સસ્તું AC મોંઘું ન પડે એનું ધ્યાન રાખજો! ખરીદતા પહેલા આ રીતે ચેક કરો એનર્જી રેટિંગ
ધગધગતી ગરમી અને અસહ્ય બફારામાં એર કંડિશનર (AC) હવે મોજશોખની વસ્તુ નહીં, પણ જરૂરિયાત બની ગયું છે. પરંતુ બજેટના અભાવે દરેક વ્યક્તિ નવું AC ખરીદી શકતી નથી. એવામાં ઘણા લોકો સેકન્ડ હેન્ડ અથવા જૂનું AC ખરીદવાનો વિકલ્પ પસંદ કરે છે. જૂનું AC ખરીદવું એ સ્માર્ટ અને બજેટ-ફ્રેન્ડલી નિર્ણય હોઈ શકે છે, પરંતુ તે ‘ફાયદાનો સોદો’ ત્યારે જ સાબિત થશે જ્યારે તમે સાવચેતી રાખશો.
ઘણીવાર લોકો સસ્તાના ચક્કરમાં તપાસ કર્યા વગર જ જૂનું AC ઉઠાવી લે છે અને પછી રિપેરિંગ અને વીજળીના બિલના ભારે ખર્ચમાં ફસાઈ જાય છે. જો તમે પણ આ ઉનાળામાં તમારા ઘર માટે જૂનું AC શોધી રહ્યા છો, તો ઉતાવળ બિલકુલ કરશો નહીં. તમારી મહેનતની કમાણી વેડફાય નહીં તે માટે અમે કેટલીક જરૂરી Tech Tips તૈયાર કરી છે જે તમારે ખરીદતા પહેલા ચોક્કસ ફોલો કરવી જોઈએ.
1. મોડેલ કેટલું જૂનું છે?
AC ની ઉંમર તેની પરફોર્મન્સ નક્કી કરે છે. જૂની ટેક્નોલોજીવાળા AC માત્ર કૂલિંગ ઓછું નથી કરતા, પણ વીજળી પણ ખૂબ જ વધારે વાપરે છે.
-
3-4 વર્ષનો નિયમ: પ્રયાસ કરો કે એવું મોડેલ પસંદ કરો જે 3 કે 4 વર્ષથી વધુ જૂનું ન હોય. 5 વર્ષથી જૂના મોડેલમાં અવારનવાર ગેસ લિકેજ અને કોમ્પ્રેસરની સમસ્યાઓ શરૂ થઈ જાય છે.
-
વપરાશની રીત: એ પણ પૂછો કે AC નો ઉપયોગ ક્યાં થયો હતો? ઓફિસ કે દુકાન કરતા ઘરમાં વપરાયેલું AC સામાન્ય રીતે સારી સ્થિતિમાં હોય છે કારણ કે ત્યાં તે સતત 18-20 કલાક ચાલતું નથી.
2. કૂલિંગ પરફોર્મન્સનો લાઈવ ટેસ્ટ (માત્ર વાતો પર ન જશો)
જ્યારે તમે જૂનું AC જોવા જાઓ, ત્યારે તેને ઓછામાં ઓછી 15-20 મિનિટ સુધી ચલાવી જુઓ. વેચનારની એ વાત પર વિશ્વાસ ન કરો કે “અત્યારે ગેસ ઓછો છે, ભરાવતા જ બરફ જેવી ઠંડક કરી દેશે.”
-
એર ફ્લો અને તાપમાન: ચેક કરો કે હવાનો પ્રવાહ (Air Flow) કેવો છે. શું 10-15 મિનિટમાં રૂમનું તાપમાન ઘટી રહ્યું છે?
-
વિચિત્ર અવાજો: AC ચાલતી વખતે જો ઈન્ડોર કે આઉટડોર યુનિટમાંથી જોરથી ખખડવાનો કે ચીંચીં અવાજ આવી રહ્યો હોય, તો સમજી લેવું કે તેના ફેન મોટર કે બેરિંગમાં તકલીફ છે.
