન્સફર પર ચાર્જ લાગશે? RBI અને NPCI એ સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી, જાણો શું છે નવા નિયમો

ડિજિટલ ઇન્ડિયાના આ યુગમાં UPI (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ) આપણી દૈનિક જીવનશૈલીનો અનિવાર્ય ભાગ બની ગયો છે. તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર ઘણી ભ્રામક પોસ્ટ વાયરલ થઈ રહી છે, જેમાં દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે હવે દરેક 1000 રૂપિયાના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર વધારાનો ચાર્જ ચૂકવવો પડશે. આ સમાચારે કરોડો યુઝર્સમાં ચિંતા પેદા કરી છે, પરંતુ સત્તાવાર માહિતી આનાથી બિલકુલ વિપરીત છે.

શું ₹1000 ના ટ્રાન્સફર પર ચાર્જ લાગશે? (સત્ય જાણો)

આનો સીધો જવાબ છે— બિલકુલ નહીં. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) અને સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સામાન્ય ગ્રાહકો માટે એક બેંક ખાતામાંથી બીજા બેંક ખાતામાં પૈસા મોકલવા (P2P – Person to Person) હજુ પણ સંપૂર્ણપણે નિઃશુલ્ક છે. આરબીઆઈ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ પણ પુષ્ટિ કરી છે કે વર્તમાન નીતિ હેઠળ યુપીઆઈ યુઝર્સ માટે મફત રહેશે.

ભ્રમ કેમ ફેલાયો? ‘વોલેટ’ ટ્રાન્ઝેક્શનનું સત્ય

ભ્રમનું મુખ્ય કારણ PPI (Prepaid Payment Instruments) એટલે કે ‘વોલેટ’ ટ્રાન્ઝેક્શન સાથે જોડાયેલા નિયમો છે:

• ઇન્ટરચેન્જ ફી: જો તમે તમારા Paytm, Amazon Pay અથવા PhonePe વોલેટમાં પૈસા લોડ કરીને કોઈ મર્ચન્ટ (દુકાનદાર) ને ₹2000 થી વધુની ચુકવણી કરો છો, તો તેના પર 0.5% થી 1.1% સુધીની ઇન્ટરચેન્જ ફી લાગે છે.
• કોણે પૈસા આપવા પડશે?: ધ્યાનમાં રાખવા જેવી વાત એ છે કે આ ચાર્જ ગ્રાહકે (Customer) ચૂકવવાનો હોતો નથી. આ શુલ્ક દુકાનદાર અને બેંક/વોલેટ કંપની વચ્ચેનો વિષય છે. નાના દુકાનદારો પણ આનાથી મોટાભાગે અપ્રભાવિત છે.

UPI ના નવા નિયમો અને વધેલી લિમિટ (15 સપ્ટેમ્બરથી પ્રભાવી)

NPCI એ કેટલીક વિશિષ્ટ શ્રેણીઓમાં ડિજિટલ લેવડ-દેવડને સરળ બનાવવા માટે લિમિટમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે:

RBIના આક્રમક પગલાંથી રૂપિયામાં જોરદાર ઉછાળો: ડોલર સામે 81 પૈસાની મજબૂતી

શું ભારત બનશે આર્થિક મહાસત્તા? GDP ગ્રોથમાં 7.7% નો ઉછાળો, અર્થશાસ્ત્રીઓ પણ ચોંકી ઉઠ્યા

1. ₹10 લાખની ડેઈલી લિમિટ: હવે ઈન્સ્યોરન્સ, કેપિટલ માર્કેટ (રોકાણ), લોન EMI અને ટ્રાવેલ જેવી શ્રેણીઓમાં દરરોજ 10 લાખ રૂપિયા સુધીની લેવડ-દેવડ કરી શકાશે.
2. P2P લિમિટ: સામાન્ય વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ (P2P) ટ્રાન્સફરની લિમિટ પહેલાની જેમ જ દરરોજ 1 લાખ રૂપિયા રહેશે.
3. ટેક્સ અને શિક્ષણ: હોસ્પિટલ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને ચુકવણી માટે લિમિટ ટ્રાન્ઝેક્શન દીઠ 5 લાખ રૂપિયા છે.

સુરક્ષા અને સુવિધા માટે 1 ઓગસ્ટથી લાગુ અન્ય ફેરફારો

સિસ્ટમને સુરક્ષિત અને સુચારૂ બનાવવા માટે કેટલાક નવા ઓપરેશનલ નિયમો પણ લાગુ કરવામાં આવ્યા છે:

• બેલેન્સ ચેક મર્યાદા: હવે તમે એક યુપીઆઈ એપ પર દિવસમાં મહત્તમ 50 વખત જ બેલેન્સ ચેક કરી શકશો.
• ઓટો-બેલેન્સ ડિસ્પ્લે: દરેક સફળ ટ્રાન્ઝેક્શન પછી તમારું અપડેટેડ એકાઉન્ટ બેલેન્સ આપમેળે દેખાશે.
• એકાઉન્ટ લિંકિંગ: એક દિવસમાં એક એપ પર મહત્તમ 25 બેંક ખાતા જ લિંક કરી શકાય છે.
• પેઈ નામ ડિસ્પ્લે: પૈસા મોકલતા પહેલા એપ પ્રાપ્તકર્તાનું બેંકમાં રજીસ્ટર્ડ નામ બતાવશે, જેનાથી ખોટા ટ્રાન્સફરનું જોખમ ઘટશે.

ખોટું ટ્રાન્ઝેક્શન થાય તો શું કરવું?

જો ભૂલથી પૈસા કોઈ ખોટા ખાતામાં જતા રહે અથવા ટ્રાન્ઝેક્શન ફેઈલ થવા પર પૈસા કપાઈ જાય, તો તમે NPCI ની હેલ્પલાઈન 1800-120-1740 પર ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. સામાન્ય રીતે આવી ફરિયાદોનો નિકાલ 3 થી 5 કામકાજના દિવસોમાં થઈ જાય છે.

યુપીઆઈ પર લાગતા ચાર્જના સમાચાર માત્ર અફવા છે. સરકાર ડિજિટલ અર્થતંત્રને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કટિબદ્ધ છે. યુઝર્સ કોઈપણ ડર વગર પોતાની ડિજિટલ પેમેન્ટ ચાલુ રાખી શકે છે.