3. સર્વિસ હિસ્ટ્રી અને સ્પેરપાર્ટ્સનું રિપેરિંગ
એક સારી રીતે મેન્ટેન કરેલું AC જૂનું હોવા છતાં શાનદાર કૂલિંગ આપી શકે છે.
-
સર્વિસ રેકોર્ડ: વેચનારને પૂછો કે છેલ્લી સર્વિસ ક્યારે થઈ હતી. શું વર્ષમાં બે વાર તેની સર્વિસ કરવામાં આવી છે?
-
બદલાયેલા પાર્ટ્સ: શું ક્યારેય તેનું કોમ્પ્રેસર બદલવામાં આવ્યું છે કે કોઈલમાં વેલ્ડિંગ થયું છે? જો કોઈલમાં વધુ પડતું વેલ્ડિંગ હોય, તો તેને ખરીદવાનું ટાળો કારણ કે ગેસ લિકેજની સમસ્યા વારંવાર આવશે.
4. ફિઝિકલ કન્ડિશન અને કાટ (Indoor & Outdoor Check)
માત્ર ઉપરથી ચમકતો કલર જોઈને AC ન ખરીદો. તેની બોડીની અંદર તપાસ કરવી જરૂરી છે.
-
ફિન્સ અને કોઈલ્સ: ઈન્ડોર યુનિટના ફિલ્ટર હટાવીને જુઓ કે કૂલિંગ ફિન્સ વળેલી કે સડી ગયેલી તો નથી ને? તેવી જ રીતે આઉટડોર યુનિટની પાછળની જાળી ચેક કરો.
-
લિકેજના નિશાન: પાઈપોના સાંધા પર જો તેલ જેવું કંઈ જમા થયેલું દેખાય, તો તે ગેસ લિકેજનો સંકેત હોઈ શકે છે.
-
કાટ (Rusting): જો આઉટડોર યુનિટમાં ઘણો કાટ લાગેલો હોય, તો તેની આવરદા (Life) બહુ ઓછી વધી છે તેમ સમજવું.
5. એનર્જી રેટિંગ: વીજળી બિલનો ઝટકો ન લાગે
જૂના AC સાથે સૌથી મોટી સમસ્યા વીજળી વપરાશની હોય છે. જૂના જમાનાના સ્ટાર રેટિંગ વગરના AC તમારા આખા મહિનાનું બજેટ બગાડી શકે છે.
-
સ્ટાર રેટિંગ: પ્રયાસ કરો કે ઓછામાં ઓછું 3 સ્ટાર કે તેથી ઉપરના રેટિંગવાળું AC જ લો.
-
ઇન્વર્ટર vs નોન-ઇન્વર્ટર: જો તમારું બજેટ થોડું વધારે હોય, તો જૂનું ઇન્વર્ટર AC શોધો. તે વીજળીની ઘણી બચત કરે છે. જોકે, તેની સર્કિટ (PCB) નું રિપેરિંગ મોંઘું હોય છે, તેથી તેની કન્ડિશન બરાબર તપાસી લેવી.
પ્રો-ટિપ (Pro-Tip)
જૂનું AC ખરીદ્યા પછી તેને ઇન્સ્ટોલ કરતા પહેલા કોઈ વિશ્વાસુ મિકેનિક પાસે તેની ‘કેમિકલ વૉશ’ ચોક્કસ કરાવો. આનાથી જૂની ધૂળ અને ગંદકી સાફ થઈ જશે અને તમને લગભગ નવા જેવું જ કૂલિંગ મળશે.
સેકન્ડ હેન્ડ AC ખરીદવું એ ખોટનો સોદો નથી, જો તમે જાગૃત ખરીદનાર બનો. ઉપર જણાવેલી બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને તમે માત્ર તમારા હજારો રૂપિયા બચાવી શકશો નહીં, પરંતુ આખા ઉનાળામાં કોઈપણ માથાકૂટ વગર ઠંડી હવાનો આનંદ પણ માણી શકશો. યાદ રાખો, આજની થોડી સાવધાની, આખા ઉનાળાની શાંતિ છે!

4. ફિઝિકલ કન્ડિશન અને કાટ (Indoor & Outdoor Check)